Սոդերմանլանդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox map.png
Սոդերմանլանդ
շվեդ.՝ Södermanland.

Զինանշան
Զինանշան
Երկիր Շվեդիա Շվեդիա (պ)
Կարգավիճակ Նահանգ
Հիմնական լեզուներ շվեդերեն
Բնակչություն (2009) 1․193․583
Խտություն 150 մարդ/կմ²
Տարածք 8,169 կմ²
Սոդերմանլանդ վարչական միավորը երկրի քարտեզին
Ժամային գոտի UTC+2
Վիքիպահեստում Commons-logo.svg Södermanland
FC-Södermanland, Sweden.png

Սոդերմանլանդ կամ Սուդերմաննիա (շվեդերեն՝ Södermanland), ոչ մի վարչական գործառություն չունեցող, պատմական և մշակութային նշանակություն ունեցող նահանգ Շվեդիայի հարավ-արևելյան ծովափին։ Սահմանակից է 4 պատմական նահանգների՝ Օստերյոտլանդ, Ներքե, Վեստմանլանդ և Ուփլանդ։ Կարճ ձևով շվեդները նահանգին կոչում են նաև Սորմլանդ։ Գտնվում է Սվեալանդ նահանգում։ Բնակչությունը 2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1,193,583 մարդ:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոդերմանլանդը իրենից ներկայացնում է բլրային ցածրադիր վայր, բաժանումը բաշխված է մի քանի մեծ, անհավասար մասերի: Նահանգին բնորոշ է՝ ճեղքավոր տեղանք, ոչ շատ բարձր բլուրներ,նեղ հովիտներ և փոքրաթիվ լճեր (այդ թվում նշանավոր Մելարեն և Ելմարեն լճերը): Ափում կան մեծ թվով ծովացոցեր, թերակզիներ, շխերներ և կղզիներ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոդերմանլանդում հայտնաբերվել են քարի դարի որսորդական մշակույթի մնացորդներ: Ամենահին բնակավայրը թվագրվում է մոտավորապես մ.թ.ա. VIII-VII հազար դարերին: Նահանգում բրոնզի դարից մնացել են մեծ թվով քարե արձանագրություններ, իսկ երկաթի դարից օղակավոր ամրացումներ (fornborg):

Ժամանակակից Սոդերմանլանդի սահմանները մի փոքր տարբերվում են միջնադարում գծված սահմաններից: Էկերեն կղզին, որը գտնվում է Մելարեն լճում Գուստավ I-ի ժամանակաշրջանում հանձնվել է Ուփլանդ նահանգինին նաև Ստոկհոլմը իր սկզբնական սահմաններով ամենայն հավանականությամբ անցել է Օրստավիկեն նահանգին:

Սոդերմանլանդում քրիստոնեությունը ընդունվել է 1100-ական թվականներին, իսկ XII դարում Ստրենգնես դարձավ տեղի եպիսկոպոսի նստավայրը: Պատմական աղբյուրներում նահանգը նկարագրվում է որպես միասնական դատական շրջան սկսված XIII դարի կեսից: Բայց վարչական Սոդերմանլանդը երբեք հանդես չի եկել որակական ամբողջականությամբ: Միջանդարյան ժամանակաշրջանում նահանգում գոյություն ունեին մեծաթիվ ազնվականներ:

1569-1622 թվականներին Սոդերմանլանդի զգալի մասը Ներքեի, Վերմլանդի և Վեստերգյոտլանդի հյուսիսային շրջանի հետ միասին մտել է դքսության կազմի մեջ, պատկանելով դուքս Կառլին, իսկ հետո նրա փոքր որդի Կառլ Ֆիլիպին:

Flag of Sweden.svg Շվեդիայի նահանգներ Flag of Sweden.svg

Բլեքինգե | Բուհուսլեն | Գոթլանդ | Դալարնա | Դալսլանդ | Եստրիքլանդ | Եմթլանդ | Լափլանդ | Հալանդ | Հելսինգլանդ | Հերյեդալեն | Մեդելփադ | Ներքե | Նորբոթեն | Սկոնե | Սմոլանդ | Սոդերմանլանդ | Վեստերբոթեն | Վեստերյոտլանդ | Վեստմանլանդ | Վերմլանդ | Ուփլանդ | Օլանդ | Օնգերմանլանդ | Օստերյոտլանդ