Ռաջենդրա Պրասադ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռաջենդրա Պրասադ
Rajendra Prasad (Indian President), signed image for Walter Nash (NZ Prime Minister), 1958 (16017609534).jpg
 
Կուսակցություն՝ Հնդկական ազգային կոնգրես
Կրթություն՝ Կալկաթայի համալսարան, Surendranath College? և Նախագահական համալսարան
Մասնագիտություն՝ փաստաբան և քաղաքական գործիչ
Դավանանք հինդուիզմ
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 3, 1884(1884-12-03)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Ziradei, Siwan district, Saran division, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան
Վախճանի օր փետրվարի 28, 1963(1963-02-28)[4][1][2][…] (78 տարեկան)
Վախճանի վայր Պատնա, Հնդկաստան[4]
Քաղաքացիություն Flag of Imperial India.svg Բրիտանական Հնդկաստան, Flag of India.svg Հնդկաստան և Flag of India.svg Dominion of India
 
Պարգևներ

Բհարատ Ռատնա և Կալկաթայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Ռաջենդրա Պրասադ (հինդի՝ डाक्टर राजेन्द्र प्रसाद, դեկտեմբերի 3, 1884(1884-12-03)[1][2][3][…], Ziradei, Siwan district, Saran division, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան - փետրվարի 28, 1963(1963-02-28)[4][1][2][…], Պատնա, Հնդկաստան[4][5]), հնդիկ պետական և քաղաքական գործիչ, Հնդկաստանի անկախության շարժման ակտիվիստ, 1950-1962 թվականների Հնդկաստանի նախագահ[6]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ և կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռաջենդրա Պրասադը ծնվել է 1884 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ժամանակակից Բիհար նահանգի Զերադեիում[7]։ Հայրը եղել է գիտական-բանասեր սանսկրիտ և պարսկերենի ոլորտում։ Ծնողները նրան ամուսնացրել են 12 տարեկան հասակում[8][9]։

18 տարեկանում ընդունվել Կալկաթայի համալսարան, իսկ 1915 թվականին գերազանցությամբ դարձել է իրավունքի մագիստրոս[10][11]։ Որպես դասավանդող աշխատել է տարբեր ուսումնական հաստատություններում։ Տնտեսության աստիճանի ստանալուց հետո Langat Singh քոլեջում համարվել է անգլերենի պրոֆեսոր, իսկ 1909 թվականից՝ Կալկաթայի քաղաքային քոլեջում տնտեսության պրոֆեսոր։ Կրթությունն ավարտել է Ալահաբադի համալսարանում իրավունքի ոլորտում դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո[12]։

Բհագալպուրում որոշ ժամանակ զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ։ 1916 թվականին ծառայության և անցել Բիհարի և Օրիսի գավառի բարձր դատարանում։

Քաղաքական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ մասնակցել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի միջոցառմանը Կալկաթայում 1906 թվականին[13], իսկ դարձել է նրա անդամ 1911 թվականին։ 1916 թվականի Հնդկական ազգային կոնգրեսի հանձնաժողովի ժամանակ Պրասադը ծանոթացել է Մահաթմա Գանդիի, իսկ հետո նաև Ջավահառլալ Ներուի հետ[14]։ 1920 թվականին ազգային-ազատգրական շարժման օգնության համար որոշում է ընդունել դադարեցնել իրավաբանի շահութաբեր կարիերան, ինչպես նաև համալսարանում իր պարտականությունները։

1934 թվականի հոկտեմբերի Բոմբեյի հանձնաժողովի ժամանակ ընտրվել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի նախագահ։ Հետո բազմիցս ձերբակալվել է։ Գլխավորել է 1934 թվականի Բիհարի և 1935 թվականի Քվեթի երկրաշարժերի ժամանակ տուժածների օգնության կոմիտեները։ 1942 թվականին Հնդկական ազգային կոնգրեսի կողմից «Դուրս Հնդկաստանից» բանաձևի ընդունումից հետո ձերբակալվել է մինչև 1945 թվականի հունիսի 15-ը մնացել բանտարկության մեջ։

1946 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Հնդկաստանի ժամանակվոր կառավարության՝ Հնդկաստանի փոխթագավորի գործադիր խորհրդի ձևավորումից հետո դարձել է գյուղատնտեսության և պարենամթերքի դեպարտամենտի ղեկավար[15]։ Հետագայում երեք անգամ ընտրվել է Սահմանադիր ժողովի նախագհա, իսկ 1950 թվականի հունվարի 26-ին ժողովի կողմից պատրաստված Հնդկաստանի սահմանադրության ուժի մեջ մտնելուց հետո դարձել է Հնդկաստանի առաջին նախագահը[16]։ Դրել է մինչև օրս պահպանվող նախագահի կուսակցական պատկանելությունից անկախության ավանդույթը՝ նախագահ ընտրվելուց հետո դուրս գալով Հնդկական ազգային կոնգրեսից։

1958 թվականից մինչև 1960 թվականը նախագահի կարգավիճակում պետական այցեր է անցկացրել Ճապոնիա, Դոմինիոն Ցեյլոն, ԽՍՀՄ, Մալայա և Ինդոնեզիա[17]։ 1960 թվականին ԽՍՀՄ այցի ժամանակ նրան է շնորհվել Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմական գիտությունների դոկտորի պատվավոր կոչումը։

Երկու անգամ, 1952 և 1957 թվականների ընտրություններին, ընտրողների կոլեգիայի կողմից վերընտրվել է Հնդկաստանի նախագահ։

1962 թվականին թոշակի է անցել, որից 1 տարի անց՝ 1963 թվականի փետրվարի 28-ին, մահացել է Պատնայում 78 տարեկան հասակում[18]։

Մրցանակներ և կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր գործունեության համար Ռաջենդրա Պրասադն արժանացել է Հնդկաստանի ամենաբարձր քաղաքացիական պետական մրցանակին՝ Բհարատ Ռատնա։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ռաջենդրա Պրասադը Հնդկաստանի միակ նախագահն է, որն այդ պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի քան 5 տարի[19]։
  • Ռաջենդրա Պրասադը եղել է գրող, բացի ինքնակենսագրությունից գրել է նաև մի քանի այլ գրքեր[20]։
  • Ռաջենդրա Պրասադը եղել է հինդուիզմի դավանորդ, սակայն հանդուրժողաբար էր մոտենում Հնդկաստանի այլ կրոններին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Прасад Раджендра // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Прасад Раджендра // Плата — Проб. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 20).
  6. Janak Raj Jai (հունվարի 1, 2003)։ Presidents of India, 1950–2003։ Regency Publications։ էջեր 1–։ ISBN 978-81-87498-65-0 
  7. Tara Sinha (2013)։ Dr. Rajendra Prasad: A Brief Biography։ Ocean Books։ ISBN 978-81843-0173-1։ Արխիվացված է օրիգինալից մայիսի 10, 2018-ին 
  8. N. Sundarajan (2007)։ Biographies of the First Three Presidents of India։ Sura Books։ էջեր 2–4 
  9. M.K. Singh, ed. (2009)։ Encyclopaedia Of Indian War Of Independence (1857-1947)։ Anmol Publications Pvt. Ltd։ էջ 99։ «His father, Mahadev Sahai, was a Persian and Sanskrit language scholar; his mother, Kamleshwari Devi, was a devout lady who would tell stories from the Ramayana to her son» 
  10. Sanghralaya Rajendra Smriti։ «Major Life Events of Dr. Rajendra Prasad - First President of India»։ rss.bih.nic.in։ Արխիվացված է օրիգինալից մարտի 3, 2013-ին 
  11. Miglani Neha (մայիսի 20, 2012)։ «Evaluators for preserving flawless answer sheets»։ The Times of India։ Արխիվացված է օրիգինալից սեպտեմբերի 27, 2016-ին։ Վերցված է փետրվարի 28, 2015 
  12. «Major Life Events of Dr. Rajendra Prasad – First President of India»։ Rss.bih.nic.in։ Արխիվացված է օրիգինալից մարտի 3, 2013-ին։ Վերցված է հուլիսի 10, 2013 
  13. «First president Rajendra Prasad remembered - Times of India»։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 5, 2016-ին 
  14. Atul Sethi, "Distant dads?" ''The Times of India'' (Aug 12 2007) Archived 6 July 2008 at the Wayback Machine.. Timesofindia.indiatimes.com (12 August 2007). Retrieved on 12 December 2013.
  15. «Archived copy»։ Արխիվացված է օրիգինալից հոկտեմբերի 24, 2014-ին։ Վերցված է 2014-10-23 
  16. «Record visitors at Mughal Garden»։ www.rediff.com։ Արխիվացված է օրիգինալից հունվարի 1, 2011-ին։ Վերցված է 2018-03-02 
  17. «DETAILS OF MEDIA PERSONS ACCOMPANYING THE PRESIDENT IN HIS/HER VISITS ABROAD SINCE 1947 TO 2012»։ The President's Secretariat։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 17, 2013-ին։ Վերցված է հունիսի 5, 2013 
  18. «Dr Rajendra Prasad»։ Արխիվացված է օրիգինալից մարտի 25, 2008-ին։ Վերցված է 2010-03-12  . Indian Politicians Biography
  19. The President of India Shri Pranab Mukherjee Archived 11 August 2013 at the Wayback Machine.. Presidentofindia.nic.in. Retrieved on 12 December 2013.
  20. Prasad, Rajendra 1884—1963

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Rajendra Prasad, first President of India, by Kewalram Lalchand Panjabi. Published by Macmillan, 1960.
  • Rajendra Prasad: twelve years of triumph and despair, by Rajendra Lal Handa. Published by Sterling Publishers,1979.
  • Dr Rajendra Prasad, Correspondence and Select Documents, by Rajendra Prasad, Valmiki Choudhary. Published by Allied Publishers, 1984. 81-7023-002-0. Excerpts (Vol. 1-Vol. 10)
  • Dr Rajendra Prasad by India Parliament. Lok Sabha. Published by Lok Sabha Secretariat, 1990.
  • Rajendra Prasad and the Indian freedom struggle, 1917–1947, by Nirmal Kumar. Published by Patriot Publishers, 1991. 81-7050-128-8.
  • Dr Rajendra Prasad: Political Thinkers Of Modern India, by V. Grover. Published by Deep & Deep Publications, 1993.
  • First Citizens of India, Dr Rajendra Prasad to Dr Shanker Dayal Sharma: Profile and Bibliography, by A. B. Kohli. Published by Reliance Pub. House, 1995. 81-85972-71-0.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]