Շամիլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շամիլ
ավարերեն՝ Шамил
Shamil.jpg
Ծնվել է հունիսի 26, 1797(1797-06-26)
Ծննդավայր Գիմրի, Ռուսաստան
Մահացել է 1871[1][2][3]
Մահվան վայր Մադինա, Al Madinah Region, Սաուդյան Արաբիա
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Ազգություն Ավարներ
Կրոն սուննի իսլամ
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ և imam
Imam Shamil Վիքիպահեստում

Շամիլ (հունիսի 26, 1797(1797-06-26), Գիմրի, Ռուսաստան - 1871[1][2][3], Մադինա, Al Madinah Region, Սաուդյան Արաբիա), Դաղստանում ստեղծված ռազմա-աստվածապետական պետության ղեկավար՝ երրորդ իմամը (1834 թվականից)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է ավար գյուղացու ընտանիքում։ Ստացել է իր ժամանակի համար իսլամական բարձր կրթություն, համարվել է գիտուն մարդ։ 19-րդ դարի 20-ական թվականներին ցարիզմի դեմ ղազավաթ (սրբազան պատերազմ) հայտարարած Ղազի Մուհամմեդի հետևորդներից էր։ Կազմակերպչական ընդունակությունների, մեծ կամքի և անձնական քաջության, նաև հռետորական ձիրքի շնորհիվ Շամիլը լայն համբավ և անսահմանափակ իշխանություն է ձեռք բերել։ Մինչև 1859-ը գլխավորել է Կովկասի լեռնականների պայքարը ցարական գաղութարարների դեմ տանելով մի շարք խոշոր հաղթանակներ (հատկապես 1840-ական թվականներին)։ Սակայն ներքին հակասությունները և դժվարությունները 1850-ական թվականներին թուլացրել են շարժումը։

1859 թվականին Շամիլը 400 մյուրիդներով պաշարվել է Գունիբ աուլում և անձնատուր եղել գեներալ Ի․ Դ․ Լազարևին։ Կովկասյան պատերազմների ընթացքում Շամիլի դեմ ռազմական գործողությունները ղեկավարել են նաև ցարական բանակի գեներալներ Բ․ Բեհբութովը, Ս․ Արղության-Երկայնաբազուկը և ուրիշներ։ Գերի հանձնվելուց հետո Շամիլը ընտանիքով բնակեցվել է Կալուգայում, իսկ 1870 թվականին մեկնել է Մեքքա ուխտագնացության։ Վախճանվել է Մադինայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 440 CC-BY-SA-icon-80x15.png