Մարիուս Պետիպա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիուս Պետիպա
ֆր.՝ Marius Petipa
Marius Petipa -1898.jpg
Ծնվել էմարտի 11, 1818(1818-03-11)[1][2][3][4]
ԾննդավայրՄարսել[5]
Մահացել էհուլիսի 1 (14), 1910[2][4][6][3] (92 տարեկանում)
Մահվան վայրԳուրզուֆ (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա), Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն[5]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Ռուսական կայսրություն
ԿրթությունԲրյուսելի թագավորական կոնսերվատորիա
ԵրկերNight and Day?
Մասնագիտությունպարող, բալետմայստեր, պարուսույց, լիբրետիստ և բալետի պարող
ԱշխատավայրՄեծ թատրոն
ԱմուսինՄարիա Սուրովշչիկովա-Պետիպա և Լուբով Սավիցկայա
Ծնողներհայր՝ Ժան-Անտուան Պետիպա
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան Ակադեմիական արմավենիների ֆրանսիական շքանշան և Ռումինիայի թագի շքանշան
ԵրեխաներՄարիա Պետիպա
Marius Petipa Վիքիպահեստում

Մարիուս Իվանովիչ Պետիպա, ռուս բալետի արտիստ, բալետմայստեր։ Ծագումով՝ ֆրանսիացի։

1838 թվականից ելույթ է ունեցել Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Իսպանիայում։ 1847 թվականից ապրել է Ռուսաստանում։ 1847—55 թվականին եղել է Մարիինյան թատրոնի արտիստ։ 1855—87 թվականին դասավանդել է Պետերբուրգի թատերական ուսումնարանում։ 1862 թվականից Պետերբուրգի բալետային խմբի բալետմայստեր, 1869— 1903 թվականին գլխավոր բալետմայստեր։ Ստեղծել է 60-ից ավելի բալետ, այդ թվում՝ Պունիի «Փարավոնի դուստրը»(1862), «Կանդավլոս արքան» (1868), Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»(1869), «Բայադերկա»(1877Երաժշտությունը, թեկուզ և սիմֆոնիգմից հեռու, Պետիպան դարձրել է պարի սիմֆոնիզացիայի հիմք (օրինակ, «Ստվերներ» տեսարանը «Բայադերկա»)։ Այդ փորձերը հիմնավորված դրսևորվել են Չայկովսկու «Քնած գեղեցկուհին» (1890),Գլազունովի «Ռայմոնդա» (1898) բալետներում։ Պետիպաի ստեղծագործական համագործակցությունը ռուս խոշոր կոմպոզիտորներ Չայկովսկու և Գլազունովի հետ 19 դարի ակադեմիական բալետային թատրոնը հասցրել է նոր բարձունքի, հարստացրել կառուցվածքային ձևերով և արտահայտչամիջոցներով։ ՍՍՀՄ-ում և արտասահմանում շարունակում են բեմադրել Պետիպայի լավագույն բալետները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 International Music Score Library Project — 2006.
  5. 5,0 5,1 Петипа Мариус Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000