Ջեյն Ադամս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեյն Ադամս
անգլ.՝ Jane Addams
Jane Addams profile.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 6, 1860(1860-09-06)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Cedarville, Ստիվենսոն շրջան, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մահացել է մայիսի 21, 1935(1935-05-21)[1][3][4] (74 տարեկանում)
Մահվան վայր Չիկագո, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1] կամ Hull House, Չիկագո, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[6]
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Կրթություն Rockford College[7]
Մասնագիտություն լրագրող, փիլիսոփա, գրող, սոցիոլոգ, սոցիալական աշխատող, ֆեմինիստ, ինքնակենսագիր, սոցիալական բարեփոխիչ, սոցիալական քննադատ և սուֆրաժիստ
Ծնողներ հայր՝ John H. Addams[6]
Պարգևներ և
մրցանակներ
Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[8][9] Կանանց փառքի ազգային սրահ[10] Chicago Women's Hall of Fame Chicago Gay and Lesbian Hall of Fame և Hall of Fame for Great Americans
Անդամություն Ամերիկյան հեղափոխության դստրեր, Alpha Kappa Alpha, Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային լիգա և Phi Beta Kappa
Ստորագրություն
Jane Addams signature.svg
Jane Addams Վիքիպահեստում

Ջեյն Ադամս (անգլ.՝ Jane Addams; սեպտեմբերի 6, 1860(1860-09-06)[1][2][3][4][5], Cedarville, Ստիվենսոն շրջան, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ - մայիսի 21, 1935(1935-05-21)[1][3][4], Չիկագո, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1] և Hull House, Չիկագո, Իլինոյս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[6]), ամերիկացի սոցիոլոգ և փիլիսոփա։ 1931 թվականին արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ 1919- 1929 թվականներին ղեկավարել է Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային լիգան։ Նրա անունով Վեներա մոլորակի վրա կա խառնարան։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է Ռոքֆորդի կանանց վարժարանում։

Ջեյնը ընկերուհու՝ Է․ Սթարի հետ միասին բրիտանական Թոյնբի Հոլ բարեգործական կենտրոնի նման ստեղծեց կենտրոն, որը նախատեսված էր ոչ միայն Չիկագո, այլև ԱՄՆ մնացած քաղաքներ ներգաղթած Եվրոպացի ընտանիքների համար։ Բարեգործական կենտրոնում կար մսուր մանկապարտեզ, գրադարան, սպորտդահլիճ, արհեստագործական սենյակ, խոհանոց, գեղարվեստական ստուդիա, աշխատանքի թանգարան, երիտասարդ աշխատողների գիշերօթիկ, որոնք նախատեսված էին աշխատող կանանց և նրանց ընտանիքների համար։

Այս գաղափարը կիրառվել է նաև Ռուսաստանում՝ Ստանիսլավ Շացկիի և Ալեքսանդր Զելենկոյի կողմից, ովքեր Մոսկվայում ստեղծել էին «Սեթլմենթ» մշակութային- լուսավորչական կենտրոնը։ Սրանց համագործակից կազմակերպություն էր նաև «Լիգովսկիի ազգային տունը», որը ստեղծվել էր Սանկտ Պետերբուրգում՝ կոմսուհի Սոֆիա Վլադիմիրովնա Պանինայի կողմից[11][12]։

Հիմնական աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Ժողովրդավարությունը և սոցիալական էթիկան» (Democracy and social ethics, 1902);
  • «Աշխարհի նոր իդեալները» (New ideals of peace, 1907).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118643800 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 SNAC
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  5. 5,0 5,1 Babelio
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Ogilvie M. B. The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th CenturyRoutledge, 2003. — P. 9–10. — 798 p. — ISBN 978-1-135-96342-2
  7. Sherman C. R., Holcomb A. M. Women as interpreters of the visual arts, 1820- 1979 — 1981. — P. 46. — ISBN 978-0-313-22056-2
  8. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1931/addams-facts.html
  9. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  10. https://www.womenofthehall.org/inductee/jane-addams/
  11. Лиговский народный дом. Историческая справка в разделе Фрунзенского района на портале Правительства Санкт-Петербурга
  12. Изображения Лиговского народного дома на петербургском краеведческом сайте Citywalls

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]