Ֆան Տհի Կիմ Ֆուկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆան Տհի Կիմ Ֆուկ
վիետ․՝ Phan Thị Kim Phúc
Ծնվել էհուլիսի 27, 1963(1963-07-27) (58 տարեկան)
ԾննդավայրTrảng Bàng, Tây Ninh, Վիետնամ
ՔաղաքացիությունFlag of Canada (Pantone).svg Կանադա և Flag of Vietnam.svg Վիետնամ
ԱզգությունՎիետնամցիներ
Կրոնքրիստոնեություն և Caodaism?
ԿրթությունՀավանայի համալսարան
Մասնագիտությունգրող և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան
Զբաղեցրած պաշտոններՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան
Պարգևներ և
մրցանակներ

Ֆան Տհի Կիմ Ֆուկ, (վիետ․՝ Phan Thị Kim Phúc, հուլիսի 27, 1963(1963-07-27), Trảng Bàng, Tây Ninh, Վիետնամ), առավել ճանաչված է Կիմ Ֆուկ անունով, վիետնամուհի, համաշխարհային ճանաչում է ստացել Վիետնամական պատերազմի ժամանակ ամերիկյան զինվորական թղթակից Նիկ Ուտի արած լուսանկարների շնորհիվ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կիմ Ֆուկը ծնվել է Սայգոնի հյուսիս արևմուտքում գտնվող Չանգբանգ գյուղում։ 1972 թվականի հունիսի 8-ին այստեղ պայքար է ընթացել Հյուսիսային Վիետնամի և Հարավային Վիետնամի բանակների ստորաբաժանումների միջև, որին ականատես է եղել թղթակից Նիք Ուտը։ Մի խումբ խաղաղ բնակիչներ, որոնց թվում եղել է իննամյա Կիմ Ֆուկը, լքել են գյուղը և շարժվել դեպի կառավարական բանակի դիրքերը, քանի որ գյուղն արդեն գտնվում էր հակառակորդի վերահսկողության տակ։ Հարավային Վիետնամի Օդուժի օդաչուն սխալմամբ այս խումբը շփոթել է Հյուսիսային Վիետնամի բանակի զինվորների հետ և ռմբակոծել է նապալմային ռումբերով։ Նիք Ուտը հարձակումից անմիջապես հետո որսացել է պահը՝ ծխի քուլաների ֆոնի վրա մի խումբ երեխաներ, որի կենտրոնում առանձնանում էր մերկ հեկեկացող աղջիկ (Կիմ Ֆուկը իր վրայից պատռել է այրվող հագուստը)՝ ցավից աղավաղված դեմքով։ Դրանից հետո լրագրողը տուժած երեխաներին տեղափոխել է Կուտիի հոսպիտալ։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր լուսանկարի համար Ուտն արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի։ «Նապալմը Վիետնամում» դարձել է Վիետնամի պատերազմի երկու ամենահայտնի լուսանկարներից մեկը[3] և մեծ տպավորություն է թողել ամերիկյան հասարակության վրա։ Ինչպես մյուս լուսանկարի դեպքում, դրվագի առկա տեսաերիզները նկատելի տարածում չեն ստացել։

Հետագա կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոսպիտալում բժիշկները եզրակացրել են, որ Քիմ Ֆուկի ստացած այրվածքները մահացու են։ Չնայած դրան, նա ողջ է մնացել և տուն է վերադարձել 17 պլաստիկ վիրահատությունից հետո։ Պատերազմի ավարտից հետո նա երկար ժամանակ Վիետնամի կառավարության կողմից ընդունվել է որպես հակապատերազմական խորհրդանիշ և զրկվել է համալսարանական կրթություն ստանալու հնարավորությունից[4]։ Նրան թույլատրել են շարունակել ուսումը միայն 1986 թվականին[5]։ Կիմ Ֆուկը սովորել է Կուբայում, որտեղ էլ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն։ 1992 թվականին, իրենց «մեղրամսի» ընթացքում, Գանդեր օդանավակայանի (Նյուֆաունդլենդ) օդանավից նրանք փախել և քաղաքական ապաստան են ստացել Կանադայում։ Ներկայումս Կիմ Ֆուկն իր ընտանիքի հետ ապրում է Օնտարիոյի Այաքս քաղաքում (Տորոնտոյի արվարձան

1996 թվականին Վետերանների օրը Կիմ Ֆուկը ելույթ է ունեցել Վիետնամի վետերանների հուշահամալիրում։ Այդ ելույթի ընթացքում նրան նկատել է ամերիկացի վետերան Ջոն Պլամերը։ Արդյունքում Ջոն Պլամերը հանդիպել Կիմ Ֆուկի հետ և ներողություն խնդրել՝ նշելով, որ ինքը պատասխանատու է 1972 թվականի հունիսի 8-ին Չանգբանգի շրջանում ավիահարվածի համար։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ Պլամերը միայն պատասխանատու է եղել Հարավային Վիետնամի ստորաբաժանը կից ամերիկյան ռազմական խորհրդականից օդային աջակցության խնդրանքը ԱՄՆռազմաօդային ուժերի համապատասխան ստորաբաժանումին փոխանցելու համար։ Սակայն, հակառակ որոշ պնդումների, հարվածը հասցվել է հարավՎիետնամական ավիացիայի կողմից։

1997 թվականին Կիմ Ֆուկը նշանակվել է ՄԱԿ -ի բարի կամքի դեսպան։ Կանադացի գրող Դենիս Չոնգը հեղինակել է Կիմ Ֆուկի կենսագրությունը «Աղջիկը նկարի մեջ՝ Կիմ Ֆուկի, Լուսանկարի և Վիետնամի պատերազմի պատմություն»(«The Girl in the Picture: the Story of Kim Phúc, the Photograph and the Vietnam War»):

2015 թվականին նա անվճար լազերային բուժում է ստացել՝ մեջքի և ձախ թևի այրվածքների հետքերը նվազեցնելու համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.theguardian.com/world/2019/feb/11/napalm-girl-kim-phuc-prize-peace-work
  2. http://dresdner-friedenspreis.de/escape-from-fire-and-foto/?lang=en
  3. Другая фотография — «Казнь в Сайгоне» Эдди Адамса.
  4. Miller E. The Vietnam War: A Documentary Reader. — Wiley, 2016. — С. 144—145. — (Uncovering the Past: Documentary Readers in American History). — ISBN 9781405196772
  5. Kulik G. War Stories: False Atrocity Tales, Swift Boaters, and Winter SoldiersùWhat Really Happened in Vietnam. — Potomac Books, Incorporated, 2009. — С. 33. — ISBN 9781597976374

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]