Դավիթ IV Շինարար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դավիթ (այլ կիրառումներ)
Picto infobox prétendant à un trône.png
Դավիթ IV Շինարար
Davit Agmashenebeli.jpg
Ծնվել է՝ 1073
Ծննդավայր Քութայիս, Վրաստան
Մահացել է՝ փետրվարի 8, 1125
Վախճանի վայր Թբիլիսի, Վրաց թագավորություն
Գելաթի վանք
Քաղաքացիություն Վրաստան
Նախորդ Գեորգի II
Հաջորդող Դեմետրե I
Տոհմ Բագրատիոնիներ
քաղաքական գործիչ և բանաստեղծ
Հայր Գեորգի II
Մայր Հեղինե
Երեխաներ Դեմետրե I, Թամար, Կատա, Զուրաբ Բագրատիոնի և Վախթանգ Բագրատիոնի
Կրոնական հավատքներ Վրաց ուղղափառ եկեղեցի
Ստորագրություն David IV signature.svg

Դավիթ Դ Շինարարը, նաև ճանաչված որպես Դավիթ II[1], (վրաց.՝ დავით IV აღმაშენებელი, 1073, Քութայիս, Վրաստան - փետրվարի 8, 1125, Թբիլիսի, Վրաց թագավորություն) վրաց Բագրատունիների դինաստիայից Վրաստանի թագավոր էր 1089–ից մինչև իր մահը 1125 թվականին։[2]

Օգտագործելով սելջուկյան պետության քայքայումն ու խաչակրաց արշավանքները՝ պայքարել է հարևան մուսուլմանական ամիրայությունների դեմ։ Ստեղծել է ուժեղ և մարտունակ բանակ։ 1104–ին իր տիրույթներն է միացրել Կախեթն ու Հերեթը։ 1121–ին Դիդգորի ճակատամարտում պարտության է մատնել սելջուկ–թուրքական միրայությունների միացյալ զորքին։ 1122–ին ազատագրել է Տփղիսը և հռչակել մայրաքաղաք։ 1123–ին ստեղծել է ամիրսպասալարի պաշտոնը։ Հենվելով քաղաքային առևտրա–արհեստավորական խավերի ու մշտական բանակի վրա՝ Դավիթ Շինարարը հաղթանակել է խոշոր ֆեոդալների կենտրոնախույս նկրտումները, եկեղեցին ենթարկել պետությանը։ Զբաղվել է ավերված շրջանների վերաշինությամբ, հետևել գիտության զարգացմանը, որի համար կոչվել է «Շինարար»։ Դավիթ Շինարարի ռազմական հաջողությունները նպաստել են հայերի ազատագրական պայքարին։ 1123–ին Անիի ավագանին քաղաքը հանձնել է Դավիթ Շինարարին։ Բազմաթիվ հայեր գաղթել են Հյուսիսային Հայաստան և Վրաստան։ Միաժամանակ հայ ֆեոդալները, հատակապես Զաքարյանները, Մամիկոնյանները, Արծրունիները իրենց զորամասերով միացել են վրաց բանակին։ Դավիթ Շինարարը ձգտել է հարթել հայ–վրացական կրոնական տարաձայնությունները, հովանավորել է հայ եկեղեցուն և բնակչությանը։ Դավիթ Շինարարի անձնական խորհրդատուներից էր ժամանակի նշանավոր գիտնական Հովհաննես Սարկավագը։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Britannica online
  2. Georgia in the Developed Feudal Period (XI-the first quarter of the XIII c.) www.parliament.ge Ստացվել է օգոստոսի 13, 2006.