Ռոնդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ռոնդա (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Ռոնդա
Ronda
Դրոշ Զինանշան
Bandera oficiosa de Ronda.svg Coat of Arms of Ronda.svg

Ronda La Ciudad2004.jpg
Ռոնդայի Նոր կամուրջը
Կոորդինատներ: 36°44′0″ հս․ լ. 5°10′0″ ամ. ե. / 36.73333° հս․. լ. 5.16667° ավ. ե. / 36.73333; 5.16667
ԵրկիրԻսպանիա Իսպանիա
Ինքնավար համայնքԱնդալուսիա
ՆահանգՄալագա
ՇրջանՍեռանիա դե Ռոնդա
ՔաղաքապետՄարիա դե լա Պաս Ֆերնանդես Լոբատո
Մակերես481 կմ²
ԲԾՄ723 մ
Կլիմայի տեսակՄիջերկրածովյան կլիմա[1]
Խոսվող լեզուներԻսպաներեն
Բնակչություն36698 մարդ (2012)
Խտություն75,9 մարդ/կմ²
ՏեղաբնականունRondeño, Rondeña
Ժամային գոտիUTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ(+34) 95287
Փոստային ինդեքսներ29400
Ավտոմոբիլային կոդMA
Պաշտոնական կայքronda.es
##Ռոնդա (Իսպանիա)
Red pog.png

Ռոնդա (իսպ.՝ Ronda), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքում, Մալագա պրովինցիայում։ Մտնում է Սեռանիա դե Ռոնդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 481 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 36698 մարդ (2012 թվական)։ Վարչական կենտրոնից՝ Մալագայից, գտնվում է 113 կմ հեռավորության վրա։ Համարվում է Անդալուսիայի տեսարժան վայրերից, ինչպես նաև զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։ Ռոնդայում զբոսաշրջային վայրերից են Նոր կամուրջը (իսպ.՝ Puente Nuevo), Հին կամուրջը (իսպ.՝ Puente Viejo), Արաբական կամուրջը (իսպ.՝ Arab Bridge

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Մարբելյայից և Կոստա դել Սոլից 50 կմ դեպի հյուսիս։ Քաղաքը ծովի մակարդակից գտնվում է 723 կմ բարձրության վրա։ Քաղաքի միջով հոսում է Խուադալիվին գետը (իսպ.՝ Guadalevín)՝ բաժանելով այն երկու մասի։ Այս տարածքում աճում է իսպանական փշատերևազգի բույս (Spanish Fir), որը համարվում է Իսպանիայի էնդեմիկ բուսատեսակ։

Պատմություն և հնագիտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խուեվա դե լա Պիլատայի քարանձավ (իսպ.՝ Cueva de la Pileta)

Քաղաքի շուրջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ գտածոներ, որոնք պատկանում են նախնադարյան հասարակարգին։ Այդ շարքին է դասվում Խուեվա դե լա Պիլատայի (Pileta Cave) փորագիր արձանագրությունները։ Դրանք հայտնաբերվել են 1905 թվականին և ունեն մոտավորապես 20.000 տարվա վաղեմություն։

Քաղաքն առաջին անգամ բնակեցվել է կելտական ցեղերի նախնիներով, ովքեր մ․թ․ա. VI դարում այն անվանել են Արունդա (Arunda)։ Ավելի ուշ, փյունիկացիները մոտակայքում գյուղ (իսպ.՝ Hamlet, ռուս.՝ Деревня) են հիմնել, որը հայտնի է եղել Ակինիպո (իսպ.՝ Acinipo) անվանումով։

Արունդան նվաճվել է հույների կողմից և վերանվանվել է Ռոնդա (Ronda)։ Այնուամենայնիվ բնակչությունն զգալիորեն չի աճել մինչև Փյունիկյան Երկրորդ պատերազմը, երբ հռոմեացիները նվաճել են այն։

Արդեն V դարից սկսած, երբ Հռոմեական կայսրությունն անկում է ապրել, Ակինիպոյի բնակչությունը տեղահանվել, իսկ Արունդան գրավվել է վեստգոթերի (լատ.՝ Visigothi) կողմից, ովքեր այս տարածքում մեծամասնություն են կազմել մինչև 711 թվականը։ 713 թվականին մուսուլմանները ներխուժել են թերակղզի և գրավել Ռոնդան։ Այս ժամանակահատվածում քաղաքը ծաղկում է ապրել։ 1485 թվականի մայիսի 22-ին, երբ քրիստոնեական բանակը երկար պաշարումից հետո կարողացել է գրավել այն, ավարտվել է իսլամադավան ժողովրդի իշխանությունն այս տարածքում։ Այդ պահից սկսված, քրիստոնեաները վերափոխել են մուսուլմանների թողած մշակութային ժառանգությունը՝ հարմարեցնելով իրենց գաղափարներին և սկզբունքներին։ Քաղաքում սկսել են լայնացնել բնակելի թաղամասերը, որից հետո այն հայտնի է դառնում որպես քաղաք։

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության թվաքանակն ըստ տարիների[2]
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2000 2005 2008
20.995 22.525 30.393 33.161 26.170 30.962 28.831 30.080 31.383 35.788 34.021 35.512 36.532

Քաղաքի նախկին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս քաղաքը բաժանված է եղել երեք շրջանների՝

  • Սան Ֆրանցիսկո (San Francisco) - ամենահին տարածքը, որտեղ տեղակայված է եղել Արաբական միջնաբերդը
  • Քաղաք (La Ciudad) - այն տարածքը, որտեղ հայտնաբերվել են վանքերի և մզկիթների նմանվող կառույցներ։ Այն հայտնի է արաբական ծագմամբ լայն փողոցներով
  • Շուկա (El Mercadillo) - այն ավելի ժամանակակից թաղամաս է և հայտնի է դարձել քրիստոնեական բանակի հաղթանակից հետո[3]։

Թանգարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քաղաքային թանգարան (Municipal Museum) - այստեղ պահվում են հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերված տարատեսակ գտածոներ
  • Լարա թանգարան (Lara Museum) - հնաոճ և մշակութային իրերի (ժամացույց, զենք, երաժշտական գործիք) թանգարան, որը գտնվում է XVIII դարում կառուցված շենքում
  • Ռիլքե թանգարան (Rilke Museum) - Վիկտորիա թագուհու հյուրանոցի 208 համարի սենյակում գործում է մշտական ցուցահանդես
  • Ռոնդայի գինու թանգարան - գործում է մշտական ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվում է գինու պատմությանն ու մշակմանը վերաբերող փաստեր[3]։

Ցլամարտը Ռոնդայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցլամարտի արենա

Իսպանական ցլամարտն ի հայտ է եկել Ռոնդա քաղաքում։ Սեպտեմբերի սկզբին Ռոնդայում տոներ են անցկացվում, որոնք համընկնում են «Գոյիի ցլամարտ» կոչվող ժամանակահատվածի հետ, որը վերականգնել է ցլամարտերի բոլոր դետալային մանրամասնությունները՝ սկսած ավելի քան երկուսուկես դար առաջվանից։

Այս քաղաքում է տեղակայված ցլամարտի ամենամեծ արենան, որը կառուցվել է 1785 թվականին։ Արենայի տրամագիծը 66 մետր է, և այն համարվում է ամենամեծ մակերեսով արենան աշխարհում[4]։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ռոնդայի կլիմա
  2. Իսպանիայի ազգային վիճակագրական տվյալներ բազա (Datumoj de la Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio))
  3. 3,0 3,1 http://www.malagacar.com/information/ronda_information.htm Ռոնդայի պատմական տեսք
  4. Ռոնդան որպես իսպանական ցլամարտի հայրենիք
  5. Asociación Senderista Պասոս Լագրոս - Շեֆշաուեն, Մարոկկո

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]