Ալեքսիս դը Տոկվիլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսիս դը Տոկվիլ
Alexis de Tocqueville
Alexis de tocqueville cropped.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Կուսակցություն՝ օրլեանիստական
Մասնագիտություն՝ փիլիսոփա, քաղաքական գործիչ, պատմաբան, գրող, սոցիոլոգ և հրապարակախոս
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր 1805 հուլիսի 29
Ծննդավայր Ֆրանսիա Փարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանի օր ապրիլի 16, 1859(1859-04-16) (տարիքը 53)
Վախճանի վայր Ֆրանսիա Կանն, Ֆրանսիա
Դինաստիա Q3065042?
Ի ծնե անուն ֆր.՝ Alexis-Charles-Henri Clérel de Tocqueville
Հայր Hervé Clérel de Tocqueville
Մայր Louise Le Peletier de Rosanbo
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և Prix Montyon

Ալեքսիս դը Տոկվիլ (ֆր.՝ Alexis de Tocqueville, 1805-1859), ֆրանսիացի սոցիոլոգ և պետական գործիչ։ Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի (1838 թվականից), ֆրանսական ակադեմիայի (1841 թվականից) անդամ։ Ընտրվել է Դեպուտատների պալատի անդամ (1839), եղել է արտաքին գործերի նախարար (18491831-1832 թվականներին ԱՄՆ-ում ուսումնասիրել է ուղղիչ բանտային համակարգը։

Տոկվիլին հռչակ է բերել «Ամերիկայի դեմոկրատիայի մասին» (1835) գիրքը։ Ըստ Տոկվիլի, ազատության և հավասարության ձգտումը բուրժուա-դեմոկրատական հասարակության իդեալն է, սակայն պետական իշխանության կենտրոնացվածությունը, անհատապաշտությանը հանգեցնող հավասարությունը պայմաններ են ստեղծում միանձնյա բռնատիրության համար, այսինքն՝ համընդհանուր հավասարությունը կամ դրան ձգտելը կարող է հանգեցնել «ստրկության մեջ հավասարության», որը կանխելու միջոցներն են տեղական ինքնավարության ընդլայնումը, իշխանության ապակենտրոնացումը և այլն։

Տոկվիլի համոզմամբ նման պետական կարգի նմուշ է ԱՄՆ-ը։ «Հին կարգը և հեղափոխությունը» (1856) գրքում փորձել է բացահայտել հին և «նոր կարգի» հաջորդայնությունը և պնդել, որ ֆեոդալական կարգերի վերացումը հնարավոր էր նաև առանց հեղափոխության։ Տոկվիլի լիբերալ-պահպանողական գաղափարները ազդել են բուրժուական քաղաքակրթության և սոցիոլոգիական մտքի վրա։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png