Մայքլ Դամմիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Մայքլ Դամմիթ
Michael Dummett September 2004.jpg
Ծնվել է հունիսի 27, 1925(1925-06-27)[1][2][3][4] Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն
Մահացել է դեկտեմբերի 27, 2011(2011-12-27)[5][1][2][3][4] (86 տարեկանում) Օքսֆորդ, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտություն փիլիսոփա, գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Օքսֆորդի համալսարան և Բիրմինգհեմի համալսարան
Գործունեության ոլորտ փիլիսոփայություն
Անդամակցություն Բրիտանական ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Եվրոպական ակադեմիա[6]
Ալմա մատեր Քրայսթ Չյորչ և Ուինչեսթեր քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[1]
Եղել է գիտական ղեկավար Christopher Peacocke
Պարգևներ Rolf Schock Prize in Logic and Philosophy, Lakatos Award և FBA
Ամուսին(ներ) Ann Dummett
Աշակերտներ Eva Picardi

Սըր Մայքլ Անթոնի Ըրդլի Դամմիթ (հունիսի 27, 1925(1925-06-27)[1][2][3][4], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն - դեկտեմբերի 27, 2011(2011-12-27)[5][1][2][3][4], Օքսֆորդ, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն)՝ անգլիացի փիլիսոփա, ով բնութագրվել է, որպես «վերջին դարի անգլիացի ամենակարևոր փիլիսոփաներից և ռասսայական հանդուրժողականության և հավասարության առաջատար քարոզիչ[7]»: Մինչև 1992 թվականը նա աշխատել է Օքսֆորդի համալսարանում, որպես տրամաբանության պրոֆեսոր: Կատարել է իր սեփական ներդրումները մաթեմատիկայի փիլիսոփայության, տրամաբանության, լեզվի և մետաֆիզիկայի ոլորտներում:

Կրթություն և ծառայություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայքլ Դամմիթը վաճառական ընտանիքի զավակ է: Սովորել է Սանդրոյդի դպրոցում, հետագայում դժվարությամբ ձեռք բերելով կրթաթոշակ կրթությունը շարունակել է Քրայսթ Չերչ քոլեջում: 1943 թվականին նա մեկնում է ծառայության Արքայական հրետանային զորամասում: Նա նաև պարգևատրվում է կրթաթոշակով, որպեսզի գիտական աշխատանքներով զբաղվի Բոլոր հոգիների քոլեջում (Օքսֆորդ)[8] :

Դամմիթը նաև Վինչեսթերի համալսարանի առաջին գիտնականներից էր:

Ակադեմիական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1979 թվականին Դամմիթը դառնում է տրամաբանության պրոֆեսոր Օքսֆորդի համալսարանում: Իր` Օքսֆորդում անցկացրած աշխատանքային տարիների ընթացքում, նա նաև դասեր է անցկացնում Բիրմինգհեմի համալսարանում, Կալիֆոռնիայի համալսարանում (Բերկլի), Սթենֆորդի համալսարանում, Փրինսթոնի համալսարանում և Հարվարդի համալսարանում: 1995 թվականին Մայքլ Դամմիթը ստանում է Ռալֆ Շոկի մրցանակ[9], իսկ 1999 թվականին` Ասպետի կոչում: 2010 թվականին նրան շնորհվում է Լոներ մրցանակ` վերլուծական փիլիսոփայության մեջ իր ունեցած կարևորագույն ստեղծագործության համար[10]:

Օքսֆորդում նա ղեկավարել է շատ փիլիսոփաների գիտական աշխատանքներ, որոնց թվում են Փիթեր Քարթերսը, Ադրիան Մորը, Իվան Ռամֆիթը և Քրիսփին Ռայթը:

Փիլիսոփայական աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա աշխատանքը գերմանացի փիլիսոփա Ֆրեգեի գործերի մասին դրական արձագանք ստացավ: 1973 թվականին գրված նրա առաջին գիրքը` «Ֆրեգե. Լեզվի փիլիսոփայություն», որը Դամմիթը գրել է երկար տարիների ընթացքում. հիմա համարվում է դասական գործ: Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել մի շարք բրիտանացի փիլիսոփաների վրա:

Նա իր 1963 թվականին գրված գիտական հոդվածում[11] Դամմիթը հանրայնացնում է պատմական փիլիսոփայական այն վեճը, որը տեղի էր ունեցել ռեալիստական և ոչ-ռեալիստական այնպիսի դպրոցների միջև, ինչպիսին էին` իդեալիզմը, նոմինալիզմը, իռեալիզմը և այլն: Նա բնութագրել է այս բոլոր վերջին դիրքորոշումները, որպես հակառեալիստական և վիճարկել է, որ ռեալիզմի և հակառեալիզմի միջև հիմնական անհամաձայնությունը ճշմարտության բնույթի շուրջ էր: Դամիթը ռեալիզմը լավագույնս հասկանում էր իմաստաբանական տեսանկյունից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 The Peerage
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/culture-obituaries/8981654/Professor-Sir-Michael-Dummett.html
  6. https://www.ae-info.org/ae/User/Dummett_Michael
  7. «Obituary for Professor Sir Michael Dummett»։ London: Telegraph։ 28 December 2011։ Վերցված է 29 December 2011 
  8. Կաղապար:Cite ODNB
  9. philosophy.su.se
  10. Lauener Prize for an Outstanding Oeuvre in Analytical Philosophy
  11. Originally a lecture to the Philosophical Society at Oxford in 1963, the paper was first published in 1978 in his book Truth and Other Enigmas. See Truth and Other Enigmas, p. ix.