Պորվոո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Համայնք / քաղաք
Պորվոո
ֆին.՝ Porvoo
շվեդ.՝ Borgå
Զինանշան
Porvoo.vaakuna.svg

Porvoo-hiver.jpg
Կոորդինատներ: 60°23′35″ հս․ լ. 25°39′50″ ավ. ե. / 60.39306° հս․. լ. 25.66389° ավ. ե. / 60.39306; 25.66389
Երկիր Ֆինլանդիա Ֆինլանդիա
Քաղաքագլուխ Jukka-Pekka Ujula
Հիմնադրված է 1380 թ.
Մակերես 663,71 կմ²
Պաշտոնական լեզու ֆիններեն[1] և շվեդերեն[1]
Խոսվող լեզուներ ֆիններեն, շվեդերեն
Բնակչություն 48 794 մարդ (2011)
Խտություն 73,1 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Պաշտոնական կայք porvoo.fi
##Պորվոո (Ֆինլանդիա)
Red pog.png

Պորվոո (ֆին.՝ Porvoo [ˈporʋoː]), Բորգո (շվեդ.՝ Borgå [`bɔrˌgoː]), համայնք և փոքրիկ քաղաք Ֆինլանդիայում, Հելսինկիից 50 կմ արևելք։ Բնակչությունը՝ 49 928 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2015)[2]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարի մատենագրություններում։ Մինչ 1809 թվականը մտնում էր Շվեդական թագավորության կազմի մեջ։ 1808-1809 թվականների ռուս-շվեդական պատերազմում Ռուսաստանի հաղթանակից հետո քաղաքը մտավ Ֆինլանդիայի Մեծ դքսության կազմ՝ կապված Ռուսական կայսերական տան անհատական միության։ 1917 թվականից հետո քաղաքը անկախ Ֆինլանդիայի մաս էր։

Քաղաքը Ռուսաստանում և ամբողջ աշխարհում ճանաչում ստացավ այն բանից հետո, երբ 1809 թվականի (22) մարտի 10֊ից (19) հուլիսի 8-ը ռուս կայսեր Ալեքսանդր I-ը հրավիրեց Բորգոյական սեյմ՝ լայն ինքնավարություն տրամադրելով ֆինն ժողովրդին։ Այս սեյմը փաստացի ճանաչեց Մեծ դքսության ֆին ազգային պետությունը, որը մինչ այդ կախվածության մեջ էր գտնվում Շվեդիայից։ Շվեդական էլիտան հետագայում ևս պահպանեց իր իրավունքները և ազդեցությունը Ֆինլանդիայում, այդ թվում և Պորվոոյում։

Porvoo old town hall

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը կազմում է 48 794 մարդ (2013 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով)։

Ֆիննական շվեդները մինչև այժմ էլ քաղաքի բնակչության մեկ երրորդն են կազմում՝ 16 102 մարդ (33 %), ֆիններ՝ 31 228 մարդ (64 %) (2011)։ Քաղաքը պաշտոնապես երկլեզու է։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պորվոոյում է նկարահանվել Լեոնիդ Գայդայի «Լուցկու հատիկների ետևից» ֆիլմը, որտեղ քաղաքը կոչվում է Յոկի[3]։

Քաղաքում է գտնվում է ֆինն նացիոնալիստ, Ֆինլանդիայի ռուս գեներալ-նահանգապետ Բոբրիկովին սպանող Էյգեն Շաումանի գերեզմանը։

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կարլ Յուհան Ալդերկրեյց (1757—1815) — կոմս, շվեդ գեներալ
  • Էլիզա Բունգե (1734—1819) — շվեդ գրող, բուսաբան
  • Չել Կարլստրյոմ (ծնվ․ 1976) ― հեծանվորդ
  • Ալբերտ Էդելֆելտ (1854—1905) — ֆինն գեղանկարիչ, գրաֆիկ։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]