Մարկուս Ռեց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարկուս Ռեց
շվեյց. գերմ.՝ Markus Raetz
Ծնվել էհունիսի 6, 1941(1941-06-06)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրԲեռն, Շվեյցարիա[7]
Վախճանվել էապրիլի 14, 2020(2020-04-14)[8][9] (78 տարեկանում)
Մահվան վայրԲեռն, Շվեյցարիա[9]
ՔաղաքացիությունFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա[10]
Մասնագիտությունքանդակագործ, լուսանկարիչ, նկարիչ և դիզայներ
Ուշագրավ աշխատանքներԳլուխ
ԱնդամակցությունԲեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա
Markus Raetz Վիքիպահեստում

Մարկուս Ռեց (Markus Raetz, հունիսի 6, 1941(1941-06-06)[1][2][3][4][5][6], Բեռն, Շվեյցարիա[7] - ապրիլի 14, 2020(2020-04-14)[8][9], Բեռն, Շվեյցարիա[9]), շվեյցարացի քանդակագործ և կոնցեպտուալ նկարիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարկուս Ռեցը ծնվել է 1941 թվականին Շվեյցարիայի Բեռնին կից Բյուրենե փոքր քաղաքում։ Մեծացել է այնտեղ, ամառային արձակուրդների ժամանակ օգնել է տեղական նկարչին, սովորել է Բեռնում։ Քսանից քսաներկու տարեկան հասակում ուսուցիչ է աշխատել։ Գեղարվեստական կրթություն չի ստացել, բացառությամբ Ամստերդամի Reitveld Academy-ում խածագծման կես տարի ուսումնասիրման։

1966 թվականից սկսել է ցուցադրվել։ Ունեցել է բազմաթիվ ցուցադրություններ թանգարաններում և պատկերասրահներում, այդ թվում նաև Շվեյցարիայի խոշոր թանգարաններում, Ամստերդամի Stedelijk թանգարանում, Գերմանիայի Kolnischer Kunstverein-ում, Լոնդոնի Serpentine Gallery-ում և Նյու Յորքի Նոր թանգարանում[11]։ Ունի ավելի քան 30000 գծանկար[12]

Նա 1977 թվականի Սան Պաուլուի բիենալեում ներկայացրել է Շվեյցարիան։ Ոչ մեկ անգամ մասնակցել է Վենետիկի բիենալեին։ 2009 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի բիենալեին[13]։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարկուս Ռեցի արվեստը իրականության և պատրանքի հետ է կապված։ Օրինակ նա քանդակ է արել, որը պատկերում է Ռենե Մագրիտի նկարած 1929 թվականին նկարած ծխամորճը, որը կոչվում էր «Սա իմ ծխամորճն է» (ֆր.՝ Ceci n’ est pas une pipe)։ Մարկուսը իր ստեղծագործությունը անվանել է «Ոչ ծխամորճ» (ֆր.՝ Nichtpfeife)։ Քանդակի շուրջը պտտվելով կարելի է համոզվել, որ դա թուջի ոլորված կտոր է, որը ծխամորճ չէ, բացառությամբ մի կետի, որտեղից նա ծխամորճի տեսք ունի։

Այլ գործերում տարբեր դիտակետերից նայելուց «Այո»-ն (SI) վերածվում է «Ոչ»-ի (NO), «Ամեն ինչ»-ը (TODO) «Ոչինչ»-ի (NADA)։ Լարերից սարքված ճագարը հայելու մեջ լայնեզր գլխարկով տղամարդ է։

Մարկուս Ռեցը տեսողական բառախաղեր է սիրում, նրա քանդակներն ու նկարները մեկ կերպար են, որոնք փոխվում են մեկ այլի կամ աբստրակտը վերածվում է ճանաչելի կերպարի։ Ռեցը իր աշխատանքը համեմատում է հռոմեացի բանաստեղծ Օվիդիուսի «Կերպարանափոխություններ»-ի (Metamorphoses) հետ, որտեղ կինը վերափոխվում է դափնու ծառի և այստեղ երկու կերպար չէ՝ կին և ծառ, և վերափոխման պահն է ամենահետաքրքիրը։ Շարժումը կա Ռիցի համարյա բոլոր քանդակներում կամ նրանք են շարժվում կամ էլ ստիպում են դիտողին շարժվել իրենց շուրջ[13]։

Markus Raetz Geneve Non.jpg
Markus Raetz Geneve Oui.jpg
Առաջին նկարի ոչը այլ կետից այո է կարդացվում

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Raetz Markus; Anita Haldemann, Kunstmuseum. (2012)։ Markus Raetz: Ausstellung im Kunstmuseum Basel, 20.10.2012 - 17.2.2013.։ Ostfildern: Hatje Cantz Verlag։ ISBN 9783775733847 

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 RKDartists
  2. 2,0 2,1 Markus [Rätz, Markus Raetz] — 2006.
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
  4. 4,0 4,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  5. 5,0 5,1 Archive of Fine Arts — 2003.
  6. 6,0 6,1 Delarge J. Le DelargeParis: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
  7. 7,0 7,1 7,2 http://i-ac.eu/fr/artistes/250_markus-raetz
  8. 8,0 8,1 8,2 https://www.letemps.ch/culture/mort-markus-raetz-lartiste-metamorphoses
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2020/04/15/l-artiste-suisse-markus-raetz-est-mort_6036668_3382.html
  10. Museum of Modern Art online collection
  11. «THE COLLECTION: Markus Raetz»։ MoMa։ the Museum of Modern Art, New York։ Վերցված է 23 January 2014 
  12. von Burg Dominique (December 2012)։ «Markus Raetz - Wenn einzelne Dinge aufeinandertreffen»։ Kunstbulletin։ Վերցված է 23 January 2014 
  13. 13,0 13,1 «Maler und Zeichner. Druckgrafik, Plastik, Objekt und Installation»։ sikar։t.ch։ Վերցված է 21 Օգոստոս 2016 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]