Հաֆեզ ալ-Ասադ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հաֆեզ ալ–Ասադ
արաբ․՝ حافظ الأسد ‎‎
Hafez al Assad portrait.jpg
Սիրիա 10-րդ նախագահ
Ստանձնեց պաշտոնը՝ մարտի 12, 1971
Լքեց պաշտոնը՝ հունիսի 10, 2000
Կուսակցություն՝ ԲԱԱՍ կուսակցություն
Նախորդող՝ Ահմադ ալ-Խատիբ
Հաջորդող՝ Բաշշար Հաֆեզի ալ-Ասադ
Ծննդյան օր՝ 1930 թ. հոկտեմբերի 6
Ծննդավայր՝ Կարդահա
Վախճանի օր՝ 2000 թ. հունիսի 10 (69 տարեկան)
Վախճանի վայրը՝ Դամասկոս, Սիրիա
Ամուսին ՝ Անիսա ալ-Ասադ
Երեխաներ՝

զավակներ` Բասիլ, Բաշշար, Մեջիդ և Մահեր

դուստր` Բուշրա
Հայր՝ Ալի Սուլեյման
Մայր՝ Նասա
Signature of Hafez al-Assad.svg

Հաֆեզ ալ-Ասադ (արաբ․՝ حافظ الأسد‎‎‎, 1930 թ. հոկտեմբերի 6 - 2000 թ. հունիսի 10), Սիրիացի ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ, Սիրիայի Զինված ուժերի գեներալ, պաշտպանության նախարար (1966—1972), Սիրիայի վարչապետ (1970—1971), Սիրիայի 15-րդ նախագահը (1971—2000)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հաֆեզ ալ-Ասադը ծնվել է 1930 թ. հոկտեմբերի 6-ին Լաթակիա քաղաքի մոտ գտնվող փոքր Կարդահա գյուղում, բազմազավակ գյուղական ընտանիքում։ Ի ծնե ազգանունը եղել է ալ-Վահշ։[1][2][3]

1946 թ.-ից ԲԱԱՍ կուսակցության անդամ։

1955 թ. ավարտել է Հալեպի ռազմական ավիացիայի ուսումնարանը, այնուհետև պրակտիկա անցել ԽՍՀՄ-ում՝ Ղրղզստանի Քանդ քաղաքում։ Միացյալ Արաբական Հանրապետության կազմավորումից հետո ոգործուղղվել է Կահիրե, որտեղ ծառայել է որպես ռեակտիվ կործանիչների ստորաբաժանման հրամանատար։ Հանդես էր գալիս Եգիպտոսի հետ միության դեմ, և այդ պատճառով հեռացվել զինված ուժերից։

1963 թ. մասնակցել է ռազմական հեղաշրջմանը, որի շնորհիվ տապալվեց սիրիական նախկին կառավարությունը։

1964-1970 թթ. եղել է Ռազմաօդային և Հակաօդային զորքերի հրամանատար, 1966 թ.-ից նաև հանդիսանում էր Սիրիայի պաշտպանության նախարար։

1970 թ. նոյեմբերի 16-ին, հեղաշրջման հետևանքով հեռանում է նախագահ Սալախ Ջադիդը, և 1971 թ. մարտի 12-ին ալ-Ասադը դառնում է Սիրիայի նոր նախագահը։

Հաֆես Ասադի իշխանությունը փաստացի բռնապետություն էր հանդիսանում, սակայն նա առաջինը ստաբիլացրեց երկրի քաղաքական համակարգը՝ մի շարք հեղաշրջումներից հետո, որոնք տեղի ունեցան Սիրիայում մինչ իր իշխանության գալը։ Գլխավորես ԲԱԱՍ կուսակցության սիրիական բաժանմունքը։ Իր իշխանության տարիներին Սիրիան ձգտում էր սահմանափակել Իսրայելի ազդեցությունը տարածաշրջանում։

Հաֆեզ ալ-Ասադը վախճանվում է 2000 թ. հունիսի 10-ին Դամասկոսում։ Նրեն հաջորդում է իր որդի Բաշշար Հաֆեզի ալ-Ասադը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bengio Offra (ed.) (1998)։ Minorities and the State in the Arab World։ էջ 135։ ISBN 978-1555876470 
  2. Jessup John E. (1998)։ An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution, 1945-1996։ Westport, CT: Greenwood Press։ էջ 41 
  3. Великие правители XX века. Авторы-составители Островцов А. А., Островцова М. А. — М.: Мартин, 2002 — 28 с.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Amos Deborah (2010)։ Eclipse of the Sunnis: Power, Exile, and Upheaval in the Middle East։ PublicAffairs։ ISBN 978-1-58648-649-5 
  • Ahmad Muslehuddin (2010)։ Promised Land?: A Perspective on Palestinian–Israeli Conflict։ AuthorHouse։ ISBN 978-1-4490-1797-2 
  • Bengio Offra (ed.) (1998)։ Minorities and the State in the Arab World։ ISBN 978-1-55587-647-0 
  • Alianak Sonia (2007)։ Middle Eastern Leaders and Islam: A Precarious Equilibrium։ Peter Lang։ ISBN 978-0-8204-6924-9 
  • Ball Howard (2010)։ Genocide: A Reference Handbook։ ABC-CLIO։ ISBN 978-1-59884-488-7 
  • Batatu, Hanna (1999)։ Syria's Peasantry, the Descendants of Its Lesser Rural Notables, and Their Politics։ Princeton University Press։ ISBN 0-691-00254-1 
  • Blandford, Nicholas (2006)։ Killing Mr. Lebanon: The Assassination of Rafik Hariri and Its Impact on the Middle East։ I.B. Tauris։ ISBN 978-1-84511-202-8 
  • Carter Terry, Dunston Lara, Thomas Amelia (2008)։ Syria and Lebanon։ Lonely Planet։ ISBN 978-1-74104-609-0 
  • Dawisha, Adeed (2005)։ Arab Nationalism in the Twentieth Century: From Triumph to Despair (2nd ed.)։ Princeton University Press։ ISBN 978-1-4008-2566-0 
  • Devlin, John (1975)։ The Baath Party: a History from its Origins to 1966 (2nd ed.)։ Hoover Institute Press։ ISBN 0-8179-6561-3 
  • Freedman Robert O. (2002)։ The Middle East Enters the Twenty-first Century։ University Press of Florida։ ISBN 978-0-8130-3110-1 
  • Gilmour, David (1983)։ Lebanon: The Fractured Country։ Routledge։ ISBN 0312477384 
  • Hinnebusch, Raymond (2001)։ Syria: Revolution from Above (1st ed.)։ Routledge։ ISBN 978-0-415-26779-3 
  • Leverett Flynt L. (2005)։ Inheriting Syria: Bashar's Trial By Fire։ Brookings Institution Press։ ISBN 978-0-8157-5204-2 
  • Jessup John E. (1998)։ An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution, 1945–1996։ Westport, CT: Greenwood Press   – via Questia (subscription required)
  • Olmert Yosef (1986)։ Shaked Haim, Dishon Daniel, eds.։ Middle East Contemporary Survey 8։ The Moshe Dayan Center։ ISBN 978-965-224-006-4 
  • Olmert Yosef (1988)։ Rabinovich Itmar, Shaked Haim, eds.։ Middle East Contemporary Survey 10։ The Moshe Dayan Center։ ISBN 978-0-8133-0764-0 
  • Pipes Daniel (1995)։ Syria Beyond the Peace Process։ The Washington Institute for Near East Policy։ ISBN 978-0-944029-64-0 
  • Phillips David L. (2009)։ From Bullets to Ballots: Violent Muslim Movements in Transition։ ransaction Publishers։ ISBN 978-1-4128-0795-1 
  • Pipes, Daniel (1996)։ Syria Beyond the Peace Process։ Washington Institute for Near East Policy։ ISBN 978-0-944029-64-0 
  • Rabinovich, Itamar (1972)։ Syria Under the Baʻth, 1963–66: The Army Party Symbiosis։ Transaction Publishers։ ISBN 0-7065-1266-9 
  • Reich Bernard (1990)։ Political Leaders of the Contemporary Middle East and North Africa: A Biographical Dictionary։ Greenwood Publishing Group։ ISBN 978-0-313-26213-5 
  • Seale Patrick (1990)։ Asad: The Struggle for the Middle East։ University of California Press։ ISBN 978-0-520-06976-3 
  • Seddon David (2004)։ A Political and Economic Dictionary of the Middle East։ Taylor & Francis։ ISBN 978-1-85743-212-1 
  • Tucker Spencer C., Roberts Priscilla M. (2008)։ The Encyclopedia of the Arab-Israeli Conflict: A Political, Social, and Military History: A Political, Social, and Military History։ ABC-CLIO։ ISBN 978-1-85109-842-2 
  • Winslow Charles (2012)։ Lebanon: War and Politics in a Fragmented Society։ Routledge։ ISBN 978-1-134-76240-8 
  • Zahler Kathy A. (2009)։ The Assads' Syria։ Twenty-First Century Books։ ISBN 978-0-8225-9095-8 
  • Ziser Eyal (2001)։ Asad's Legacy: Syria in Transition։ C. Hurst & Co. Publishers։ ISBN 978-1-85065-450-6 
  • Zisser Eyal (1993)։ Ayalon Ami, ed.։ Middle East Contemporary Survey 15։ The Moshe Dayan Center։ ISBN 978-0-8133-1869-1 
  • Zisser Eyal (1995)։ Ayalon Ami, ed.։ Middle East Contemporary Survey 16։ The Moshe Dayan Center։ ISBN 978-0-8133-2133-2 
  • Zisser Eyal (2002)։ Maddy-Weitzman Bruce, ed.։ Middle East Contemporary Survey 23։ The Moshe Dayan Center։ ISBN 978-965-224-049-1 
  • Zisser Eyal (2006)։ Commanding Syria: Bashar al-Asad and the First Years in Power։ I. B. Tauris։ ISBN 978-1-84511-153-3