Մայա Պլիսեցկայա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մայա Պլիսեցկայա
գերմ.՝ Maja Michailowna Plissezkaja
Maya Plisetskaya-Romeo and Juliet-1961.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 20, 1925(1925-11-20)[1][2][3]
ԾննդավայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ[1]
Մահացել էմայիսի 2, 2015(2015-05-02)[2] (89 տարեկանում)
Մահվան վայրՄյունխեն, Գերմանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Spain.svg Իսպանիա
Flag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Lithuania.svg Լիտվա
Մասնագիտությունբալետի պարող, պարուսույց, դերասանուհի, prima ballerina assoluta և բալետմայստեր
ԱմուսինՌոդիոն Շչեդրին և Māris Liepa
Ծնողներհայր՝ Mikhail Plisetski, մայր՝ Rachel Messerer
Պարգևներ և
մրցանակներ
Աճող արևի շքանշան Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Կաթոլիկ Իզաբելայի շքանշան Golden Medal for Merit to Culture ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիքանի շքանշան Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան Արվեստում Ավստրիայի արքայազնի մրցանակ Կայսերական մրցանակ Commander of the Order of the Grand Duke Gediminas Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Լենինյան մրցանակ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ Order for Merits to Lithuania Ֆինլանդիայի Առյուծի շքանշան Ոսկե դիմակ Տրիումֆ Gold Medal of Merit in the Fine Arts (Spain) Արվեստների և գրականության շքանշանի ասպետ և Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդոր
Կայքshchedrin.de
Maya Plisetskaya Վիքիպահեստում

Մայա Միխայլովնա Պլիսեցկայա (ռուս.՝ Майя Михайловна Плисецкая, նոյեմբերի 20, 1925(1925-11-20)[1][2][3], Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1] - մայիսի 2, 2015(2015-05-02)[2], Մյունխեն, Գերմանիա), բալետի ռուս պարուհի և խորեոգրաֆ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1959)։

Ստեղծագործական կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1943 թ. ավարտել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանը, ընդունվել է Մեծ թատրոն։ Առաջին գլխավոր դերապարը Մաշան էր (1944, Չայկովսկու «Շելկունչիկ»)։ Պլիսեցկայայի պարն առանձնանում է բարձրարվեստ պլաստիկայով («Մեռնող կարապը», երաժշտ.՝ Սեն-Սանսի և այլն)։ Նա նորովի է մեկնաբանել Չայկովսկու, Գլազունովի, Բիզեի երաժշտությունը։ Պլիսեցկայայի անհատականությանը մոտ են և՛ քնարական, և՛ հերոսական դերապարերը՝ Օդետա-Օդիլիա (Չայկովսկու «Կարապի լիճը»), Պղնձե լեռան տիրուհի (Պրոկոֆևի «Քարե ծաղիկ»), Ռայմոնդա (Գլազունովի «Ռայմոնդա»), Կիտրի (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Կարմեն («Կարմեն-սյուիտ», երաժշտությունը՝ Բիզե-Շչեդրինի)։ 1972 թ-ին Ն. Ի. Ռիժենկոյի և Վ. Վ. Սմիռնով-Գոլովանովի հետ բեմադրել է «Աննա Կարենինա» (ըստ Լև Տոլստոյի) բալետը։ Պլիսեցկայան հյուրախաղերով շրջել է ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Կանադայում և այլուր։ 1957-ին Երևանում հանդես է եկել Օդետա-Օդիլիայի (Չայկովսկու «Կարապի լիճը»), Զարեմայի (Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը»), Կիտրիի (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ») դերապարերով։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ 1958 թ. ամուսնացել է ռուս կոմպոզիտոր Ռոդիոն Կոնստանտինովիչ Շչեդրինի հետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Плисецкая Майя Михайловна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.], [30 cilddə] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 SNAC — 2010.
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png