Յան Ներուդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յան Ներուդա
Jan Neruda 02.jpg
Ծննդյան անունանգլ.՝ Jan Nepomuk Neruda
Ծնվել էհուլիսի 9, 1834(1834-07-09)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրՊրահա, Բոհեմիայի թագավորություն[6]
Վախճանվել էօգոստոսի 22, 1891(1891-08-22)[1][2][7][8][3][4][5] (57 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊրահա, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[6]
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ և լրագրող
Լեզուգերմաներեն և չեխերեն[2]
Ազգությունչեխ
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Ուշագրավ աշխատանքներՄալոստրանսկյան պատմություններ
Համատեղ ապրողԿարոլինա Սվետլա
Յան Ներուդա Վիքիքաղվածքում
Jan Neruda Վիքիպահեստում

Յան Նեպոմուկ Ներուդա (չեխ․՝ Jan Nepomuk Neruda, հուլիսի 9, 1834(1834-07-09)[1][2][3][4][5], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն[6] - օգոստոսի 22, 1891(1891-08-22)[1][2][7][8][3][4][5], Պրահա, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա[6]), չեխ գրող, բանաստեղծ, լրագրող, քննադատական ռեալիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչը Չեխիայում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1834 թվականի հուլիսի 9-ին Պրահայում՝ առևտրականի ընտանիքում։ Սովորել է իրավունք և փիլիսոփայություն։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես մանկավարժ, իսկ 1860 թվականին աշխատանքի է ընդունվել տեղական թերթի խմբագրատանը որպես լրագրող։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Յան Ներուդան երբեք չի ամուսնացել, նա մտերմիկ հարաբերությունների մեջ է եղել գրող Կարոլինա Սվետլայի հետ։

Գրականություն մուտք գործելով ծանր ժամանակներում և մանկուց ծանոթ լինելով չեխ աղքատների ծանր կյանքին՝ Ներուդան իր բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուում՝ «Գերեզմանային ծաղիկներ» (1857), պատկերել է իրեն շրջապատող դաժան իրականությունը։ Նրա «Բանաստեղծությունների գրքեր» ժողովածուն, որ լույս է տեսել 1868 թվականին, բարձրացնում է չեխական հասարակության մեջ առկա սոցիալական ճնշումների ու կոնֆլիկտների հարցերը։ Գրողի ամենահայտնի արձակ ստեղծագործությունները 1857 թվականին «Մալոստրանյան պատմություններ» ժողովածուում ընդգրկված կարճ պատմվածքներն են։

Յան Ներուդան մահացել է 1891 թվականի օգոստոսի 22-ին և թաղվել Պրահայի Վիշեգրադյան գերեզմանատանը։ Գրողի մահից հետո նրա անունով է կոչվել քաղաքի փողոցներից մեկը, որտեղ ապրել է Յան Ներուդան։

Ընտրյալ երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1857 - «Գերեզմանային ծաղիկներ» (Hřbitovní kvítí)
  • 1867 - «Բանաստեղծությունների գրքեր» (Knihy veršů)
  • 1877 - «Մալոստրանսկյան պատմություններ» (Povídky malostranské)
  • 1878 - «Տիեզերական երգեր» (Písně kosmické)
  • 1883 - «Հասարակ մոտիվներ» (Prosté motivy)
  • 1896 - «Կրքոտ ուրբաթի երգեր» (Zpěvy páteční)

Հետաքիքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118957910 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Discogs — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Brockhaus Enzyklopädie
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Czech National Authority Database
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Неруда Ян // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  7. 7,0 7,1 7,2 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  8. 8,0 8,1 8,2 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  9. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1971/neruda-bio.html

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Յան Ներուդա հոդվածին