Տուրնե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Տուրնե
Tournai
Դրոշ Զինանշան
Flag of Tournai.svg Blason de Tournai.svg

Tournai JPG02t.jpg
Տուրների պատմական կենտրոն
Կոորդինատներ: 50°36′0″ հս․ լ. 3°23′0″ ավ. ե. / 50.60000° հս․. լ. 3.38333° ավ. ե. / 50.60000; 3.38333
ԵրկիրԲելգիա Բելգիա
ՏարածաշրջանՎալոնիա
Լեզվական համայնքՖրանսախոս համայնք
ՆահանգԷնո
ՔաղաքապետՔրիստիան Մասսի
Առաջին հիշատակում3-րդ դար
Մակերես213,75 կմ²
Բնակչություն69 751 մարդ (հունվարի 1, 2015),
69 554 մարդ (հունվարի 1, 2018)[1]
Խտություն325 մարդ/կմ²
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ+32 069
Փոստային ինդեքսներ7500—7548
Պաշտոնական կայքtournai.be
##Տուրնե (Բելգիա)
Red pog.png

Տուրնե (ֆր.՝ Tournai, հոլ.՝ Doornik, պիկարդ.՝  Tornai, լատ.՝ Tornacum), քաղաք Բելգիայի Թագավորության Վալոնիայի տարածաշրջանի[2] Էնո նահանգում, մայրաքաղաք Բրյուսելից 85 կմ հարավ-արևմուտք։ Ֆրանսախոս Տուրնեն մտնում է ֆրանկո-բելգիական Մեծ Լիլ ագլոմերացիայի մեջ։ Բնակչությունը՝ 69 751 մարդ (հունվարի 1, 2015),
69 554 մարդ (հունվարի 1, 2018)[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տիրամոր ռոմանական տաճարը։

Տուրնեն համարվում է Բելգիայի հնագույն քաղաքը, քանի որ բավականին հաճախ է հիշատակվում հռոմեացի պատմիչների կողմից։ 5-րդ դարից այն սալիական ֆրանկների կենտրոններից մեկը և Մերովինգների դինաստիայի մի շարք արքաների մայրաքաղաքն էր․ մոտավորապես 466 թվականին այստեղ ծնվել է նրանցից ամենահզորներից մեկը՝ Քլոդվիգ I-ը։ Նրա հոր՝ Քիլդերիկոսի գերեզմանը պատահաբար բացվել է 1653 թվականին եկեղեցիներից մեկում։ 6-րդ դարում Տուրնեն եպիսկոպոսի նստավայրն է։

Վերջին հարյուրամյակում Տուրնեն հաճախ է փոխել տերերին։ 860-ականներից մինչ 12-րդ դարը քաղաքի իշխանությունը պատկանում էր Ֆլանդրիայի դքսերին։ Դրանից հետո այն ընդգրկվել է արքայական կալվածքի կազմում, բայց Փարիզից հեռավորությունը թույլ էր տալիս քաղաքացիներին ինքնուրույն կազմակերպել վերջինիս ղեկավարությունը։

1513-1518 թվականներին այն օկուպացվել է անգլիացի թագավոր Հենրի VIII-ի կողմից, դրանից 3 տարի հետո կայսր Կառլոս V-ը, որն այն միավորել է հաբսբուրգյան Նիդերլանդներին։

1543 թվականին Տուրնեում տարածվեց կալվինականությունըը, և Նիդերլանդական հեղափոխության տարիներին քաղաքացիները անցել են ապստամբերի կողմը։ Երբ իշխանուհի Քրիստինա դե Լյալենը իսպանացիներից թաքնվելու նպատակով փակվել է քաղաքում, բնակավայրը Ալեսսանդրո Ֆարնեզեի ուժերով գրավվել է։

Ֆրանսիացիներն մեկ անգամ չէ, որ փորձ են արել վերադարձնել Տուրնեն։ 1667 թվականին Լյուդովիկոս XIV-ը գրավեց քաղաքն ու Սեբաստիան Լը Պրետր դը Վոբանին հանձնարարեց ամրապնդել քաղաքը, սակայն 1713 թվականին Ուտրեխտի հաշտության պայմանագրի պահանջով։ Տուրնեն ֆրանսիացիներին է դարձել 1745-1748 և 1794-1814 թվականներին։

Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը Աստվածամոր տաճարն է, 11-12-րդ դարերի սիմետրիկ բազիլիկ եկեղեցին։

Հայտնի տուրնեցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ժիլ Լի Մյուիզի, ֆրանսիացի տարեգիր և բանաստեղծ (13-րդ դար),
  • Ռոգիր վան դեր Վեյդեն, ֆլամանդացի գեղանկարիչ (15-րդ դար),
  • Ժակ Դարե, ֆլամանդացի գեղանկարիչ (15-րդ դար),
  • Պիեր դը լա Ռյու, ֆրանկո-ֆլամանդացի կոմպոզիտոր (15-րդ դար),
  • Պերկին Ուեբեկ (1474—1499), ինքնակոչ, իրեն ներկայացրել է որպես Անգլիայի արքա Էդուարդ IV-ի որդի,
  • Լուիզա Ֆրանսուազա Բուրբոնացի, Լյուդովիկոս XIV-ի և նրա սիրուհի Դը Մոնտեսպանի ապորինի աղջիկը
  • Լուի Գալլե, գեղանկարիչ (1810—1887)
  • Ժան Բատիստ Մոենս, ֆիլատելիստ (1833—1908)
  • Ժորժ Ռոդենբախ, բանաստեղծ և գրող (1855—1898)
  • Քսավյե դը Գեյտեր, ճարտարապետ (ծննդ․ 1957)
  • Ժան Ֆրանսուա դը լը Մոտտ, նկարիչ (1625—1685)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Wettelijke Bevolking per gemeente op 1 januari 2018Statbel.
  2. Maciamo։ «Eupedia»։ Eupedia (ռուսերեն)։ Վերցված է 2018-02-11