Jump to content

Շիոֆոկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Շիոֆոկ
հունգ.՝ Siófok
Դրոշ Զինանշան

46°54′0″N 18°3′0″E / 46.90000°N 18.05000°E / 46.90000; 18.05000
ԵրկիրՀունգարիա Հունգարիա
ՀամայնքՇիոֆոկի յարաշ[1]
Մակերես124,66 կմ²
ԲԾՄ124 մետր
Բնակչություն▼23 806 մարդ (հունվարի 1, 2025)[2]
Ժամային գոտիԿենտրոնական եվրոպական ժամանակ, UTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ84[1]
Փոստային դասիչ8600
Պաշտոնական կայքsiofok.hu​(հունգարերեն)
Շիոֆոկ (Հունգարիա)##
Շիոֆոկ (Հունգարիա)

Շիոֆոկ (հունգ.՝ Siófok), քաղաք Հունգարիայի հարավ-արևմուտքում, որը գտնվում է Բալատոն լճի հարավային ափին։ Լճի հարավային ափի ամենամեծ բնակավայրը՝ հանգստավայր։ Քաղաքը կանգնած է այն տեղում, որտեղ Բալատոնից հոսում է Շիո գետը, որը կապված է Դանուբի հետ Շիոֆոկ ջրանցքի միջոցով։ Քաղաքն իր անունը ստացել է գետի անունից։

Շիոֆոկի բնակչությունը 2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է 25355[3] մարդ։

Աշխարհագրություն և տրանսպորտ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Բուդապեշտից մոտ 115 կիլոմետր հարավ-արևմուտք։ Քաղաքով են անցնում երկաթուղային և ավտոմոբիլային (E71) Բուդապեշտ - Զագրեբ մայրուղիները։ Շիոֆոկը կանոնավոր ավտոբուսներով և գնացքներով կապեր ունի Բուդապեշտ և հարակից քաղաքներ։ Գնացքով դեպի Բուդապեշտ ճանապարհորդության ժամանակը մոտ 2 ժամ է։

Շիոֆոկը ջրային տրանսպորտի կարևոր հանգույց է։ Շիոֆոկ նավահանգիստը ամենամեծն է Բալատոնի վրա։ Այստեղ և՛ հաճույքի նավակներ, և՛ կանոնավոր ճանապարհորդություններ լճի ափով։ Շիոֆոկ ջրանցքը տրանսպորտային կապ է ապահովում Բալատոնի և Դանուբի միջև։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրը այն վայրում է, որտեղ Շիոն դուրս է հոսում Բալատոնից, գոյություն է ունեցել հռոմեական դարաշրջանում։ Մ.թ.ա. 292 թվականին հռոմեացիները փորել են Շիոֆոկ ջրանցքը, որը քայքայվել է, ինչպես նաև ինքը՝ Շիոֆոկը կայսրության փլուզումից հետո։ Թուրքական տիրապետության տարիներին ջրանցքը վերականգնվել և նորից շահագործման է հանձնվել, ինչը նպաստել է քաղաքի աճին։

Այնուամենայնիվ, Շիոֆոկի իրական ծաղկման շրջանը սկսվեց թուրքերի արտաքսումից և Հունգարիայի Հաբսբուրգյան կայսրություն մտնելուց հետո և կապված էր Բալատոնի ափի զարգացման հետ՝ որպես բուժավայր։ Շիոֆոկը հանգստավայրի կարգավիճակ է ստացել 18-րդ դարի վերջին և մինչ օրս մեծ ժողովրդականություն է վայելում հանգստացողների շրջանում։

1882 թվականին Շիոֆոկում ծնվել է հայտնի կոմպոզիտոր Իմրե Կալմանը։

Առողջարանային հանգստավայրի նշանակություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի շրջակայքում կան մեծ թվով հայտնի լողափեր, այսպես կոչված, ոսկու և արծաթի ափերի վրա, որոնք բաժանված են Շիո գետով։ Բացի ծովափնյա հանգստից, քաղաքը առաջարկում է նաև առողջարանային բուժում։

Տեսարժան վայրեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Պետոֆի նրբանցք, քայլող ծառուղի Բալատոնի ամբարտակի երկայնքով։ Դրան կից գտնվում է գեղեցիկ Յոկայ այգին։
  • Ազատության հրապարակ, քաղաքի կենտրոնական հրապարակը։ Մեջտեղում բարձրանում է 45 մետր բարձրությամբ սկզբնական ջրային աշտարակը, որը կառուցվել է 1912 թվականին։
  • Օուլու այգի, անվանվել է Ֆինլանդիայի Օուլու քաղաքի, Շիոֆոկ քույր քաղաքի պատվին։ Այգում կա չափազանց ինքնատիպ ճարտարապետության փայտե լյութերական եկեղեցի։
  • Շիոյի դարպաս, կառուցվել է 1863 թվականին։ Առաջին անցախուցը, որը հնարավորություն է տվել կարգավորել ջրի մակարդակը Բալատոնում։
  • Իմրե Կալմանի թանգարան, նվիրվում է անվանի քաղաքաբնակի կյանքին ու գործունեությանը։

Կլիմա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Siófokի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Միջին բարձր °C (°F) 2
(35)		 3
(38)		 9
(48)		 14
(57)		 20
(68)		 23
(73)		 25
(77)		 24
(76)		 21
(69)		 14
(58)		 7
(44)		 3
(38)		 14
(57)
Միջին օրական °C (°F) 0
(32)		 1
(34)		 6
(43)		 11
(51)		 16
(61)		 19
(67)		 21
(70)		 21
(69)		 17
(63)		 11
(52)		 5
(41)		 2
(35)		 11
(52)
Միջին ցածր °C (°F) −2
(28)		 −2
(29)		 3
(37)		 7
(45)		 12
(54)		 16
(60)		 17
(63)		 17
(62)		 13
(56)		 8
(46)		 3
(37)		 −1
(31)		 8
(46)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 41
(1.6)		 33
(1.3)		 36
(1.4)		 38
(1.5)		 58
(2.3)		 61
(2.4)		 33
(1.3)		 58
(2.3)		 43
(1.7)		 33
(1.3)		 48
(1.9)		 46
(1.8)		 528
(20.8)
աղբյուր: Weatherbase[4]

Բնակչություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ժողովրդագրություն[5]
ՏարիԲնակ.±% p.a.
18703897—    
18804367+1.15%
18904533+0.37%
19004643+0.24%
19105216+1.17%
19205671+0.84%
19307158+2.36%
19418556+1.64%
194910 009+1.98%
196013 189+2.54%
197016 974+2.56%
198020 125+1.72%
199022 627+1.18%
200122 684+0.02%
201125 045+1.00%
201825 461+0.24%
Population sizeYear23 50024 00024 50025 00025 50026 00026 50020122014201620182020202220242026ՇիոֆոկPopulation statistics
ՏարիԲնակչություն
2013 25 441 [6]
2014 25 355 [7]
2018 25 461 [8]
2021 26 451 [9]
2022 23 742 [10]
2023 24 390 [11]
2024 24 021 [12]
2025 23 806 [2]

Զույգ քաղաքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 http://www.ksh.hu/apps/hntr.telepules?p_lang=HU&p_id=17631
  2. 1 2 Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary (հունգ.) — KSH, 2025.
  3. ↑ Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.
  4. ↑ «Weatherbase: Historical Weather for Siófok, Hungary». Weatherbase. 2011. Վերցված է 2011 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  5. ↑ - Siófok, KSH
  6. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2013. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2013 (հունգ.) — KSH, 2013.
  7. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2014. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2014 (հունգ.) — KSH, 2014.
  8. ↑ Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2018. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2018 (հունգ.) — KSH, 2018.
  9. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary (հունգ.) — KSH.
  10. ↑ A népesség adatai településenként, Population data by settlement (հունգ.) — KSH, 2023.
  11. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary (հունգ.) — KSH, 2023.
  12. ↑ Magyarország helységnévtára, Detailed Gazetteer of Hungary (հունգ.) — KSH, 2024.
  13. ↑ «Ystävyyskaupungit (Twin Cities)». Oulun kaupunki (City of Oulu) (ֆիններեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 10-ին. Վերցված է 2013 թ․ հուլիսի 27-ին.
  14. ↑ «Netanya - Twin Cities». Netanya Municipality. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 1-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 1-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Շիոֆոկ&oldid=9589455» էջից