Ալտդորֆ (Ուրի)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Ալտդորֆ
շվեյց. գերմ.՝ Altdorf (UR)
Զինանշան
Altdorf-coat of arms.svg

Altdorf Ortskern.JPG
Կոորդինատներ: 46°52′50″ հս․ լ. 8°38′22″ ավ. ե. / 46.88056° հս․. լ. 8.63944° ավ. ե. / 46.88056; 8.63944
ԵրկիրՇվեյցարիա Շվեյցարիա
Մակերես10,23 կմ², 10,21 կմ²
ԲԾՄ458 մետր
Պաշտոնական լեզուգերմաներենի շվեյցարական տարբերակ
Բնակչություն9273 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2017)[1]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ041
Փոստային ինդեքսներ6460
Ավտոմոբիլային կոդUR
Պաշտոնական կայքaltdorf.ch
##Ալտդորֆ (Ուրի) (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Ալտդորֆ (գերմ.՝ Altdorf, գերմաներենից բառացի թարգմանությամբ նշանակում է «հին գյուղ»), քաղաք Շվեյցարիայում, Ուրի կանտոնի վարչական կենտրոնը: Գտնվում է Շվեյցարիայի կենտրոնական մասում, Ռոյս գետի հովտում, Ֆիրվելդշտետյան լիճ նրա թափվելուց շուրջ 5 կիլոնետր հեռավորության վրա: Դեպի Սեն Գոթարդի լեռնանցք տանող երկու կարևոր ճանապարհների հանգույց է, ինչպես նաև՝ աշխարհի ամենաերկար երկաթուղային թունելի՝ Գոթարդի հիմնամակարդակ թունելի մերձակայում գտնվող երկաթուղային կայարան:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի մասին պատմական փասթաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվում է 744 թվականին[2]: 1899 թվականին բացվել է դեպի Կլաուզեն լեռնանցք Ալտդորֆով անցնող ճանապարհը, որն իրար է կապել Ուրիի և Գլասիրի կանտոնները: Մերձակայքում է գտնվում այն աղբյուրը, որի մոտ, ըստ ավանդազրույցի, Վիլհելմ Տելլը նետահարել է իր տղայի գլխին դրված խնձորը:

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Ալտդորֆում ապրում էր 9273 մարդ: Նրանցից 1,347-ը կամ 14.8%-ը օտարազգիներ էին[3]: 2008-ից մինչև 2017 թվականն ընկած ժամանակահատվածում բնակչության տարեկան աճը կազմել է 0,8%[4]: Բնակիչների գերակշիռ մասը՝ 88.3%-ը գերմանախոսներ էին[5] , 51,6 տոկոսը՝ կանայք[6]:

Քաղաքի բնակչության թվաքանակը ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները[7] :

Տոնակատարություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վիլհելմ Տելլի անունը կրող ընկերությունն ամեն տարի կազմակերպում է Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Վիլհելմ Տելլ» թատերգության ներկայացումը քաղաքի սիրողական դերասանական ուժերով:
  • Կազմակերպվում է նաև Ալպերի միջազգային երաժշտական փառատոն (Գերմաներեն) alpentoene.ch

Անվանի ալտդորֆցիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մագնուս Դանիել Օմեյս — բարոկկոյի դարաշրջանի գերմանացի բանաստեղծ և փիլիսոփա
  • Մատիաս Զիմեն (ծնվ. 1972, Ալտդորֆում) - շվեյցարացի մարզիկ դահուկորդ, մասնակցել է 2002, 2006 և 2010 թվականների ձմեռային օլիմպիական խաղերին

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալտդորֆի համայնքը 2007 թվականին արժանացել է Wakkerpreis մրցանակի՝ իր տարածքում գտնվող հուշարձանների պահպանությունը լավագույն ձևով կազմակերպելու համար[9]:
  • 2008 թվականին Energiestadt ընկերակցությունը Ալտդորֆին շնորհել է Energiestadt կոչում՝ էներգամատակարարման բնագավառում ունեցած ձեռքբերումների համար[10][11]:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen KomponentenFSO.
  2. Dezobry et Bachelet, Dictionnaire de biographie, t.1, Ch.Delagrave, 1876, p.67
  3. «Ständige ausländische Wohnbevölkerung, 2017»։ Federal Statistical Office (Switzerland)։ Վերցված է 27 April 2019 
  4. «Bevölkerung der Urner Gemeinden und Regionen»։ Canton of Uri։ Վերցված է 27 April 2019 
  5. Swiss Federal Statistical Office Archived 5 January 2016 at the Wayback Machine. accessed 8 September 2009
  6. Uri Population statistics Archived 7 July 2011 at the Wayback Machine. (գերմ.) accessed 8 September 2009
  7. http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/dienstleistungen/publikationen_statistik/cd_roms/uebersicht.Document.69585.zip 
  8. Restaurierung, Beschreibung und Geschichte des Suworow-Hauses (PDF; 56 kB)
  9. Schweizer Heimatschutz – Wakkerpreis (Übersicht seit 1972)
  10. Energiestadt. Altdorf Online
  11. Trägerverein Energiestadt