Դեննիս Բրուտուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դեննիս Բրուտուս
Dennis Brutus (1967).jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 28, 1924(1924-11-28)[1][2]
ԾննդավայրՀարարե, Զիմբաբվե
Վախճանվել էդեկտեմբերի 26, 2009(2009-12-26)[3][4][1][2] (85 տարեկանում)
Վախճանի վայրՔեյփթաուն, ՀԱՀ[5]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, գրող և համալսարանի պրոֆեսոր
Լեզուանգլերեն[4]
ՔաղաքացիությունFlag of South Africa.svg ՀԱՀ[6]
ԿրթությունՈւիտուոտերստրանդի համալսարան և Ֆորթ Հերի համալսարան
ԱշխատավայրՀյուսիսարևմտյան համալսարան, Փիթսբուրգի համալսարան և Դենվերի համալսարան
ՊարգևներWar Resisters League Peace Award? և Լենգսթոն Հյուզի մեդալ[7]
Dennis Brutus Վիքիպահեստում

Դեննիս Վինսենտ Բրուտուս (անգլ.՝ Dennis Vincent Brutus, կեղծանուն Ջոն Բրեյն, նոյեմբերի 28, 1924(1924-11-28)[1][2], Հարարե, Զիմբաբվե - դեկտեմբերի 26, 2009(2009-12-26)[3][4][1][2], Քեյփթաուն, ՀԱՀ[5]) — Հարավաֆրիկյան հասարակական գործիչ, մանկավարժ, լրագրող և մեկնաբան, հայտնի է ՀԱՀ-ում ապարտեիդի ռեժիմի դեմ իր պայքարով։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրուտուսի տոհմում եղել են բնիկներ hոտտենտոններ, աֆրիկացիներ, ֆրանսիացիներ, անգլիացիներ, գերմանացիներ և մալայացիներ։ Երբ չորս տարեկան հասակում ծնողները նրան իրենց հայրենիք՝ ՀԱՀ՝ Պորտ Էլիզաբեթ են բերել, ապարտեիդի ռասայական օրենքներով նա դասակարգվել է որպես «գունավոր»։

Միացել է ապարտեիդի դեմ պայքարին՝ դառնալով տրոցկիստ ակտիվիստ։ 1960 թվականին ձերբակալվել, դատապարտվել է 18 ամսվա ազատազրկման և փախել Մոզամբիկ, սակայն բռնվել է պորտուգալական գաղտնի ոստիկանության կողմից ՓԻԴԵ և ետ է տարվել ՀԱՀ։ Բանտարկվել է Ռոբեն կղզում գտնվող բանտում՝ Նելսոն Մանդելայի խցի հարևանությամբ։ Ի դեպ, դեռ այնտեղ գտնվելով, նա իմացել է, որ իր գործունեությունը իզուր չի անցել. մասամբ Օլիմպիական խաղերում Հարավային Աֆրիկայի բոյկոտի համար իր արշավի շնորհիվ Հարավաֆրիկյան հավաքականին թույլ չեն տվել մասնակցել 1964 թվականի Տոկիոյի oլիմպիական խաղերին։ Բացի այդ, Նիգերիայում տպագրվեց նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն:

1966 թվականին Դենիս Բրուտուսը ստիպված էր լքել Հարավային Աֆրիկան՝ մեկնելով Մեծ Բրիտանիա, իսկ հետո` որպես քաղաքական փախստական, ԱՄՆ։ Նա կարողացել է վերադառնալ հայրենիք միայն 1990 թվականից հետո և ապարտեիդի ապամոնտաժումից հետո։ Վերադառնալուց հետո դասավանդել է Կվազուլու-Նատալի համալսարանում, եղել է Աֆրիկայում ակադեմիական ազատության կոմիտեի հիմնադիրներից մեկը և ակտիվորեն մասնակցել է նեոլիբերալական բարեփոխումների դեմ բողոքներին:

Բրուտուսը հրապարակել է բանաստեղծությունների 12 ժողովածու։

Գրող Օլու Օգիբեն Բրուտուսին անվանել է «Աֆրիկայի խոշորագույն և ամենաազդեցիկ ժամանակակից բանաստեղծը Լեոպոլդ Սենգորից և Քրիստոֆեր Օկիգբոյից հետո»։

Մահացել է շագանակագեղձի քաղցկեղից իր Քեյփթաունի տանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]