Վիկտոր Բալայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Վիկտոր Բալայան
Ծնվել է հուլիսի 16, 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})
Ծննդավայր Գարգառ
Վախճանվել է հունվարի 31, 1995({{padleft:1995|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:31|2|0}}) (63 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան
Մասնագիտություն թարգմանիչ, լրագրող, արձակագիր և խմբագիր
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Կրթություն Երևանի պետական համալսարան
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Աշխատավայր Պիոներ կանչ, Ավանգարդ, «Հայաստան» հրատարակչություն և Հայֆիլմ

Վիկտոր Ռուբենի Բալայան (հուլիսի 16, 1931, Գարգառ - հունվարի 31, 1995, Երևան, թաղված է ՀՀ Լոռու մարզի Գարգառ գյուղում), հայ արձակագիր, լրագրող, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Լոռու մարզի Գարգառ գյուղում։ 1954 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է «Պիոներ կանչ» թերթում որպես գրական աշխատող, 1956-1958 թվականներին՝ «Ավանգարդ» թերթում որպես բաժնի վարիչ։ 1958-1959 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչի» պատասխանատու քարտուղարը, 1959-1968 թվականներին՝ «Ավանգարդի» պատասխանատու քարտուղարը, 1968-1970 թվականներին՝ «Հայաստան» հրատարակչության մանկապատանեկան գրականության խմբագրության վարիչը։ Նույն թվականներին դասախոսել է Երևանի համալսարանի ժուռնալիստիկայի բաժնում՝ «Գրականությունը և արվեստը լրագրի էջերում» առարկան։ 1970-1974 թվականներին եղել է «Հայաստան» հրատարակչության գլխավոր խմբագիրը, 1974-1979 թվականներին «Սովետական գրող» հրատարակչության տնօրենը, 1979-1984 թվականներին՝ ՀԽՍՀ մինիստրների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալը։ 1984 թվականից եղել է ՀԽՍՀ պետկինոյի նախագահի առաջին տեղակալը, «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրենը։

Ռուսերեն լույս են տեսել Վ. Բալայանի «Քանդված նկուղի գաղտնիքը» (Երևան, 1974), «Ստվեր և լույս» (Երևան, 1978), լատիշերեն՝ «Քանդված նկուղի գաղտնիքը» (Ռիգա, 1977) գրքերը։

1983 թվականի ապրիլին Երևանի հեռուստատեսությամբ ներկայացվել է նրա «Հանդիպում առողջարանում» պիեսը։[1] Մահացել է 1995 թ. հունվարի 31-ին։

Վ. Բալայանի երկերի մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Առաջին դասը (պիես), Երևան, ՀՍՍՀ կուլտուրայի մինիստրության ժողովրդական ստեղծագործության ռեսպուբլիկական տուն, 1957, 27 էջ։
  • Երբ կատարում են ընտրողների պատվիրանները (Բասարգեչարի շրջանի Չախլուի գյուղսովետի աշխատանքի փորձը), Երևան, «Հայաստան», 1966, 48 էջ։
  • Աշխատանքային քայլերգ Լոռվա դաշտերում (Ստեփանավանի շրջանային սովետի գործադիր կոմիտեի աշխատանքային փորձը), Երևան, «Հայաստան», 1968, 40 էջ։
  • Անտեսանելի հետքեր, Երևան, 1968, 160 էջ:
  • Վտանգավոր արահետ, Երևան, «Հայաստան», 1969, 256 էջ։
  • Պարույր Սանթրոսյան, Երևան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1970, 95 էջ։
  • Մշուշը ցրվում է, Երևան, «Հայաստան», 1971, 300 էջ։
  • Ճակատագիրը բախում է դուռը։ Կինոյի աշխարհում։ Ճեպանկարներ, Երևան, «Հայաստան», 1972, 480 էջ։
  • Մարգո Մուրադյան, Երևան, «Հայաստան», Հայկական թատերական ընկերություն, 1973, 60 էջ։
  • Լույս և ստվեր։ Վերադարձրեք կապույտ թռչունը։ Երկրորդ վարկածը։ Անցյալը երբեմն մեռնում է մեզ հետ։ Աստվածային կայծի բռնկումը (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1975, 440 էջ։
  • Բանալի, Երևան, «Հայաստան», 1977, 351 էջ։
  • Վերածնունդ (ժողովածուում տեղ է գտել Վ. Բալայանի «Արմատներ արձակող շիվը» գործը), Ե. «Սովետական գրող», 1977, 552 էջ։
  • Սեղմեցին սիրտս (պատմվածքներ), Ե. «Սովետական գրող», 1979, 296 էջ։
  • Անցյալը երբեմն մեռնում է մեզ հետ, գիրք առաջին (պատմվածքներ, մանրապատումներ), Ե. «Սովետական գրող», 1980, 464 էջ։
  • Անցյալը երբեմն մեռնում է մեզ հետ, գիրք երկրորդ (պատմվածքներ, մանրապատումներ), Ե. «Սովետական գրող», 1981, 448 էջ։
  • Մեղադրյալի վերջին խոսքը, Երևան, «Հայաստան», 1982, 292 էջ։
  • Որոգայթներ (վիպակներ), Ե. «Սովետական գրող», 1983, 239 էջ։
  • Խորեն Աբրահամյան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1983, 127 էջ։
  • Հավատ (պատմվածքներ), Ե. «Սովետական գրող», 1986, 300 էջ։
  • Երկեր, հատոր 1, Երևան, 1988:
  • Երկեր, հատոր 2, Երևան, 1988:
  • Կրակոց մշուշում (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1990, 656 էջ։

Վ. Բալայանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Զբիգնև Նենացկի, «Բյուրեղապակի հայելի» օպերացիան, Երևան, «Հայաստան», 1969, 146 էջ։
  • Իյենե Մատյաշովսկի, Խոոդի դեբյուտը (վիպակ), Հաննա Պրոշկովա, Ծխամորճով լուսինը (վիպակ), Ուիլյամ Այրիշ, Բակ նայող պատուհանը (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1970, 332 էջ։
  • Վիպակներ և պատմվածքներ։ Սոցիալիստական երկրների գրողների արկածային և գիտաֆանտաստիկ գործերի ժողովածու (գրքի մեջ մտնող Զ. Նենացկիի «Բյուրեղապակի հայելի» օպերացիան», Իյենե Մատյաշովսկու «Խոոդի դեբյուտը», Հաննա Պրոշկովայի «Ծխամորճով լուսինը», Ուիլյամ Այրիշի «Բակ նայող պատուհանը» գործերը թարգմանել է Վ. Բալայանը), Երևան, «Հայաստան», 1975, 499 էջ։
  • Լյուիս Նորման, Իր եղբոր ձեռքով (վիպակ), Հաննա Պրոշկովա, Ծխամորճով լուսինը (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1976, 351 էջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հայկ Խաչատրյան (1986). Գրական տեղեկատու. Երևան: «Սովետական գրող». էջ էջ 93.