Կարոլինա Պավլովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարոլինա Պավլովա
Karolina Pavlova 2.jpg
Ծննդյան անունռուս.՝ Каролина Карловна Яниш[1][2]
Ծնվել էհուլիսի 10 (22), 1807[3][4]
ԾննդավայրՅարոսլավլ, Ռուսական կայսրություն[3][4][5]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 2 (14), 1893[3][4] (86 տարեկանում)
Վախճանի վայրԴրեզդեն, Գերմանական կայսրություն[3][4][5]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, գրական սալոնի տեր, թարգմանիչ, գրող և նկարչուհի
Լեզուռուսերեն[6]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Ժանրերպոեզիա
ԱմուսինNikolai Pavlov?[3][4]
ԶավակներQ19910536?
Caroline Pavlova Վիքիպահեստում

Կարոլինա Կարլովնա Պավլովա (ռուս.՝ Кароли́на Ка́рловна Па́влова, հուլիսի 10 (22), 1807[3][4], Յարոսլավլ, Ռուսական կայսրություն[3][4][5] - դեկտեմբերի 2 (14), 1893[3][4], Դրեզդեն, Գերմանական կայսրություն[3][4][5]), ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել 1807 թվականի հուլիսի 10-ին (22) Յարոսլավլում: Մանկության, պատանեկության և իր կյանքի հասուն տարիները անցկացրել է Մոսկվայում: Նրա հայրը, որը ռուսոֆիլացված գերմանացի էր, պրոֆեսոր Կարլ Իվանովիչ Յանիշն էր: Նա մասնագիտությամբ բժիշկ էր և դասավանդում էր ֆիզիկա և քիմիա, զբաղվում էր աստղագիտությամբ և գեղանկարչությամբ, հրաշալի գիտեր գրականություն: Հոր առաջնորդությամբ Կարոլինան տանը ստացել է գերազանց կրթություն: Երեխա ժամանակ նա տիրապետում էր արդեն 4 լեզուների և օգնում էր հորը աստղագիտական դիտարկումների ժամանակ: Երիտասարդ տարիներին Կարոլինան ստիպված եղավ ապրել մեծ հոգեկան ցնցում: 1825 թվականին նա հանդիպեց լեհ բանաստեղծ Ադամ Միցկևիչին, որը հայրենիքից արտաքսվել էր Մոսկվա ռուսների դեմ մղվող լեհերի ազգային-ազատագրական շարժման համար: Երիտասարդները սիրեցին միմյանց և որոշեցին ամուսնանալ, սակայն Յանիշները դեմ էին աղջկա ամուսնությանը անապահով և քաղաքականապես անհուսալի բանաստեղծի հետ: Անգամ Միցկևիչն էր սառել նրա հանդեպ և համաձայն էր հետ կանգնել իր տված խոստումից: Շուտով Միցկևիչը թողեց Մոսկվան և այլևս չհանդիպեց Կարոլինայի հետ: Այդ անհաջող սերը մեծ հետք թողեց Կարոլինայի շատ բանաստեղծություններում: Տարիներ անց, խորը ծերության ժամանակ նա գրում է Միցկևիչի որդուն.

Aquote1.png Այդ սիրո մասին հիշողությունները մինչ այսօր երջանկություն են ինձ համար: Aquote2.png

1820 թվականի վերջերին Կարոլինա Կարլովնան մտերմացավ Մոսկվայի գրական խմբակների հետ, որոնց թվում են Եվգենի Բարատինսկին և Նիկոլայ Յազիկովը: Այդ ժամանակ նա սկսում է իր գրական դասերը սկզբնականում որպես թարգմանչուհի, թարգմանում էր Պուշկինի և մյուս ժամանակակից գրողների բանաստեղծությունները գերմաներեն և ֆրանսերեն: Կարոլինայի առաջին յուրօրինակ բանաստեղծությունները նույնպես գրվել են ֆրանսերեն և գերմաներեն լեզուներով: Նրա գերմաներեն թարգմանությունները հավանել է նաև Գյոտեն: 1833 թվականին այդ թարգմանությունները հրատարակվեցին Գերմանիայում: Ավելի ուշ, 1839 թվականին Փարիզում հրատարակվեց Կարոլինայի կողմից ֆրանսերեն թարգմանված Յոհան Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Ժաննա դ'Արկ» ողբերգությունը: Այդ նույն ժամանակահատվածում նա սկսում է գրել նաև ռուսական բանաստեղծություններ, վայելելով Մոսկվայի գրական շրջանի հաջողությունները: Մինչդեռ Կարոլինայի անձնական կյանքը անհաջող էր ընթանում: Նա այլևս այն երիտասարդ տարիքում չէր: Նրան սպառնում էր չամուսնացած կնոջ ճակատագիրը: Սակայն 1836 թվականին Կարոլինան ստացավ հսկայական ժառանգություն և դարձավ հարուստ հարսնացու: Շուտով գտնվեց փեսացու, ով հայտնի բանաստեղծ Նիկոլայ Պավլովն էր, թեթևամիտ մի մարդ: Ամուսնանալով Պավլովի հետ, Կարոլինան անմիջապես հիմնում է իր սեփական գրական սալոնը: Գրողները, մտավորականները, արվեստագետները և երաժիշտները հաճույքով էին հաճախում նրա սրահը: Նիկոլայ Բերգի կարծիքով նրան վերաբերվում էին հեգնական տոնով, չէին սիրում բծախնդրության համար[7]:

Կարոլինա Յանիշի դիմանկարը, Վասիլի Բինեմանի աշխատանքը, 1820 թ.

1840-ական թվականները Պավլովայի համար բանաստեղծական տաղանդի մեծագույն հաջողության և բարգավաճման շրջան էր: Նա շատ էր գրում, ակտիվորեն մասնակցում էր ամսագրերին և ժողովածուներին, մշակում էր իր սեփական բանաստեղծական ոճը, միքիչ սառը, սակայն չափազանց տպավորիչ: 1848 թվականին հրատարակվեց Կարոլինայի «Երկակի կյանք» վեպը, գրված չափածո բանաստեղծությամբ: Այդ նույն շրջանին է պատկանում նաև «Զրույց Տրիանոնում» պոեմը, որը նա համարում էր իր լավագույն ստեղծագործություններից: Սակայն այդ պոեմը: Չնայած նրան, որ այս բանաստեղծությունը պայմանավորված որոշակի հանգամանքներում, արգելված էր գրաքննիչների կողմից, Պավլովան այստեղ ներկայացավ վճռականորեն, ռազմատենչ և առաջադեմ գաղափարներով, որոնց հանդիպել է 1848 թվականին Արևմուտքում տեղի ունեցած հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Русский биографический словарь / под ред. А. А. Половцов, Н. П. Чулков, Н. Д. Чечулин et al. — СПб., М..
  2. Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. ПетрушевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1907.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 Павлова // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1968. — Т. 5. — С. 530.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 Павлова, Каролина Карловна // Русский биографический словарь / под ред. А. А. ПоловцовСПб.: 1902. — Т. 13. — С. 82–83.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Павлова Каролина Карловна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. Воспоминания Н. Берга // Русские мемуары. Избранные страницы 1826—1856 гг. Составление И. И. Подольской. — М.: Правда, 1990. — ISBN 5-253-00071-2