Դմիտրի Պրյանիշնիկով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դմիտրի Պրյանիշնիկով
Дмитрий Прянишников
Rus Stamp-Pryanishnikov.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 6), 1865
Կյախտա, Buryat Autonomous Soviet Socialist Republic, ՌԽՖՍՀ[1]
Մահացել էապրիլի 30, 1948(1948-04-30)[1][2] (82 տարեկանում)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
ԳերեզմանՎագանկովյան գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունքիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, բուսաբան և կենսաքիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիա
Գործունեության ոլորտագրոքիմիա
ԱնդամակցությունԼեոպոլդինա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՄոսկվայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ
Գիտական ղեկավարՎլադիմիր Մարկովնիկով
Եղել է գիտական ղեկավարQ19908753?
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան մրցանակ


Դմիտրի Նիկոլաևիչ Պրյանիշկով (Дмитрий Николаевич Прянишников, 1865-1948), խորհրդային ագրոքիմիկոս, կենսաքիմիկոս և ֆիտոֆիգիոլոգ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), ՀամԳԳԱ ակադեմիկոս (1935), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1887 թ.) և Պետրովյան երկրագործության և անտառային ակադեմիան (1885 թ., այժմ՝ Կ․ Ա․ Տիմիրյազեի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիա)։ Կ․ Ա․ Տիմիրյազևի աշակերտը։ 1895 թվականից եղել է նույն ակադեմիայի ագրոքիմիայի ամբիոնի վարիչ։

Հիմնական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են բույսերի սննդառության և պարարտանյութերի կիրառման հարցերին։ 1916 թ. ձևակերպել է բույսերի ազոտային սննդառության դասական տեսությունը, առաջարկել բույսերում ազոտ պարունակող նյութերի փոխարկման սխեման, բացահայտել Ասպա Բագինի դերը բուսական օրգանիզմում։

Մշակել է հողերի ֆոսֆորիտացման գիտական հիմունքները։ Տվել է հայրենական կալիումական աղերի ֆիզիոլոգիական բնութագիրը, զբաղվել է թթու հողերի կրացման, ալկալի հողերի գիպսացման, օրգանական պարարտանյութերի կիրառման հարցերով։ Կատարելագործել է բույսերի սննդառության ուսումնասիրության, բույսերի և հողերի անալիզի և այլ մեթոդները։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհում լայն ճանաչում է գտել Պրյանիշկովի «Ագրոքիմիա» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941 թ.) ձեռնարկը։ Լենինյան մրցանակ (1926)։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 և այլ շքանշաններով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Прянишников Дмитрий Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Munzinger-Archiv — 1913.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 432 CC-BY-SA-icon-80x15.png