Վեստմանլանդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Լանդսկապ Վեստմանլանդ
Landskap Västmanland

Զինանշան
Västmanlands vapen crowned.svg
Երկիր Շվեդիա Շվեդիա (պ)
Մտնում է Սվեալանդի մեջ
Բնակչություն (2009) 289․206 մարդ
Խտություն 35 մարդ/կմ²
Տարածք 8 363 կմ²
Լանդսկապ Վեստմանլանդ վարչական միավորը երկրի քարտեզին
Վիքիպահեստում Commons-logo.svg Վեստմանլանդ

Վեստմանլանդ (շվեդ.՝ Västmanland), պատմական նահանգ կենտրոնական Շվեդիայում: Սահմանակցում է Սոդերմանլանդ, Ներքե, Վերմլանդ, Դալարնա և Ուփլանդ նահանգների հետ։

Նահանգի անվանումը թարգմանվում է որպես «արևմտյան մարդկանց երկիր», այսինքն, Շվեդիայի հիմնական գավառներից մեկի՝ Ուփլանդից արևմուտք գտնվող հողերում բնակվող մարդկանց երկիր։

Վարչական ենթակայություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայումս Շվեդիայի նահանգները չունեն որևէ վարչական նշանակություն, սակայն պահպանում են մշակութային և պատմական նշանակալիությունը։ Վարչական մակարդակով Վեստմանլանդ նահանգի արևելյան հատվածը մտնում է համանուն լենի, իսկ արևմտյանը՝ Էրեբրու լենի կազմի մեջ, նահանգի ոչ մեծ մասը պատկանում է Դալարնա լենին[1]:

Հերալդիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգը իր զինանշանը ստացել է 1560 թվականին։ Այդ ժամանակ այնտեղ պատկերված էր հրե լեռ, որը խորհրդանշում էր Շվեդիայի Սալա արծաթե հանքը։ Ավելի ուշ դրանք դարձան երեքը, որոնք խորհրդանշում էին նաև Լինդեսբերգի, Նուրբերգի հանքերը։ Զինանշանի ժամանակակից տեսքը հաստատվել է 1943 թվականին[2]:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նահանգի հյուսիսում և հյուսիս-արևելքում տեղանքը ժայռոտ է։ Այստեղ են գտնվում ամենաբարձր լեռները՝ Ալվհյոյդեն (422 մ) և Գիլերսկլակ (408 մ)։

Նահանգի մնացած տարածքը հիմնականում հարթավայրային է։

Նահանգի խոշարագույն լիճը Մելարենն է, որը մեծությամբ երրորդն է Շվեդիայում, գտնվում է հարավային սահմանի մոտ։

Վեստմանլանդ նահանգի հյուսիս-արևմուտքում տեղակայված է Ֆերնեբուֆյերդեն ազգային պարկի ոչ մեծ մասը։

Նահանգի արևմտյան մասը սովորաբար դասում են Բերգսլագեն լեռնահանքարդյունաբերական տարածաշրջանին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեստմանլանդի հնագույն Վեստերոս քաղաքը հիմնադրվել է մոտ 990 թվականին։ Որոշ ժամանակ այն եղել է նահանգի մայրաքաղաքը, իսկ 1120 թվականից՝ Վեստերոսյան թեմի կենտրոնը։ Ներկայումս Վեստերոս քաղաքը մնում է նահանգի խոշորագույն քաղաքն՝ ավելի քան 130 000 բնակչությամբ։

12-րդ դարում հիմնադրվել է Արբուգա քաղաքը, 1474 թվականին՝ Չյոպինգ քաղաքը, 1624 թվականին՝ Սալա քաղաքը, իսկ 1643 թվականին՝ Լինդեսբերգ և Նուրա քաղաքները։ Ֆագերստա քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1944 թվականին։ 1971 թվականից քաղաքի կարգավիճակն ունի միայն պատմական նշանակություն։

Վեստմանլանդի դուքսեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1772 թվականից շվեդական արքայազնները ստանում են տարբեր նահանգների դուքսերի տիտղոսներ։ Տիտղոսը բուն անվանական բնույթ է կրում։

  • Էրիկ, Վեստմանլանդի դուքս (1889—1918)

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էնգելսբերգի երկաթաձուլական գործարանը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Västmanlands Fotbollförbund-ը մտնում է Շվեդական ֆուտբոլային միության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Statistics Sweden
  2. Neveus, de Wærn: Ny svensk vapenbok, 1992

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Flag of Sweden.svg Շվեդիայի նահանգներ Flag of Sweden.svg

Բլեքինգե | Բուհուսլեն | Գոթլանդ | Դալարնա | Դալսլանդ | Եստրիքլանդ | Եմթլանդ | Լափլանդ | Հալանդ | Հելսինգլանդ | Հերյեդալեն | Մեդելփադ | Ներքե | Նորբոթեն | Սկոնե | Սմոլանդ | Սոդերմանլանդ | Վեստերբոթեն | Վեստերյոտլանդ | Վեստմանլանդ | Վերմլանդ | Ուփլանդ | Օլանդ | Օնգերմանլանդ | Օստերյոտլանդ