Ուրի (Շվեյցարիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Ուրի
Դրոշ Զինանշան
Flag of Canton of Uri.svg
Wappen Uri matt.svg
Arnisee Lake.JPG
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
ԿարգավիճակՇվեյցարիայի վարչական բաժանում
Մտնում էCentral Switzerland?
ՎարչկենտրոնԱլտդորֆ (Ուրի)
ԲԾՄ447 մետր
Օրենսդրական մարմինLandrat of Uri?
Պաշտոնական լեզուներգերմաներենի շվեյցարական տարբերակ
Բնակչություն36 433 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2018)[1]
Տարածք1076,57 կմ²
Karte Kanton Uri 2010.png
Հիմնադրված է1291 թ.
Սահմանակցում էԳրաուբյուդեն, Տիչինո, Վալե, Բեռն (կանտոն), Օբվալդեն, Նիդվալդեն, Գլարուս (կանտոն) և Շվից
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
ISO 3166-2 կոդCH-UR
Ավտոմոբիլային կոդUR
Կոորդինատներ: 46°47′ հս․ լ. 8°37′ ավ. ե. / 46.783° հս․. լ. 8.617° ավ. ե. / 46.783; 8.617
ur.ch

Ուրի (գերմ.՝ Kanton Uri [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈuːʁi]]] ( )), Շվեյցարիայի ներկայիս 26 կանտոններից և Շվեյցարիայի Համադաշնության հիմնադիր կանտոններից մեկը: Լեգենդար Վիլհելմ Տելլը այստեղ է մեծացել և սխրագործել:Այստեղ է գտնվում պատմական Ռյութլին, որտեղ հիմնադրվել, երդմամբ կնքվել է շվեյցարական համադաշնությունը: Կանտոնը գտնվում է Շվեյցարիայի կենտրոնական մասում, Սեն Գոթարդի լեռնանցքի և Լյուցեռնի լճի միջև: Ներառում է Ռոյս գետի հովիտը: Զբաղեցնում է 1076.4 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Վարչական կենտրոնը Ալտդորֆ քաղաքն է:

Անվանումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դաշտավայրի անվանումը, որ հետագայում դարձել է ամբողջ կանտոնինը, առաջին անգամ հիշատակվել է 8-9-րդ դարերում, լատինացված Uronia ձևով[2]:

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանտոնը կազմված է հետևյալ 20 ինքնավար տարածքներից (համայնքներից).

  • Ալտդորֆ
  • Անդերմաթ
  • Աթինգհաուզեն
  • Բաուեն
  • Բյուրգլեն
  • Վասսեն
  • Գյոշենեն
  • Գուրտլենեն
  • Զեեդորֆ
  • Զելիսբերգ
  • Զիզիկոն
  • Զիլենեն
  • Իզենտալ
  • Ռեալպ
  • Ունտերշեխեն
  • Ֆլյուելեն
  • Հոսպենտալ
  • Շատդորֆ
  • Շպիրինգեն
  • Էրստֆելդ

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2018 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով՝ Ուրի կանտոնի մշտական բնակիչների թվաքանակը եղել է 36,433; Նրանց 9.4%-ը օտարերկրացիներ էին[3]:

2000–2010 թվականներն ընդգրկող մեկ տասնամյակի ընթացքում բնակչության թվաքանակի փոփոխության միջին տարեկան ցուցանիշը կազմել է −0.4%, ընդ որում՝ միգրացիայինը՝ −1.2%, ծնունդներինն ու մահերինը՝ 1.3%[4]:

Կանտոնի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[5]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Kanton, definitive Jahresergebnisse, 2018FSO.
  2. The oldest mention of the name is in a document dated 853, as pagus uroniae. Some Middle Latin sources also spell Urania. There is a possible mention dating to the 8th century, in the context of the banishment of abbot Eto to Uri in 732, but this is extant only in an 11th-century chronicle ( Eto, Augiae abbas, a Theodebaldo ob odium Karoli in Uraniam relegatus Hermannus Contractus, Chronicum, c. 1040).
  3. Federal Department of Statistics (2008)։ «Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, Geschlecht und Kantonen» (Microsoft Excel)։ Արխիվացված է օրիգինալից 15 December 2008-ին։ Վերցված է 5 November 2008 
  4. Swiss Federal Statistical Office Archived 15 January 2012 at the Wayback Machine. accessed 5 January 2012
  5. 5,0 5,1 Կաղապար:HDS

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]