Լելիո Լեգորիո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լելիո Լեգորիո
իտալ.՝ Lelio Lagorio
Lelio Lagorio.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 9, 1925(1925-11-09)
ԾննդավայրՏրիեստ, Իտալիա
Մահացել էհունվարի 7, 2017(2017-01-07)[1] (91 տարեկանում)
Մահվան վայրՖլորենցիա, Իտալիա
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա
Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, լրագրող և փաստաբան
Զբաղեցրած պաշտոններԻտալիայի Պատգամավորների պալատի անդամ, Italian Minister of Defence?, Italian Minister of Defence?, Italian Minister of Defence?, Italian Minister of Defence?, Italian Minister of Defence?, Q55168089?, Եվրոպական պարլամենտի պատգամավոր[2] և mayor of Florence?
Քաղաքական կուսակցությունԻտալիայի սոցիալիստական կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ասպետական մեծ խաչի շքանշան. «Իտալիայի Հանրապետության համար ունեցած վաստակի համար» և Բրիտանական կայսրության Մեծ խաչի շքանշանի ասպետ
Կայքleliolagorio.it
Lelio Lagorio Վիքիպահեստում

Լելիո Լեգորիո (իտալ.՝ Lelio Lagorio,նոյեմբերի 9, 1925(1925-11-09), Տրիեստ, Իտալիա - հունվարի 7, 2017(2017-01-07)[1], Ֆլորենցիա, Իտալիա), իտալացի քաղաքական և պետական գործիչ, Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդներից մեկը: 1965 թվականին եղել է Ֆլորենցիայի քաղաքապետը, 1970-1978 թվականներին Տոսկանա տարածաշրջանի վարչակազմի ղեկավարն էր: 1980-1983 թվականներին ստանձնել է Իտալիայի պաշտպանության նախարարի պաշտոնը, իսկ 1983-1986 թվականներին զբաղվել է զբոսաշրջության և դիտարժան միջոցառումների կազմակերպման հարցերով:

Պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է սպայի ընտանիքում: 1937-1942 թվականներին նա ֆաշիստական վարչակարգի տակ պարտադիր պատանեկան ռազմական պատրաստություն էր անցնում: 1943 թվականին զորակոչվել է Սալոյի Հանրապետության բանակ, սակայն թաքնվել է ռազմական իշխանություններից և համագործակցել հակառակորդի հետ:

Պատերազմից հետո նա աշխատել է գործարանում: Ավարտել է Ֆլորենցիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը: Զբաղվել է լրագրությամբ, հրատարակչությամբ, եղել է Felice Le Monnier հրատարակչության տնօրեն:

Ֆլորենցիայի և Տոսկանայի կառավարիչ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1943 թվականից ի վեր Լելիո Լագորիոն միացավ ձախակողմյան ժողովրդավարական կազմակերպություններին: Պատերազմից հետո միացավ Եվրոպական ֆեդերալիստական շարժմանը, այնուհետև Ժողովրդի միասնություն կուսակցությանը: 1955 թվականից Իտալիայի սոցիալիստական կուսակցության անդամ էր: Նա սերտորեն համագործակցել է Պետրո Նենիի հետ: Նա ղեկավարում էր Ֆլորենցիայում գտնվող սոցիալիստական կազմակերպությունը, խմբագրում էր La Defense թերթը:

1960 թվականին, քաղաքական սուր ճգնաժամի ժամանակ, Լագորիոն կանխեց Ֆլորենցիայում ցուցարարների դեմ ոստիկանության ուժի օգտագործումը: Եղել է 1960-ականների առաջին կեսի գավառական վարչակազմում[3], վերահսկել է իրավական քաղաքականությունը և տրանսպորտային հաղորդակցությունը: Նա հիմնել է La Regione տարածաշրջանային ամսագիրը: Չնայած սոցիալիստական հայացքներին՝ Լագորիոն պահպանեց բարեկամական հարաբերությունները կաթոլիկ եպիսկոպոսի հետ, նորմալացրեց հարաբերությունները աշխարհիկ իշխանությունների և եկեղեցու միջև:

1965 թվականին Լելիո Լագորիոն մի քանի ամիս եղել է Ֆլորենցիայի քաղաքապետ: Այնուհետև մինչև 1969 թվականը ստանձնել է փոխքաղաքապետի պաշտոնը: Մեծ դեր է խաղացել 1966 թվականի նոյեմբերի 4-ին տեղի ունեցած ջրհեղեղի հետևանքների վերացման գործում։ 1970-1978 թվականներին Լագորիոն ղեկավարում էր Տոսկանա շրջանի վարչակազմը: 1968 թվականից ընդգրկված է եղել Իսպանիայի ղեկավար մարմիններում։

Իտալիայի կառավարության անդամ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1979-ից ի վեր, Լելիո Լագորիոն կենտրոնացած էր Իսպանիայի իրականացվող Համազգային քաղաքականության վրա:

Պաշտպանության նախարար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1980 թվականի ապրիլի 4-ին Լելիո Լագորիոն ստանձնեց Պաշտպանության նախարարի պաշտոնը քրիստոնյա-դեմոկրատ Ֆրանսիսկո Կոսիգիի կառավարությունում: Նա այս պաշտոնում մնաց մինչև 1983 թվականի օգոստոսի 4-ը: Այս կառավարությունները զբաղեցրեցին կենտրոնամետ կամ անկեղծ պահպանողական դիրքերը:

Լագորիոյի գլխավորությամբ Իսպանիան վարում էր  «Ատլանտյան համերաշխության» ամերիկամետ և հակախորհրդային արտաքին քաղաքականություն: Մասնավորապես, Լագորիոն աջակցել է Օլիմպիադա-1980 թվականի բոյկոտին՝ արգելելով զինծառայող մարզիկներին մեկնել Մոսկվա: Դրա համար Լագորիոն անձնական քննադատության է ենթարկվել խորհրդային մամուլում[4]:

Լագորյոյի օրոք Սիցիլիայի և Տոմագավկի միջև տեղակայվեց ամերիկյան միջին հեռահարության միջուկային հրթիռներ: Միևնույն ժամանակ, Լագորիոն առաջնորդվում էր ոչ միայն Պենտագոնի, այլև արևմտաեվրոպական դաշնակիցների կողմից, ձգտում էր Եվրոպայի ինքնապաշտպանությանը և առավելագույն փոխազդեցություն էր հաստատում Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Մեծ Բրիտանիայի ռազմական գերատեսչությունների հետ: Լագորիոն ղեկավարում էր ՆԱՏՕ-ի նախարարների խորհուրդը[5]:

Լագորիայի օրոք ուժեղացավ Իտալիայի արտաքին ռազմական գործունեությունը: Երկրորդ աշխարհամարտից հետո առաջին անգամ իտալական ռազմական առաքելությունները մեկնեցին արտերկիր՝ Լիբանան և Կարմիր ծով:

Իտալիայի պաշտպանության բյուջեն զգալիորեն աճել է և զինված ուժերը ինտենսիվորեն արդիականացվել են: 1983 թվականին գործարկվեց Garibaldi իտալական առաջին ավիափոխադրողը: Այնուհետև Հռոմում վերականգնվեց ռազմական շքերթների ավանդույթը: Իտալական բանակը կարևոր դեր խաղաց 1980-ական թվականների երկրաշարժի հետևանքները վերացնելու գործում: Ներքին բանակային համակարգում առկա էր հարաբերությունների էական ժողովրդավարացում, շարքային կադրերի իրավունքների ընդլայնում և ծառայության պայմանների բարելավում:

Լագորիայի նախարարության ընթացքում Ուստիկում տեղի է ունեցել մեծ աղետ:

Սոցիալիստական կուսակցությունից հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լելիո Լագիորիոն չորս անգամ՝ 1979, 1983, 1987, 1989 թվականներին, ընտրվեց Եվրախորհրդարանի պատգամավոր: Իր կազմով անցել է մինչև 1994 թվականը[6]: 1986-1994 թվականներին ղեկավարել է սոցիալիստական խմբակցությունը։ 1986-1988 թվկաններին Լագորիոն Իտալիայի խորհրդարանի հատուկ ծառայությունների և պետական գաղտնիքների կոմիտեի նախագահն էր:

Մերժելով իտալացի սոցիալիստների ավանդական արմատական հռետորաբանությունը՝ Լագորիոն մեծ դեր է խաղացել եվրոպական սոցիալ-ժողովրդավարության ուղղությամբ Իսպանիայի էվոլյուցիայի գործում։ Լագորիոն ակտիվորեն նպաստել է սոցհարցման ուղղմանը և Իտալիայի հակակոմունիստական ուժերի կոնսոլիդացմանը։

«Մաքուր ձեռքեր» գործողության ընթացքում Իտալիայի քաղաքական համակարգի սուր քաղաքական ճգնաժամից և ամբողջ համակարգի վերափոխումից հետո Իսպանիան դադարեցրել է իր գոյությունը։ Ընդ որում, Լելիո Լագորիոն սոցիալիստական քաղաքական գործիչներից մեկն է, որոնց նկատմամբ որևէ կոռուպցիոն կոմպրոմատ չի հայտնաբերվել: Լուծարումից հետո Լագորիոն հեռացավ քաղաքականությունից։ Նա զբաղվել է պատմական հետազոտություններով, հրատարակել է Տոսկանայի պատմության վերաբերյալ մի շարք աշխատություններ, վարչական և նախարարական պաշտոններում իր գործունեության վերաբերյալ հուշագրություններ: Նրա հայտնի և արժեքավոր գրքերից են L’Esplosione: storia della disgregazione del PSI («Պայթյուն: Իսպանիայի Սոցիալիստական Հանրապետության փլուզում»), L’Ora di Austerlitz («Աուստրելիցի ժամ»), Una regione da costruire («Տարածաշրջանային շինարարություն»):

Լելիո Լագորիոն եղել է Իտալիայի խորհրդարանի, եվրոպացի խորհրդարանականների և Տոսկանայի քաղաքային ավագանիների միությունների անդամ: Նա նաև «Սոցիալիզմ 2000» կազմակերպության ակտիվ անդամ էր: Այնուհետև մտավ իտալական Ռոտարի ակումբ:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար 1978 թվականի դեկտեմբերի 27-ի Իտալիայի նախագահ, սոցիալիստ Ալեսանդրո Պերտինի  հրամանագրով պարգևատրվել է «Մեծ խաչի ասպետ» շքանշանով[7]:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լելիո Լագորիոն մահացավ Ֆլորենցիայում՝ 91 տարեկան հասակում[8]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]