Վագանկովյան գերեզմանատուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վագանկովյան գերեզմանատուն
Grave-filippov.jpg
Տեսակգերեզմանատուն և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ՏեղագրությունՊրեսնենսկի շրջան
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Առաջին հիշատակում1771
Հիմնման տարի1771
Մակերես500000 մ²
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Վագանկովյան գերեզմանատունը գտնվում է Ռուսաստանում
Վագանկովյան գերեզմանատուն

Վագանկովյան գերեզմանոց (ռուս.՝ Ваганьковское кладбище), Մոսկվայի ամենամեծ գերեզմանատներից մեկը: Տեղակայված է քաղաքի հյուսիսարևմտյան հատվածում և զբաղեցնում է 50 հա տարածք:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նոր Վագանկովո գյուղի գերեզմանատունը հիմնադրվել է 1771 թվականին՝ ժանտախտի համաճարակի ժամանակ, որ կոչվել է Ժանտախտի խռովություն (ռուս.՝ Чумной бунт)[1]: Առողջապահական նպատակներով Եկատերինա II-ն արգելել է մահացածներին թաղել քաղաքի տարածքում, ինչից հետո Մոսկվայի շարքային բնակիչների զանգվածային թաղումների վայր է դառնում քաղաքից դուրս գտնվող Վագանկովյան գերեզմանատունը[2]:

Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղված են արվեստի բազմաթիվ ռուս գործիչներ, հատկապես նկարիչներ (Վասիլի Տրոպինին, Ալեքսեյ Սավրասով, Վասիլի Սուրիկով), գրական գործիչներ (Վլադիմիր Դալ, Յուրի Տինյանով, Սերգեյ Եսենին) և դերասաններ (Պավել Մոչալով, Վլադիմիր Վիսոցկի, Անդրեյ Միրոնով):

Գերեզմանատանը կան եղբայրական գերեզմաններ, որտեղ թաղված են Բորոդինոյի ճակատամարտում զոհվածները, 1896 թվականի մայիսի 18-ին (նոր տոմարով՝ մայիսի 30-ին) տեղի ունեցած Խոդինկայի ողբերգության զոհերը, 1941 թվականին Մոսկվայի պաշտպանության ժամանակ զոհվածները: Տեղադրվել են հուշարձաններ ստալինյան բռնաճնշումների զոհերի ու Դուբրովկայի ահաբեկչության ժամանակ զոհված երեխաների համար: Այստեղ են թաղված նաև 1991 թվականի օգոստոսյան խռովարարության ժամանակ զոհվածները[3]:

Գերեզմանատան տարածքում հաշվվում է ավելի քան 100 000 շիրիմ, իսկ 235 տարվա ընթացքում այնտեղ թաղվածների թիվը գնահատվում է կես միլիոն[4]:

Կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լքված հին շիրիմ

Գերեզմանատան մուտքի մոտի կառույքների համալիրը կազմում է ճարտարապետական անսամբլ մոսկովյան ամպիրի ոճով:

Գերեզմանատան տարածքում գործում են երկու ուղղափառ եկեղեցիներ, որոնք դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտներ են[5]:

Գերեզմանատան ելգի մոտ տեղակայված անկելանոցի ու հյուրանոցի ամպիրային շենքերը կառուցվել են 1820-1823 թվականներին ճարտարապետ Ալեքսանդր Էլկինսկու նախագծով: Դրանցից մեկում 1916 թվականին բացվել է Անդրեաս առաքյալի եկեղեցին, որ փակվել է Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունից հետո ու վերականգնվել 1989 թվականին: Մյուսում տեղակայված է թաղման բյուրո: Եկեղեցու մոտ՝ Սերգեյ Մակեևի փողոցում, տեղակայված է թաղման արարողությունների համար անհրաժեշտ նյութերի խանութ:

Գերեզմանատան խորքում տեղակայված է ծածկած աճյունասափորանոց, որ կառուցվել է 1977 թվականին[6]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. С. Матюшин. Священное Ваганьково. Дом РДФ, 2007. С. 20.
  2. Из аристократов здесь покоились семейства графов Ф. И. Толстого («Американца») и В. Ф. Васильева.
  3. Статья «Ваганьковское кладбище» в Москва (энциклопедия, 1997).
  4. История Ваганьковского кладбища
  5. «Реестр памятников истории и культуры»։ Официальный сайт «Москомнаследия»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-25-ին։ Վերցված է 2011-05-12 
  6. Кладбища Москвы

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Артамонов М. Д. Ваганьково / Фотографии А. Е. Субботина.. — М.: Московский рабочий, 1991. — 192, [24] с. — (Московский некрополь). — ISBN 5-239-01167-2 (обл.)
  • Воинский некрополь Великой Отечественной войны 1941—1945 гг.: Ваганьковское кладбище // Авт. и сост. Васильева Е. В., Лангинова Н. А., Луговская И. Л., Панкратов В. В. — М., 1994. — 182 с.
  • Старцев В. М. Ваганьковский некрополь / Фото Д. В. Молчанова. — М.: ТОО «Ледал, АДП, ЛТД», 1994. — 48 с.
  • Иванов Н. Скульптура Ваганьковского некрополя / Никита Иванов.. — Б. м., 2002. — 128 с. (обл.)
  • Матюшин С. И., иерей. Священное Ваганьково / Иерей Сергий Матюшин.. — М.: Изд-во «ЮГ», 2008. — 320, [16] с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-903730-02-5 (в пер.)
  • Великий князь Николай Михайлович Романов. Московский некрополь. — СПб.: Тип. М. М. Стасюлевича, 1908. — Т. 1—3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]