Դրեյքի նեղուց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դրեյկի նեղուց
Drake Passage (en)
Pasaje de Drake (es)
CapeHorn.jpg
Նեղուցի տեսարանը Հորն հրվանդանում
Երկիր Հարավային օվկիանոս
Բաժանում է Հրո Երկիրը և Հարավային Շետլանդական կղզիները
Առավելագույն խորություն մոտ 5500 մ մ
Լայնություն 950 կմ
##Դրեյքի նեղուց (Հարավային օվկիանոս)
Blue pog.svg

Դրեյկի նեղուց (Drake Strait), նեղուց Հրո Երկիր կղզիախմբի և Հարավային Շետլանդական կղզիների միջև։ Անվանվում է 1578 թվականին նեղուցով անցած Ֆրենսիս Դրեյկի պատվին։ Միացնում է Հարավային օվկիանոսի ջրերը (մինչև 2000 թվականը Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների)։ Նեղուցի հյւսիսում գտնվում Հարավային Ամերիկայի մայրցամաքի և Ամերիկա աշխարհամասի ամենահարավային կետը՝ Հրո Երկիր կղզիախմբի Դիեգո Ռամիրես կղզիները և Հորն հրվանդանը, իսկ հարավից՝ Հարավային Շետլանդական կղզիները (Անտարկտիդա): Երկրագնդի ամենալայն նեղուցն է (900-950 կմ), ամենանեղ մասը՝ 820 կմ է: Համարվում է նաև ամենախոր նեղուցը, խորությունը մինչև 5840 մ։ Հաճախակի են փոթորիկները։ Հարավային մասը ձմռանը ծածկվում է լողացող սառույցներով։ Ամռանը շատ են այսբերգները։

Անվան ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեղուցը անվանումը տվել է Կայսերական տրանսանտարկտիկական էքսպեդիցիայի ժամանակ, Շեքլտոն Էռնեստի կողմից, ի պատիվ անգլիացի ծովագնաց, հայտնի ծովահեն Ֆրենսիս Դրեյկի, ով 1578 թվականին երկրորդ շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարողն էր, Մագելանից հետո, իր 300 տ ջրատարողունակությամբ «Պելիկան» ֆրեգատով (եռակայմ հետախուզանավ), որն ավելի ուշ վերանվանվեց «Ոսկե եղնիկ»:

Նեղուցի հիդրոօդերևութաբանությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նեղուցով անցնում է Արևմտյան քամիների հոսանքը: Նեղուցում հաճախակի են փոթորիկները, ընդ որում՝ մշտական արևմտյան քամիներն են, որոնք այստեղ համարվում են մոլորակի ամենաուժեղ քամիներից, երբեմն հասնելով 35 մ/վրկ (126 կմ/ժ), զուգակցվում են արևմուտքից դեպի արևելք, երբեմն հասնում 15 կմ/ժ, երբ 15 մետրից ավելի բարձրության ալիքներն արդեն հաճախակի են: Դրեյկի նեղուցում, հիմնականում հարավային մասում, սառցադաշտերը շարժվում են արևմուտքից արևելք: Ընդհանուր առմամբ, կլիման մերձարկտիկական է, սակայն փոթորիկների ժամանակ անցում է կատարում արկտիկականի:


Նավարկությունը նեղուցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմականորեն նեղուցը համարվում է զգալի քանակությամբ նավերի գերեզմանոց, որով փորձել են անցնել նրա հոսանքին և քամիներին հակառակ՝ սկսած Մագելանից մինչև Պանամայի ջրանցքի բացվելը: Անվտանգ նավարկումը հնարավոր է լինում միայն համեմատաբար հանգիստ եղանակին, մեծ ջրատարողությամբ բեռնատար նավերի համար (օրինակ,« Պանամաքս» տանկերների), խոշոր ռազմական նավերի (օրինակ, հածանավերի և սավառնակակիր նավերի) և սուզանավերի համար:


Գրականությունում հիշատակված[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դրեյկի նեղուցը հիշատակվում է Ժյուլ Վեռնի «Տասնհինգամյա նավապետը» արկածային գրքում:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]