Իրիս (կոնֆետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դասական իրիս, ՍՍՀՄ
Կտրտված իրիս

Իրիս, պոմադային զանգված, որը ստացվում է խտացրած կաթը շաքարավազի, կերամաթի, մրգահյութի և բուսական յուղի կամ մարգարինի հետ եփելիս: Կտրտված տեսքով վաճառվում է որպես կոնֆետ:

Անվանումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ենթադրվում է, որ իրիս անվանումը կաթնային կոնֆետներին տվել է 20-րդ դարի ֆրանսիացի հրուշակագործ Մորնասը, որն աշխատում էր Պետերբուրգում: Նա կոնֆետը նմանեցրել է իրիս ծաղկի թերթիկներին[1]:

Իրիսի տեսակները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրիսի պատրաստման ժամանակ երբեմն ավելացնում են բուրահաղորդիչներ կամ խտացնող նյութեր` ալյուր, սոյայի սպիտակուց, քունջութ, մանրեցված ընկույզ և այլն: Իրիսը կարող է ունենալ միջուկ և պատված լինել ջնարակով:

Իրիսները տարբերում են ըստ նրա զանգվածի պատրաստման եղանակի: Ըստ խտության և կառուցվածքի տարբերում են իրիսի հետևյալ տեսակները[2].

  • Կիսափափուկ («Ոսկե բանալի»)
  • Տիրաժային
  • Կիսակոշտ
  • Փափուկ
  • Ձգվող («Կիս-կիս», «Տուզիկ»).

Շոկոլադե կամ վանիլային իրիսը անգլախոս երկրներում անվանում են «ֆաջ» (fudge): Լեհաստանում իրիսի հիման վրա պատրաստում են փափուկ կաթնային կոնֆետներ` «Կովիկ» (Коровка)[3]: ԱՄՆ-ում շատ հայտնի են ծովային ջրով իրիսները (անգլ.՝ Salt water taffy):

Պատրաստումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովետական միությունում տարածում էին գտել փաթեթավորված մանր կոնֆետները` իրիսները: Պատրաստման ընթացքը կազմված է հետևողականորեն ավելացվող և եփվող բաղադրիչներից և դրանց եռացումը 120—130 °C ջերմաստիճանում, որի արդյունքում զանգվածը դեռևս ջրիկ է մնում: Պատրաստի զանգվածը սառեցնում են մինչև 60 °C:

Սառչելուց հետո զանգվածը դառնում է խիտ, այքան, որ տեղադրվի հատուկ սարքի մեջ, որից դուրս է գալիս որոշակի հաստությամբ իրիսային զանգվածը: Դրանք անց են կացվում փաթեթավորող մեքենայի միջով, կտրտվում է և փաթեթավորվում:

Փաթեթավորումից հետո արտադրանքը սառեցվում է հատուկ թունելներում, այնուհետև ուղարկվում է չորանոց, որտեղ 38 °C ջերմաստիճանի պայմաններում տեղի է ունենում բյուրեղացում: Ըստ ձևի իրիսը կարող է լինել աղյուսաձև, քառակուսաձև և ձևավոր:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. О пользе молочных продуктов // Курское молоко
  2. ГОСТ 6478-89. Ирис. Общие технические условия.
  3. https://books.google.am/books?id=6Qa7AAAAQBAJ&pg=PT36