Ջոն Գուդենաֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Գուդենաֆ
անգլ.՝ John B. Goodenough
John B. Goodenough (cropped).jpg
Ծնվել էհուլիսի 25, 1922(1922-07-25)[1][2][3] (97 տարեկան)
Ենա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, ճարտարագետ և գյուտարար
Հաստատություն(ներ)Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Օստինի Տեխասի համալսարան
Գործունեության ոլորտպինդ մարմնի ֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[4], ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[5], Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[6] և Ճարտարագիտական ազգային ակադեմիա[7]
Ալմա մատերԵյլի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարClarence Zener?
Եղել է գիտական ղեկավարClarence Zener?
ՊարգևներԱզգային գիտական մեդալ[8] Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Չարլզ Ստարկ Դրեյպերի մրցանակ[9] Հարյուրամյակի մրցանակ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ Ճապոնիայի մրցանակ Էնրիկո Ֆերմի պարգև Welch Award in Chemistry? Սանտյագո դե Կոմպոստելայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր[10] Von Hippel Award? Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ Q16131406? և Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ[11]
ՀայրErwin Ramsdell Goodenough?
Կայքme.utexas.edu/faculty/faculty-directory/goodenough

Ջոն Գուդենաֆ (անգլ.՝ John Bannister Goodenough, հուլիսի 25, 1922(1922-07-25)[1][2][3], Ենա, Thuringia, Վայմարյան Հանրապետություն), ամերիկացի գիտնական, ֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետ։ Նա լիթիում-իոնային մարտկոցում, որպես կատոդ, առաջարկել է լիթիումի կոբալտիտ (LixCoO2)։ Մի շարք հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր է։ 2012 թվականից ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է[12], 1992 թվականից Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի[13] և 2012 թվականից Լոնդոնի թագավորական ընկերության՝ օտարերկրյա անդամ[14]։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1944 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Եյլի համալսարանը, որից հետո որոշ ժամանակ ծառայել է ԱՄՆ բանակում։ Զորացրվելով՝ 1947 թվականին Չիկագոյի համալսարանում պաշտպանել է ֆիզիկայի վերաբերյալ իր թեզը (գիտական կոնսուլտանտ՝ Քլարենս Զեներ)։

Վերջին տարիներին աշխատում է մարտկոցի նոր տեսակի վրա, որտեղ մետաղը վերածվում է ապակու։ Գուդենաֆի կարծիքով՝ որոշ գիտնականներ բնութագրվում են ուշ հասունությամբ, և ամենից կարևոր գիտական ​​նվաճումները նրանց են գալիս ծերության շրջանում[15]։

Լիթիում-իոնային մարտկոցների աշխատանքներին մասնակցելու համար Գուդենաֆը 2019 թվականին արժանացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի (Սթենլի Ուիթինգհեմի և Ակիրա Յոշինայի հետ միասին)։ Միևնույն ժամանակ նա դարձել է մրցանակի ամենածեր դափնեկիրը․ մրցանակի պարգևատրման պահին նա եղել է 97 տարեկան։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]