Jump to content

Ֆյուրտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆյուրտ (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Ֆյուրտ
Fürth
Դրոշ Զինանշան

49°28′42″N 10°59′25″E / 49.47833°N 10.99028°E / 49.47833; 10.99028
ԵրկիրԳերմանիա Գերմանիա
ՀամայնքՄիջին Ֆրանկոնիա
Ներքին բաժանումAtzenhof?, Bislohe?, Braunsbach (Fürth)?, Burgfarrnbach?, Dambach?, Flexdorf?, Herboldshof?, Kronach?, Mannhof?, Oberfürberg?, Poppenreuth?, Ritzmannshof?, Ronhof?, Sack?, Stadeln?, Steinach (Fürth)?, Unterfarrnbach?, Unterfürberg?, Vach? և Weikershof?
Առաջին հիշատակումնոյեմբերի 1, 1007
Մակերես63,35 կմ²
ԲԾՄ294,5 մ
Բնակչություն123710 մարդ (2014)
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ+49 911
Փոստային ինդեքս90762–90768
Փոստային դասիչ90762, 90763, 90765, 90766 և 90768
Ավտոմոբիլային կոդFÜ[1]
Պաշտոնական կայքfuerth.de
Ֆյուրտ (Գերմանիա)##
Ֆյուրտ (Գերմանիա)

Ֆյուրտ (գերմ.՝ Fürth, բավ․՝ Fiath), քաղաք Գերմանիայում (Բավարիա հող, Ֆրանկոնիա պատմական երկրամաս)։ Նյուրնբերգի, Էրլանգենի (գերմ.՝ Erlangen, բավ․՝ Erlanga) և մի քանի փոքր քաղաքների հետ միասին ներառված են Միջինֆրնակոնյան ագլոմերացիան։ Բնակչությունը կազմում է 114 000 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

800 թվականին Ռեգնից (գերմ.՝ Rednitz) և Պեգնից(գերմ.՝ Pegnitz) գետերի հովտում կազմավորվել է առաջին բնակավայրը։ Քաղաքի մասին առաջին հիշատակումները վերագրվում են 1007 թվականին, երբ Հենրիխ 2-րդ կայսրը այս տարածքը նվիրաբերեց Բամբերգի (գերմ.՝ Bamberg) եպիսկոպոսներին՝ որպես նստավայր։ Քաղաքն ավերվել է Երեսնամյա պատերազմի ընթացքում։

1632 թվականին Գուստավ 2-րդ Ադոլֆն այստեղ կառուցում է իր հիմնական բնակարանը. 1634 թվականին քաղաքը հրկիզվում է խորվաթների կողմից։ 1792 թվականին Ֆյուրտն անցնում է Պրուսիային (գերմ.՝ Preußen), ինչն էապես դրական ազդեցություն է թողնում քաղաքի զարգացման վրա։ 1806 թվականին քաղաքն անցնում է Բավարիայի ենթակայության տակ և արդեն 1818 թվականին ստանում է քաղաքի կարգավիճակ։

14-րդ դարի ավարտին Ֆյուրտը բնակեցվում է հրեաներով, ովքեր Նյուրնբերգ քաղաքից փախել էին իրեց դեմ կազմակերպված զանգվածային ակցիաների պատճառով (հրեաները ենթարկվում էին ազգային և կրոնական խտրականության)։ Քաղաքում հրեաների մի զանգվածային համայնք գոյություն է ունեցել գրեթե 5 դար։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքը գրեթե չի ավերվել։ Դասվել է Գերմանիայի այն քիչ քաղաքների շարքին, որոնք որպես պատմական արժեք գրեթե ամբողջությամբ են պահպանված։ Դաշնակիցները չեն ռմբակոծվել քաղաքի հրեական համայնքի փախստականների խնդրանքով։

2007 թվականին նշվել է քաղաքի 100-ամյակը։

Քաղաքը հայտնի է իր ֆուտբոլային ակումբով՝ «Գրոյթեր Ֆյուրտ» (գերմ.՝ SpVgg Greuther Fürth), որը հիմնադրվել է 1903 թվականին։ 2011—2012 թվականների մրցաշրջանի ընթացքում կարողացել է ձեռք բերել Բունդեսլիգաում (գերմ.՝ Fußball-Bundesliga) խաղալու իրավունք։

Քաղաքային շրջաններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆյուրտ քաղաքն ու իր ենթաքաղաքները կազմված են 20 շրջաններից։

  • Ատցենհոֆ (Atzenhof)
  • Բիսլոհ (Bislohe)
  • Բրաունսբախ (Braunsbach (Fürth)|Braunsbach)
  • Բյուրգֆարնբախ (Burgfarrnbach)
  • Դամբախ (Dambach (Fürth)|Dambach)
  • Էլեքսդորֆ (Flexdorf)
  • Հերբոլդսդորֆ (Herboldshof (Fürth)|Herboldshof)
  • Կրոնախ (Kronach (Fürth)|Kronach)
  • Մանհոֆ (Mannhof (Fürth)|Mannhof)
  • Օբերֆյուրբերգ (Oberfürberg)
  • Պոպենրոյթ (Poppenreuth (Fürth)|Poppenreuth)
  • Ռիցմանշոֆ (Ritzmannshof (Fürth)|Ritzmannshof)
  • Ռոնհոֆ (Ronhof)
  • Սեք (Sack (Fürth)|Sack)
  • Ստադելն (Stadeln (Fürth)|Stadeln)
  • Սթայնախ (Steinach (Fürth)|Steinach)
  • Ուտերֆրնբախ (Unterfarrnbach)
  • Ուտերֆյուրբերգ (Unterfürberg)
  • Վախ (Ֆյուխթ) (Vach (Fürth)|Vach)
  • Վայքերշոֆ (Weikershof)

Ժողովրդագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Բնակչության աճը մինչև 1960 թվականը
Տարեթիվ Բնակչություն
16041.600
1648800
17006.000
179512.000
180912.438
181812.700
հուլիսի 3, 1830¹13.900
դեկտեմբերի 1, 1840¹15.100
դեկտեմբերի 3, 1852¹16.700
դեկտեմբերի 3, 1855¹17.341
դեկտեմբերի 3, 1858¹18.241
դեկտեմբերի 3, 1861¹19.100
դեկտեմբերի 3, 1864¹21.100
դեկտեմբերի 3, 1867¹22.500
դեկտեմբերի 1, 1871¹24.580
Տարեթիվ Բնակչություն
դեկտեմբերի 1, 1875¹27.360
դեկտեմբերի 1, 1880¹31.063
դեկտեմբերի 1, 1885¹35.455
դեկտեմբերի 1, 1890¹43.206
դեկտեմբերի 2, 1895¹46.726
դեկտեմբերի 1, 1900¹54.144
դեկտեմբերի 1, 1905¹60.635
դեկտեմբերի 1, 1910¹66.553
դեկտեմբերի 1, 1916¹56.967
դեկտեմբերի 5, 1917¹57.282
հոկտեմբերի 8, 1919¹68.162
հունիսի 16, 1925¹73.693
հունիսի 16, 1933¹77.135
մայիսի 17, 1939¹82.315
դեկտեմբերի 31, 194586.515
Տարեթիվ Բնակչություն
հոկտեմբերի 29, 1946¹95.369
սեպտեմբերի 13, 1950¹99.890
սեպտեմբերի 25, 1956¹98.643
հունվարի 6, 1961¹98.332
դեկտեմբերի 31, 196596.125
մայիսի 27, 1970¹94.774
դեկտեմբերի 31, 1975101.639
դեկտեմբերի 31, 198099.088
դեկտեմբերի 31, 198597.331
մայիսի 25, 1987¹97.480
դեկտեմբերի 31, 1990103.362
դեկտեմբերի 31, 1995108.418
դեկտեմբերի 31, 2000110.477
դեկտեմբերի 31, 2005113.459
դեկտեմբերի 31, 2006113.767
Տարեթիվ Բնակչություն
դեկտեմբերի 31, 2007114.130
դեկտեմբերի 31, 2008113.661
դեկտեմբերի 31, 2009114.044
դեկտեմբերի 31, 2010114.628
դեկտեմբերի 31, 2011116.317
դեկտեմբերի 31, 2012118.358
դեկտեմբերի 31, 20131119.808
դեկտեմբերի 31, 2014[2]121.754

Քաղաքի հետ կապ ունեցող անձինք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
ԱնունԲնօրինակ անունԾննդյան և մահվան օրՄասնագիտությունՊատկեր
Յակով ՎասերմանJakob Wassermann1879-1934Գերմանացի գրող
Լյուդվիգ ԷրհարդLudwig Erhard1897- 1977Արևմտագերմանական
էկոնոմիստ
Մաքս ԳրունդիգMax Grundig1908- 1989Գործարար
Հենրի ԿիսինգերHenry Alfred Kissinger1923Պետական գործիչ
Դիվանագետ
Միջազգային հարաբերությունների փորձագետ
Սանդրա ԲուլոքSandra Bullockհուլիսի 26, 1964Դերասան

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆյուրտ» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ֆյուրտ&oldid=10600797» էջից