Ռայմունդ Լուլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռայմունդ Լուլի
լատ.՝ Raymundus Lullius
Ramon Llull.jpg
Ծնվել է մոտ. 1232
Ծննդավայր Պալմա դե Մալյորկա, Իսպանիա[1]
Մահացել է մոտ. 1316[2][3]
Մահվան վայր Միջերկրական ծով
Կրոն կաթոլիկություն
Կրթություն Մոնպելիեի համալսարան
Երկեր Felix or the Book of Wonders, Blanquerna, Book of the Beasts և Tree of Science
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող, աստվածաբան, միսիոներ, աստղագուշակ, բանաստեղծ և հոգևորական
Ստորագրություն
Lullus-Autograph 1256.png
Ramon Llull Վիքիպահեստում

Ռայմունդ Լուլի (իսպ.` Lulio, լատինացված Lullius), Ռայմունդ (մոտ 1235-մոտ 1315), փիլիսոփա, աստվածաբան, կատալանյան գրականության հիմնադիր և դասական։ Ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ, միսիոներ։

Քարոզել է Հայաստանում, Կիպրոսում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Պահպանվել է Լուլի մոտ 300 երկ։ Հակադրվելով ավեռոիզմին և երկակի ճշմարտության ուսմունքին, գտնում էր, որ ճշմարիտ ճանաչողությունը հնարավոր է հայտնությամբ։ Աշխարհը, ըստ նրա, աստծու սիմվոլ է, յուրաքանչյուր իրի մեջ արտացոլված է աստվածային «կատարելություն», որոնց ճանաչողությամբ բացահայտվում են աստծու գործողության սկզբունքները։ «Մեծ արվեստ» երկում Լուլի մշակել է տրամաբանական գործողությունների մոդելավորման եղանակներ։ Նրան է պատկանում տրամաբանական մեքենա ստեղծելու առաջին փորձը։ Տրամաբանության մեջ կոմբինատորային մեթոդի հիմնադիրներից է։

Լուլին 1301 թվականին եղել է Կիլիկիայի Այաս քաղաքում, ուր գրել է աստվածաբանական մի եզր (De iis quae homo de Deo debet credere), հավանաբար նաև քարոզել է, սակայն քաղ. անբարենպաստ պայմանների պատճառով այնտեղից հեռացել է (տես Ալիշան Ղ., Աիսուան, 1885, էջ 394)։ Պոեմների և փիլ. վեպի հեղինակ է։ Գրել է կատալոներեն և արաբերեն, սակայն առավելապես պահպանվել են լատ. թարգմանությունները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 676 CC-BY-SA-icon-80x15.png