Գլարուս (կանտոն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Գլարուս
Դրոշ Զինանշան
Flag of Canton of Glarus.svg
Wappen Glarus matt.svg
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
ԿարգավիճակՇվեյցարիայի վարչական բաժանում
Մտնում էEastern Switzerland? և Շվեյցարիա
ՎարչկենտրոնԳլարուս
ԲԾՄ472 մետր
Օրենսդրական մարմինLandsgemeinde? և Landrat of Glarus?
Պաշտոնական լեզուներգերմաներեն
Բնակչություն40 403 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2018)[1]
Տարածք685,3 կմ²
Karte Kanton Glarus 2010.png
Հիմնադրված է1352 թ.
Սահմանակցում էՈւրի, Գրաուբյուդեն, Սուրբ Գալլենի կանտոն և Շվից
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
ISO 3166-2 կոդCH-GL
Ավտոմոբիլային կոդGL
Կոորդինատներ: 46°59′ հս․ լ. 9°4′ ավ. ե. / 46.983° հս․. լ. 9.067° ավ. ե. / 46.983; 9.067
gl.ch

Գլարուս (գերմ.՝ Glarus, ֆր.՝ Glaris, իտալ.՝ Glarona, ռոմանշ.՝ Glaruna), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի արևելյան մասում: Զբաղեցնում է 685 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Վարչական կենտրոնը Գլարուս քաղաքն է: 2012 թվականի տվյալներով՝ բնակիչների թվաքանակը եղել է 39 369: Նրանցից 7,314-ը (կամ ամբողջ բնակչության 19.13%-ը) օտարերկրացիներ էին[2]: Բողոքականներ էին 44, կաթոլիկներ՝ 37 տոկոսը[3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս կանտոնի պատմությունը սերտորեն առնչվում է կրոնին ու դավանանքին: 6-րդ դարում Լինտ հովտի բնակիչները քրիստոնեություն են ընդունել իռլանդացի վանական Ֆրիդոլին Հոենոսցու ջանքերով, ում պատկերը դրոշմված է կանտոնի ժամանակակից զինանշանին: Նա Բազել քաղաքի մերձակայքում հիմնադրել է Զեկինգենի աբբայությունը, որին, 9-րդ դարից սկսած, պատկանել են Գլարուսն ու շրջակա վայրերը: 1288 թվականից Հաբսբուրգներն սկսել են իրենց իրավունքները ներկայացնել աբբայության նկատմամբ: 1352 թվականին կանտոնը շվեյցարական համադաշնության մաս է դարձել: 1388 թվականի ապրիլի 9-ին Նեֆելս քաղաքի մոտ նշանավոր ճակատամարտ է տեղի ունեցել այդ տարածքներին տիրել հավակնող ավստրիացի ասպետների զորքի և իրենց անկախության համար մաքառող գլարուսցի աշխարհազորայինների միջև: Ավստրիայի և Շվեյցարիայի միջև այդ ժամանակ ընթացող պատերազմի կարևոր դրվագներից մեկը հանդիսացած այդ մարտում հաղթանակ են տարել շվեյցարացի ազատամարտիկները:

1840-ական թվականների սկզբներին կանտոնի գյուղացիները մի քանի տարի շարունակ խիստ ցածր բերք են ստացել ու հայտնվել են աղքատության ճիրաններում: Ստեղծված ծանր դրությունից ելքը գտել են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ գաղթելու մեջ: 1844 թվականին Գլարուսում հիմնվել է արտագաղթի կազմակերպման ընկերություն, որը պարտքով գումարներ է տրամադրել արտագաղթողներին, որպեսզի վերջիններս կարողանան մեկնել և հող գնել Նոր աշխարհում: Արտագաղթած գլարուսցիներից շատերը հիմնավորվել են Վիսկոնսին նահանգում, որտեղ հիմնադրել են Նոր Գլարուս քաղաքը[4]:

Գլարուսի պատմության կարևոր դրվագներից և այն, որ Շվեյցարիայի կանտոններից առաջինն այստեղ են ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացիների տարիքն իջեցրել 16-ի (այդ մասին որոշումն ընդունվել է 2007 թվականի մայիսի 6-ին)[5]:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանտոնը մինչև 2011 թվականի հունվարի 1-ը վարչականորեն բաժանված էր 25 համայնքների, իսկ նշյալ ժամանակից վերակազմվել է հետևյալ երեք շրջանների.

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Kanton, definitive Jahresergebnisse, 2018FSO.
  2. Federal Department of Statistics (2008)։ «Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen» (Microsoft Excel)։ Արխիվացված է օրիգինալից December 15, 2008-ին։ Վերցված է November 5, 2008 
  3. Federal Department of Statistics (2004)։ «Wohnbevölkerung nach Religion» (Interactive Map)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-09-24-ին։ Վերցված է 2009-01-15 
  4. J. Jacob Tschudy. "Additional Notes on New Glarus," Wisconsin Historical Collections, Vol. VIII (1879).
  5. SwissInfo, retrieved on May 7, 2007

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]