Մյունխենի համաձայնագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մյունխենի համաձայնագիր
Bundesarchiv Bild 183-R69173, Münchener Abkommen, Staatschefs.jpg
Մյունխենի համաձայնագրի ստորագրումի ընթացքում. Ձախից աջ. Չեմբերլեն, Դալադիե, Հիտլեր, Մուսոլինիի և Չիանո
Պայմանագրի տիպ համաձայնագիր
Պատրաստվել է 1938 թ. սեպտեմբերի 29
Ստորագրվել է
— վայր
1938 թ. հոկտեմբերի 30
Երրորդ Ռայխ Մյունխեն, Գերմանիա
Ուժի մեջ է մտել
— Պայմաններ
1938 թ.
Գերմանիային Չեխոսլովակիայի Սուդետների շրջանի փոխանցում
Ստորագրել են Ն. Չեմբեռլեն (Մեծ Բրիտանիա), Է. Դալադիե (Ֆրանսիա), Ա. Հիտլեր (Գերմանիա) և Բ. Մուսոլինի (Իտալիա)
Կողմեր Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա
Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Երրորդ Ռայխ Երրորդ Ռայխ
Իտալիա Իտալիա
Wikisource-logo.svg Վիքիդարան պարունակում է տեքստը.
en:Munich Pact

Մյունխենի համաձայնագիր 1938, Չեխոսլովակիայի անդամահատման վերաբերյալ համաձայնագիր, ստորագրել են սեպտեմբերի 29-ին, Մյունխենում՝ Մեծ Բրիտանիայի (Ն․ Չեմբեռլեն), Ֆրանսիայի (է․ Դալադիե), ֆաշիստական Գերմանիայի (Ա․ Հիտլեր) և ֆաշիստական Իտալիայի (Բ․ Մուսոլինի) ղեկավարները՝ Չեխոսլովակիայի վրա հիտլերյան Գերմանիայի ռազմական ու քաղաքական անսքող ճնշման պայմաններում։ Մյունխենի համաձայնագրով նախատեսվում էր Չեխոսլովակիայի Սուդետյան մարզի հանձնումը Գերմանիային, ինչպես նաև Հունգարիայի և Լեհաստանի տերիտորիալ պահանջների բավարարումը ի հաշիվ Չեխոսլովակիայի։ Մյունխենի համաձայնագիրը 1939—1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի կառավարությունների վարած «խաղաղեցման» քաղաքականության ցայտուն դրսևորումներից էր, որի նպատակն էր գործարքի մեջ մտնելով ագրեսիվ պետությունների (առաջին հերթին՝ ֆաշիստական Գերմանիայի) հետ, կանխել ֆաշիստական ագրեսիան Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի դեմ և այն ուղղել Արևելք՝ ընդդեմ Սովետական Միության։ Այդ քաղաքականությունը խրախուսում էր ԱՄՆ։ Բոլոր մեծ տերություններից միայն Սովետական Միությունը հանդես եկավ Չեխոսլովակիայի անկախության ու ազգային իրավունքների պաշտպանությամբ։ Ֆաշիստական ագրեսիային հակահարված տալու նպատակով ԱԱՀՄ պատրաստ էր ռազմական օգնություն ցույց տալ Չեխոսլովակիային՝ նույնիսկ առանց նրա դաշնակից Ֆրանսիայի մասնակցության (որը նախատեսված էր 1935 թվականի մայիսի 16-ի Սովետաչեխոսլովակյան փոխօգնության պայմանագրով), պայմանով, որ ինքը՝ Չեխոսլովակիան, պաշտպանվեր և դիմեր ՍՍՀՄ-ին օգնության խնդրանքով։ Սակայն Չեխոսլովակիայի բուրժուական կառավարությունը, ելնելով իր դասակարգային շահերից, չցանկացավ օգտվել ՍՍՀՄ-ի օգնությունից, գերադասեց զոհաբերել իր երկրի ազգային շահերն ու անձնատուր լինել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Մյունխենի համաձայնագիրը չեղյալ համարվեց, որն իր վերջնական ձևակերպումը ստա¬ցավ ՉՍՍՀ-ի և ԳՖՀ-ի միջև 1973 թվականի դեկտեմբերին կնքված պայմանագրով։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 649 CC-BY-SA-icon-80x15.png