Ժիգմոնդ Մորից

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ժիգմոնդ Մորից
հունգ.՝ Móricz Zsigmond
Móricz Zsigmond 1920 körül (Székely Aladár felvétele) – crop.jpg
Ծնվել էհունիսի 29, 1879(1879-06-29)[1][2]
ԾննդավայրTiszacsécse, Fehérgyarmat District, Սաբոլճ-Սատմար-Բերեգ շրջան, Հունգարիա
Վախճանվել էսեպտեմբերի 4, 1942(1942-09-04)[1][2] (63 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲուդապեշտ, Հունգարիա[1]
Մասնագիտությունգրող, լրագրող, դրամատուրգ և մանկագիր
Լեզուհունգարերեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Hungary.svg Հունգարիա
ԿրթությունԴեբրեցենի համալսարան
Գրական ուղղություններռեալիզմ
ԱշխատավայրՆյուգաթ և Pesti Napló?
ԱմուսինMária Simonyi?
ԶավակներLili Móricz?, Virág Móricz? և Gyöngyi Móricz?
Zsigmond Móricz Վիքիպահեստում

Ժիգմոնդ Մորից (հունգ.՝ Móricz Zsigmond, հունիսի 29, 1879(1879-06-29)[1][2], Tiszacsécse, Fehérgyarmat District, Սաբոլճ-Սատմար-Բերեգ շրջան, Հունգարիա - սեպտեմբերի 4, 1942(1942-09-04)[1][2], Բուդապեշտ, Հունգարիա[1]), հունգար անվանի գրող, ռեալիստական (իրապաշտական) ուղղության ներկայացուցիչ

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1879 թվականին, կալվինիստ բողոքականների ընտանիքում: Մայրը՝ Էրժեբեթ Պալլագին, աղքատացած, հին ազնվականական տոհմից էր, հայրը՝ Բալինտ Մորիցը, ճորտի սերունդ [3]; Ժիգմոնդը սովորել է Դեբրեցենի i Református Kollégium-ում (1891–1893), Sárospataki Kollégium-ում (1894–1896), Kisújszállás-ում և Szakoly-ում (1896–1898): 1899 թվականին ընդունվել է Debreceni Református Kollégium՝ աստվածաբանություն ուսումնասիրելու, բայց վեց ամիս անց տեղափոխվել է իրավաբանության բաժանմունք:

1903 թվականից ժուռնալիստական աշխատանքի է անցել «Az Újság» թերթում, որին շարունակել է աշխատակցել մինչև 1909 թվականը:

Առաջին համաշխարհային պատերազմին հաջորդած հեղափոխական կառավարությունների օրոք՝ 1918—1919 թվականներին եղել է Վյորյոշմարտիի ակադեմիայի փոխնախագահը, աջակցել նորաստեղծ Հունգարական խորհրդային հանրապետությանը, որի անկումից հետո ենթարկվել է հորտիստական վարչակազմի հալածանքներին: Նրան հեռացրել են Կիշֆալուդի գրական ընկերությունից, արգելել նրա թատերգությունների բեմադրումը Ազգային թատրոնում: Գրվածքներն էլ հրատարակվել են միայն «Nyugat»-ում ու «Az Est»-ում: 1929 թվականի վերջերին Մորիցը դարձել է «Nyugat»-ի արձակի բաժնի խմբագիր, և այդ պարբերականը վերափոխվել է 20-րդ դարի հունգարական ամենաազդեցիկ գրական ամսագրի:

1905 թվականին Մորիցն ամուսնացել է Եվգենյա Հոլիքսի հետ: Ընկճախտից տառապելով՝ վերջինս 1925 թվականին վերջ է տվել իր կյանքին: 1926 թվականին գրողն ամուսնացել է Մարիա Շիմոնի հետ: Մահացել է ինսուլտից՝ հեռախոսով թոռնուհու ծնվելու մասին լուրն առնելիս:

Ժիգմոնդ Մորիցի ստեղծագործություններն արտացոլում են հունգարական գյուղացիության կյանքը, արծարծում աղքատության հիմնախնդիրներին առնչվող թեմաներ: 1936 թվականին կինոռեժիսոր Գեորգ Հյոլերինգը նրա «Komor ló» պատմվածքի հիման վրա ֆիլմ է նկարահանել:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kisvilágos kivirradtig («Ով է զգաստ, ով է դեռ անկյալ») (1898)
  • Légy jó mindhalálig («Հավատարիմ՝ մինչև մահ») (1920)
  • Úri muri («Չափազանց ուրախ») (1928)
  • Rokonok («Հարաբերություններ») (1932)
  • Hét krajcár («Յոթ գրոշ» և այլ պատմվածքներ) (1907)
  • Az ezüstkirály sípja. Iromba J («Արքայական արծաթե սրինգ»)

Հիշատակ և մեծարանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119285703 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. Judit Frigyesi (2000) Béla Bartók and turn-of-the-century. Budapest, University of California Press. p. 47

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]