Գալա Դալի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գալա Դալի
Dalí. Gala.JPG
Ծնվել էսեպտեմբերի 7, 1894(1894-09-07)[1]
ԾննդավայրԿազան, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էհունիսի 10, 1982(1982-06-10)[2][1] (87 տարեկանում)
Մահվան վայրՏուր
ՔաղաքացիությունMontrichard
ԴավանանքՈւղղափառություն
Մասնագիտությունմոդել և արվեստների գործիչ
ԱմուսինՊոլ Էլուար, Սալվադոր Դալի և Victor
ԶավակներAlexandre de Laborde և Սեսիլ Էլյուար
Gala Dalí Վիքիպահեստում

Գալա[3], իսկական անունը` Ելենա Իվանովնա (Դմիտրևնա) Դյակոնովա (ռուս.՝ Елéна Ивáновна (Димитриевна) Дья́конова, սեպտեմբերի 7, 1894(1894-09-07)[1], Կազան, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 10, 1982(1982-06-10)[2][1], Տուր), Պոլ Էլուարի կինը, Մաքս Էռնստի սիրուհին, ավելի ուշ` Սալվադոր Դալիի կինը, մուսան և բնորդուհին: Պատկերված է նրա մի քանի կտավներում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես հաղորդում է ֆրանսիացի գրող Դոմինիկ Բոնան, Ելենան ծնվել է 1894 թվականին, Կազանում: Նրա հայրը` Իվան Դյակոնովը, համեստ պաշտոնյա էր, մահացել է 1905 թվականին: Մայրը, Անտոնինա Դեուլինան, երկրորդ անգամ ամուսնացել է փաստաբան Դիմիտրի Իլյիչ Գոմբերգի հետ: Ելենան նրան իր հայրն է կոչել և վերցրել է նրա անունը որպես հայրանուն: 1905 թվականից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա[4].

Հավաստի տվյալներ կան, որ Ելենայի մորական տատիկն ապրել է Տոբոլսկում, նրա ընտանիքը Սիբիրում տնօրինել է ոսկու հանքերի[4]: Մոսկվայում Ելենան սովորել է 110 դպրոցում: Այստեղ սովորել են նաև Անաստասիա և Մարինա Ցվետաևա քույրերը:

1912 թվականին տուբերկուլյոզից բուժվելու նպատակով մեկնել է առողջարան Կլավադելում (Շվեյցարիա): Այստեղ ծանոթացել է Պոլ Էլյուարի հետ: Ելենա Դյակոնովայի եռանդը, վճռականությունն ու բարձր մշակույթը տպավորել են երիտասարդ Էլյուարին: Նա ինքն իրեն կոչում էր Գալա կամ Գալինա, իսկ Էլյուարը կոչեց նրան Գալա՛` շեշտելով վերջին վանկը: Գալայից սկսվում է Պոլի` սիրային պոեզիայի առաջին պոռթկումը, պոռթկում, որ շարունակվում է նրա հետագա աշխատանքներում: 1917 թվականին նրանք ամուսնանում են, մեկ տարի անց ծնվում է նրանց դուստրը` Սեսիլը:

1921 թվականին Էլյուարն ու Գալան այցելում են նկարիչ Մաքս Էռնստին Քյոլնում (Գերմանիա): Գալան դառնում է նրա բնորդուհին, այնուհետև` սիրուհին` մնալով Էլյուարի կինը: Հաջորդ տարի նկարիչը տեղափոխվել է Էլյուարի տուն Վալ դը Ուազում (Ֆրանսիա): Սիրային եռանկյունին որևէ կերպ չէր թաքցվում: 1929 թվականին Էլյուարն ու Գալան այցելել են կատալոնացի երիտասարդ նկարիչ Սալվադոր Դալիին Կադակեսում: Դա նրանց համար կայծակի հարվածի է նմանվում: Գալան ու Սալվադորը սիրահարվում են: Նրանք իրենց ամուսնությունը գրանցում են 1932 թվականին (եկեղեցական արարողությունը տեղի է ունեցել 26 տարի անց, 1958 թվականին):

Պուբոլի ամրոցը, որ Դալին նվիրել է կնոջը` Գալային

Գալան դառնում է նկարչի միակ կին բնորդուհին և ստեղծագործական ներշնչանքը: Ինքը` Գալան, իր ձեռքն է վերցրել ամուսնու ֆինանսական գործերը և կարողացել է ստիպել նրան եկամուտ ստանալ: 1968 թվականին նկարիչը Գալայի համար ամրոց է գնում Պուբոլ փոքրիկ ավանում, որը նա կարող էր այցելել միայն կնոջ կողմից գրավոր թույլտվության դեպքում: Այստեղ է կյանքի վերջին տարիներն ապրել Գալան և այստեղ էլ թաղված է:

Մահ և ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալան մահացել է 1982 թվականի հունիսի 10-ին, վաղ առավոտյան, 87 տարեկանում և թաղված է Պուբոլի ամրոցում, Ժիրոնայում: 1996 թվականին Գալայի անձնական ամրոցը բացվել է հանրության համար որպես Գալա-Դալի տուն-թանգարան:

Որպես մոդել[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալան հաճախ է բնորդել Դալիի կտավների համար` հաճախ պատկերվելով կրոնական դերերում: Դալիի նկարները ցույց են տալիս նկարչի անսահման սերը Գալայի հանդեպ: Գալայի բնորդած կտավներից են Կայսերական հուշարձան Գալային` կին-երեխային, Կին-երեխայի հիշատակին, Գալայի հրեշտակը և այլն:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бона Д. Гала — муза Дали. — М.: Русич, 2002. — 512 с. — 7,000 экз. — ISBN 5-8138-0314-9
  • Делассен С. Гала для Дали. Биография супружеской пары. — М.: Текст, 2008.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 FemBio
  2. 2,0 2,1 2,2 Diccionario biográfico españolReal Academia de la Historia.
  3. Գալա անունով նրան կոչում էր մայրը, և ինքն էլ այդպես էր ներկայանում մարդկանց ([1]). Վերջին վանկը շեշտվում է ֆրանսերենի ազդեցությամբ
  4. 4,0 4,1 Бикбулатов Р. Сальвадор Дали: Гала - мой двойник, это - я(ռուս.) // Казанские истории : газета. — 2004.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]