Ամյեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շրջկենտրոն
Ամյեն
ֆր.՝ Amiens
Զինանշան
Blason fr ville Amiens.svg

0 Amiens - Place du Don - Cathédrale (1).JPG
Կոորդինատներ: 49°54′0″ հս․ լ. 2°18′0″ ավ. ե. / 49.90000° հս․. լ. 2.30000° ավ. ե. / 49.90000; 2.30000
Երկիր Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Մարզ Պիկարդիա
Գավառ Սոմ
Քաղաքապետ Ժիլ Դեմայի
Մակերես 49,46 կմ²
ԲԾՄ 33 մ
Պաշտոնական լեզու ֆրանսերեն
Բնակչություն 133 327 մարդ (2011)
Խտություն 2 696 մարդ/կմ²
Տեղաբնականուն ամյենցի
Ժամային գոտի UTC+1
Փոստային ինդեքսներ 80000, 80080, 80090
Պաշտոնական կայք amiens.fr (ֆր.)
##Ամյեն (Ֆրանսիա)
Red pog.png

Ամյենը (ֆր.՝ Amiens), քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիսում, Սոմ գետի ափին։ Պիկարդիա մարզի գլխավոր քաղաքն է, Սոմ գավառի վարչական կենտրոնն է։ 1968 թվականին ուներ 137 հազար բնակչություն։ Երկաթուղային հանգույց է։ Տեքստիլ արդյունաբերության հնագույն կենտրոն, արտադրում է գլխավորապես թավիշ, բրդյա ու բամբուկյա գործվածքեղեն։

Կան նաև մեքենաշինական ու քիմիական գործարաններ։ Ամիեն հռչակված է գոթական ոճի Աստվածամոր տաճարով (1220-1288, ճարտարապետ Ռոբեր դը Լյուգարշ), որը հսկա չափերի (երկարությունը՝ 145 մ, միջին նավի բարձրությունը՝ 42 մ), եռանավ կառույց է, ներսի տարածության լուծմամբ ֆրանսիական գոթական տաճարներից ամենակատարյալը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1918 թվականի օգոստոսին, Ամիենի մերձակայքում տեղի է ունեցել Ամիենի ռազմական օպերացիան։ 1940-1944 թվականին քաղաքը օկուպացրել են գերմանա-ֆաշիստա֊կան զորքերը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամյեն քաղաքի շրջակայքը բնակեցված է եղել դեռ պալեոլիթի շրջանում։ Նախքան հռոմեացիների գալուստն այդ շրջանում բնակվել են ամբիան ցեղի գալլերը։ 4-րդ դարում Ֆիրմին Ամյենցին Պիկարդիայում տարածել է քրիստոնեությունը։

Միջին դարերում Ամյենը Վերմանդուա և Ամյենուա կոմսությունների կազմում էր։ 859 թվականին նորմանները կողոպտել են քաղաքը, իսկ 882 թվականին արշավանքը կրկնվել է, որի հետևանքով հրկիզվել է քաղաքի տաճարը։ Ամյենը 1435-77 թվականներին Բուրգունդյան Նիդերլանդների կազմում է գտնվել։

1597 թվականին քաղաքը գրավել են իսպանացիները Պեդրո Էնրիկես դե Ասևեդոյի հրամանատարությամբ։ Վեցամսյա պաշարումից հետո Հենրիխ Մեծը քաղաքը վերադարձրել է Ֆրանսիային։ 1870 թվականին Ամյենի մոտ ճակատամարտ է տեղի ունեցել գերմանացիների ու ֆրանսիացիների միջև, որն ավարտվել է գերմանացիների հաղթանակով։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ամյենում 10 000 տուն է ավերվել։ Քաղաքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նոր ավերածությունների է ենթարկվել։

Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամյենի տաճարը 13-րդ դարի դասական գոթական աճի ամենամեծ տաճարն է աշխարհում։ Հրդեհվելուց հետո 1220 թվականին սկսվել է տաճարի վերակառուցումը, որն ավարտվել է 1247 թվականին։

Քաղաքային կրկես, որը կոչվել է Ժյուլ Վեռնի անունով։

Մադլեն գերեզմանատուն, որտեղ բազմաթիվ հուշարձաններ կան, այդ թվում, Ժյուլ Վեռնի քանդակը։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]