Ալեքսիս դը Տոկվիլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսիս դը Տոկվիլ
Alexis de Tocqueville
Alexis de tocqueville cropped.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտություն՝ փիլիսոփա, քաղաքական գործիչ, պատմաբան, գրող, սոցիոլոգ և հրապարակախոս
Ծննդյան օր 1805 հուլիսի 29
Ծննդավայր Ֆրանսիա Փարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանի օր ապրիլի 16, 1859(1859-04-16) (տարիքը 53)
Վախճանի վայր Ֆրանսիա Կանն, Ֆրանսիա
Ի ծնե անուն ֆր.՝ Alexis-Charles-Henri Clérel de Tocqueville
Հայր Hervé Clérel de Tocqueville
Մայր Louise Le Peletier de Rosanbo
 
Պարգևներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ և

Q33139276? (1835)

Ալեքսիս դը Տոկվիլ (ֆր.՝ Alexis de Tocqueville, 1805-1859), ֆրանսիացի սոցիոլոգ և պետական գործիչ։ Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի (1838 թվականից), ֆրանսական ակադեմիայի (1841 թվականից) անդամ։ Ընտրվել է Դեպուտատների պալատի անդամ (1839), եղել է արտաքին գործերի նախարար (18491831-1832 թվականներին ԱՄՆ-ում ուսումնասիրել է ուղղիչ բանտային համակարգը։

Տոկվիլին հռչակ է բերել «Ամերիկայի դեմոկրատիայի մասին» (1835) գիրքը։ Ըստ Տոկվիլի, ազատության և հավասարության ձգտումը բուրժուա-դեմոկրատական հասարակության իդեալն է, սակայն պետական իշխանության կենտրոնացվածությունը, անհատապաշտությանը հանգեցնող հավասարությունը պայմաններ են ստեղծում միանձնյա բռնատիրության համար, այսինքն՝ համընդհանուր հավասարությունը կամ դրան ձգտելը կարող է հանգեցնել «ստրկության մեջ հավասարության», որը կանխելու միջոցներն են տեղական ինքնավարության ընդլայնումը, իշխանության ապակենտրոնացումը և այլն։

Տոկվիլի համոզմամբ նման պետական կարգի նմուշ է ԱՄՆ-ը։ «Հին կարգը և հեղափոխությունը» (1856) գրքում փորձել է բացահայտել հին և «նոր կարգի» հաջորդայնությունը և պնդել, որ ֆեոդալական կարգերի վերացումը հնարավոր էր նաև առանց հեղափոխության։ Տոկվիլի լիբերալ-պահպանողական գաղափարները ազդել են բուրժուական քաղաքակրթության և սոցիոլոգիական մտքի վրա։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png