Մյունխենի համաձայնագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մյունխենի համաձայնագիր
Bundesarchiv Bild 183-R69173, Münchener Abkommen, Staatschefs.jpg
Մյունխենի համաձայնագրի ստորագրումի ընթացքում. Ձախից աջ. Չեմբերլեն, Դալադիե, Հիտլեր, Մուսոլինիի և Չիանո
Պայմանագրի տիպ համաձայնագիր
Պատրաստվել է 1938 թ. սեպտեմբերի 29
Ստորագրվել է
— վայր
1938 թ. հոկտեմբերի 30
Երրորդ Ռայխ Մյունխեն, Գերմանիա
Ուժի մեջ է մտել
— Պայմաններ
1938 թ.
Գերմանիային Չեխոսլովակիայի Սուդետների շրջանի փոխանցում
Ստորագրել են Ն. Չեմբեռլեն (Մեծ Բրիտանիա), Է. Դալադիե (Ֆրանսիա), Ա. Հիտլեր (Գերմանիա) և Բ. Մուսոլինի (Իտալիա)
Կողմեր Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա
Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Երրորդ Ռայխ Երրորդ Ռայխ
Իտալիա Իտալիա
Wikisource-logo.svg Վիքիդարան պարունակում է տեքստը.
en:Munich Pact

Մյունխենի համաձայնագիր (չեխ․՝ Mnichovská dohoda; սլովակ.՝ Mníchovská dohoda; գերմ.՝ Münchner Abkommen) կամ Մյունխենի դավաճանություն (չեխ․՝ Mnichovská zrada; սլովակ.՝ Mníchovská zrada), համաձայնագիր Ֆրանսիայի և Նացիստական Գերմանիայի միջև, որով Ֆրանսիան չպետք է ռազմական օգնություն տրամադրեր Չեխոսլովակիային Գերմանիայի կողմից «Սուդետների մարզի» գալիք օկուպացիայի ժամանակ` արդյունավետ կերպով դավաճանելով ֆրանս-չեխոսլովակյան դաշինքը[1] և թույլատրելով Նացիստական Գերմանիային բռնակցել Սուդետների մարզը, որը Չեխոսլովայիայի արևմտյան տարածաշրջանն էր 800.000 բնակչությամբ, հիմնականում գերմանախոս: Ադոլֆ Հիտլերը հայտնեց, որ դա իր վերջին տարածքային պահանջն է Եվրոպայում, և նժարին դրված էր պատերազմը կամ խաղաղեցման քաղաքականությունը: 1938 թվականի սեպտեմբերի 29-30-ին Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում շտապ հանդիպում տեղի ունեցավ Եվրոպական տերությունների միջև, որում չէր ներառված ԽՍՀՄ-ը: Արագորեն ձեռք բերվեց համաձայնություն Հիտլերի պայմաններով: Այն ստորագրվեց Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Իտալիայի ղեկավարների կողմից: Չեխոսլովակիան չէր հրավիրվել կոնֆերանսին: Ռազմական տեսանկյունից Սուդետների մարզը մարտավարական կարևոր նշանակություն ուներ Չեխոսլովակիայի համար և Գերմանիայի հարձակումից սահմանային պաշտպանության մեծ մասը գտնվում էր այնտեղ: Գերմանիան իր վերահսկողության տակ առավ Սուդետի մարզը առանց պատերազմ հայտարարելու, որի օկուպացումը սկսվեց 1938 թվականի սեպտեմբերի 17-ին: Համաձայնագրին շուտով հաջորդեց Վիեննայի առաջին արբիտրաժը, որով սահմանվեց Հունգարիայի և Չեխոսլովակիայի նոր սահմանները, մինչդեռ Լեհաստանը նույնպես տարածքներ բռնագրավվեց Չեխոսլովակիայից: 1939 թվականի մարտին հռչակվեց Սլովակիայի առաջին հանրապետությունը, իսկ Գերմանիան իր վերահսկողության տակ առավ Չեխիայի մնացած մասերը և արդյունքում Չեխոսլովակիան դադարեց որպես անկախ պետություն գոյություն ունենալուց:

Ներկայումս այս համաձայնագիրը լայնորեն ընդունված է անվանել ամոթալի, քանի որ Չեխոսլովակիան նվիրաբերվեց Նացիստական Գերմանիային Եվրոպական տերությունների կողմից[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Text in League of Nations Treaty Series, vol. 23, pp. 164–169.
  2. "Munich Agreement", Encyclopaedia Britannica. Retrieved 6 August 2018.