Երկար պարանոցով Տիրամայրը (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Երկար պարանոցով Տիրամայրը
Parmigianino - Madonna dal collo lungo - Google Art Project.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՖրանչեսկո Պարմիջանինո
տարի1535 և 1530[1]
բարձրություն219 սանտիմետր[2]
լայնություն132 սանտիմետր
ուղղությունմաներիզմ
ժանրհոգևոր արվեստ
նյություղաներկ և փայտ
գտնվում էՈւֆֆիցի և Santa Maria dei Servi (Parma)?
հավաքածուՈւֆֆիցիի պատկերասրահ
սեփականատերFerdinando de' Medici, Grand Prince of Tuscany?[2] և Santa Maria dei Servi (Parma)?[2]
հիմնական թեմաԱստվածամայրն ու Որդին
մակագրությունFATO PRAEVENTUS F. MAZZOLI PARME/NSIS ABSOLVERE NEQUIVIT
կայք
Madonna with the Long Neck by Parmigianino Վիքիպահեստում

«Երկար պարանոցով Տիրամայրը» (իտալ.՝ Madonna dal collo lungo), իտալացի նկարիչ, Վերածննդի կարկառուն ներկայացուցիչ Ֆրանչեսկո Պարմիջանինոյի նկարներից: Այս ստեղծագործությունը Պարմիջանինոն վրձնել է 1535 թվականին: Նկարն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆլորենցիայի Ուֆֆիցի թանգարանում[3]:

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Երկար պարանոցով Տիրամայրը» նկարը պատվիրել է Էլեն Տալյաֆերին: Վերջինս Պարմիջանինոյի մոտիկ ընկերոջ՝ Էնրիկո Բայարդոյի քույրն էր: Էլենը նկարը պատվիրեց 1534 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, երբ Պարմիջանինոն վերադառնում էր Պարմա: Նոր ստեղծվելիք նկարը նախատեսված էր ընտանեկան կապելլայի համար՝ ֆրանցիսկյան միաբանության Սանտա Մարիա դեի Սերվի եկեղեցու[4]: Նկարիչը ձեռնամուխ եղավ ստեղծել այդ նկարը, սակայն, դեռևս ավարտին չհասցրած այն, կնքեց իր մահկանացուն (1540 թվականին): Ու այդպես նկարը մնաց Պարմիջանինոյի արվեստանոցում: Վազարիի խոսքերով այդ ստեղծագործությունը «գոհացուցիչ» չի կարելի համարել, քանի որ ավարտուն չէ. Տիրամոր թիկունքում երևում է անավարտ մի սյուն առանց խոյակի, որը կարծես թե դատարկություն է գնում, հազիվ է նշմարվում վեցերորդ հրեշտակի գլուխը: Սակայն, համաձայն ներկայիս հետազոտողների, այդ հանգամանքը կարող է բացատրվել նաև նրանով, որ նկարիչը տարված էր ալքիմիայով և մեծ երևակայություն ուներ, ուստի այդ կերպով նա անսահմանության սլացք է տվել դեպի դեպի կատարելությունն ու նրա անհասանելիությունը:

Որոշ հետազոտողների կարծիքով[5] երկարավիզ Տիրամոր կերպարում Պարմիջանինոն, ըստ հավանականության, նկարել է բարձրաշխարհիկ տիկին Պաոլա Գոնզագին[6]:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տիրամոր հայացքը հակված է դեպի իր ծնկներին քնած նորածին Հիսուսին: Քրիստոսի խորունկ քունը կարող է մեկնաբանվել որպես մահվան ակնարկություն: Հրեշտակներից մեկը ձեռքին բռնել է անոթը, այսպես կոչված Հերմեսի (Մերկուրիի) սկահակը, որը ալքիմիայում խորհրդանշում է սկզբնական փուլը՝ բեղմնավորությունը: Սկահակի վրայի խաչը, որը կարմիր գույնի է (այժմ այն հազիվ է երևում), նշանակում է Քրիստոսի ապագա կյանքը՝ Խաչը: Այդ կերպով Պարմիջանինոն մարմնավորել է բեղմնավորման և մահվան անքակտելի կապը: Հետին պլանում երևում է սուրբ Հիերոնիմոսը, ով փառաբանում է Աստվածածնի անարատ հղությունը: Հիերոնիմոսի կողքին նախկինում նկարված է եղել Ֆրանցիսկ Ասսիզեցին[7]: Այդ մեծագույն սրբին նկարում պատկերելը ունի մեծ կարևորություն, քանի օր Ֆրանցիսկյան միաբանությունը այդ ժամանակի ամենաակտիվ կրոնական քննարկումների՝ Աստվածամոր անարատ հղության հարցերով զբաղվող մասնակիցն էր[8]: Տիրամոր երկար պարանոցը, ինչպես նաև հետևում գտնվող սյունը Միջնադարում խորհրդանշում էին մաքրությունը (լատ.՝ collum tuum ut columna - «քո պարանոցը և սյունը»):

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Дзери, Федерико Пармиджанино. Мадонна с длинной шеей. — М.: Белый город. — 48 с. — (Сто великих картин). — 5000 экз. — ISBN 5-7793-0475-0
  • Wolfgang Braunfels: Kleine italienische Kunstgeschichte. DuMont Buchverlag, Köln 1984, ISBN 3-7701-1509-0.
  • Patrick de Rynck: Die Kunst Bilder zu lesen - Die Alten Meister entschlüsseln und verstehen, Parthas Verlag, Berlin 2005, ISBN 3-86601-695-6.
  • Will Durant: Glanz und Zerfall der italienischen Renaissance. Band 8 aus Will und Ariel Durant Kulturgeschichte der Menschheit, 1. Aufl., Südwest Verlag, München 1978, ISBN 3-517-00562-2.
  • Edgar Lein und Manfred Wundram: Manierismus. Bd. 7 der Reihe "Kunst-Epochen", Philipp Reclam jun., Stuttgart 2008, ISBN 978-3-15-018174-4.
  • Claudio Pescio: Uffizien - Vollständiger Führer. übersetzt von Gert Ganschow, Bonechi, Edizione Turismo, Florenz 1979
  • Max Semrau: Die Kunst der Renaissance in Italien und im Norden. 3. Aufl., Bd. III aus Wilhelm Lübke, Grundriss der Kunstgeschichte, 14. Aufl., Paul Neff Verlag, Esslingen 1912.
  • Rolf Toman (Hrsg.): Die Kunst der italienischen Renaissance – Architektur, Skulptur, Malerei, Zeichnung. Tandem Verlag, Köln 2007, ISBN 978-3-8331-4582-7.
  • Stefano Zuffi: Die Renaissance – Kunst, Architektur, Geschichte, Meisterwerke. DuMont Buchverlag, 2008, ISBN 978-3-8321-9113-9.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.google.com/culturalinstitute/beta/asset/gAEsEn4eJXVHyg
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.polomuseale.firenze.it/catalogo/scheda.asp?nctn=00287693&value=1
  3. Virtual Uffizi
  4. Eskerdjan David։ «Parmigianino [Mazzola, Girolamo Francesco Maria]»։ Oxford Art Online։ Oxford University Press։ Վերցված է November 20, 2015 
  5. Mater Gonzaga: una dama del Rinascimento ritratta nella Madonna dal collo lungo del Parmigianino.
  6. Կաղապար:Cita web
  7. По словам Вазари, позднее фигура Святого Франциска была убрана. Фигура этого святого присутствует и на многочисленных рисунках к картине, сделанных художником.
  8. Само положение о Непорочном зачатии Марии было принято только в середине XIX века. Но дискуссию о нём начали францисканцы во второй половине XV века, особенно горячо этот вопрос обсуждался в Северной Италии. С. Дзуффи Эпизоды и персонажи Евангелия в произведениях изобразительного искусства. — М.: Омега, 2007. — С. 35. — 384 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-465-01501-1

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]