Դևիդ Լին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դևիդ Լին
David Lean
DavidLean1965.jpg
Դևիդ Լինը 1965 թ.

«Դոկտոր Ժիվագո»
ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ

Անունը Դևիդ Լին
Բնօրինակ
անունը
David Lean
Ծնվել է մարտի 25, 1908
Ծննդավայր Կրոյդոն, Սուրեյ, Մեծ Բրիտանիա
Մահացել է ապրիլի 16, 1991
Մահվան վայր Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա
Քաղաքացիություն Մեծ Բրիտանիա
Աշխատանք 1934-1984
Պարգևներ և
մրցանակներ՝
Օսկար, 1957, 1962
Կայք IMDb-ում էջ

Դևիդ Լին, (անգլ.՝ David Lean; մարտի 25, 1908, Կրոյդոն - ապրիլի 16, 1991, Լոնդոն), բրիտանացի կինոռեժիսոր, համաշխարհային կինոյի երևելի դեմքերից մեկը։ Բրիտանական կինոակադեմիայի կողմից անցկացված հարցումներով դասվել է համաշխարհային կինոյի 10 լավագույն ռեժիսորների շարքում։

Ստացել է Սըր կոչումը, իսկ 1984 թվականին նաև Մեծ Բրիտանիայի Ասպետ պատվավոր կոչումը։

Կենսագրություն և կարիերա[խմբագրել]

Ծնվել է 1908 թվականի մարտի 25-ին Լոնդոնի հարակից Կրոյդոն ավանում։ Ծնողները մանուկ ժամանակ արգելել էին նրան այցելել կինոթատրոններ։

1927 թվականին աշխատանքի է անցնում կինոստուդիաներից մեկում, սկզբում՝ որպես ռեժիսորի օգնական, ապա՝ մոնտաժող։ Առաջին լիամետրաժ մոնտաժի աշխատանքը կատարել է 1934 թվականին։ Մինչև ռեժիսոր աշխատելը նա արդեն համարվում էր իր ժամանակի լավագույն մոնտաժողներից մեկը։

Առաջին ռեժիսորական գործը 1942 թվականին Նոել Քաուորդի հետ համատեղ նկարահանած «Որի մեջ մենք ծառայում ենք» ֆիլմն էր։ 1944-45 թթ. Լինը էկրանավորել է Քաուորդի ևս 3 պիես։ Այնուհետ Չառլզ Դիքենսի գրվածքների հիման վրա նկարահանել է «Մեծ հույսեր» (1946) և «Օլիվեր Թվիստ» (1948) ֆիլմերը։ 1947 թվականին դառնում է BAFTA կինոմրցանակի շնորհողներից մեկն ու ընտրվում նաև նրա ներկայացուցիչ։

1955 թվականին էկրան է բարձրանում նրա առաջին գունավոր ֆիլմը` «Ամառ»-ը, որը նկարահանվել էր Վենետիկում ամերիկացի պրոդյուսերների միջոցների հաշվին։ Դրանից հետո նկարահանում է իր ամենահայտնի ֆիլմը՝ «Կամուրջ Քվայ գետի վրայով» (1957), որի համար նա ստանում է իր առաջին Օսկարը Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար անվանակարգում։ Նույն մրցանակը ստանում է նաև 1962 թվականին «Լոուրենս Արաբացի» պատմական մասշտաբային ֆիլմի համար։ Մյուս ամենահայտնի ֆիլմը Բորիս Պաստեռնակի համանուն վեպի էկրանացումն է՝ «Դոկտոր Ժիվագո»-ն։

Այս վերջին 3 ֆիլմերը ընդգրկված են Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում, ռեժիսորը ստացել է Ոսկե Գլոբուս լավագույն ռեժիսորի համար մրցանակը, իսկ «Լոուրենս Արաբացի» ֆիլմը Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 10 լավագույն ֆիլմեր ըստ 10 ժանրերի ցանկում գլխավորում է էպիկական ֆիլմերի ցուցակը։

«Ռայանի աղջիկը» (1970) քիչ հաջողություն ունեցած ֆիլմից հետո դադարում է աշխատել որպես ռեժիսոր, հաջորդ ֆիլմը՝ «Ուղևորություն դեպի Հնդկաստան» նկարահանում է 1984 թվականին, այն դառնում է ռեժիսորի վերջին աշխատանքը։

Ընդհանուր թվով ստացել է 23 տարբեր կինոմրցանակներ, ներկայացված է եղել ևս 21-ի։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

29 ֆիլմերի մոնտաժող է, 19 ֆիլմի ռեժիսոր։ 3-ական ֆիլմերի պրոդյուսեր և դերասան է նաև։
Առավել նշանավոր ռեժիսորական աշխատանքներն են.

տարեթիվ անվանում բնօրինակ անվանում դերասաններ
1945 Կարճ հանդիպում Brief Encounter
1948 Օլիվեր Թվիստ (ֆիլմ) Oliver Twist Ալեք Գինես
1957 Կամուրջ Քվայ գետի վրայով The Bridge on the River Kwai Ուիլյամ Հոլդեն
Ալեք Գինես
1962 Լոուրենս Արաբացի Lawrence of Arabia Օմար Շարիֆ
Պիտեր Օ'Թուլ
Էնթոնի Քուին
Ալեք Գինես
Խոսե Ֆերրեր
Էնթոնի Քուեյլ
1965 Դոկտոր Ժիվագո (ֆիլմ) Doctor Zhivago Օմար Շարիֆ
Ջուլի Քրիստի
Ռոդ Սթայգեր
Ալեք Գինես
Ջերալդինա Չապլին
1965 Երբևե պատմված պատմություններից ամենամեծը
(Ջորջ Սթիվենսի հետ համատեղ)
The Greatest Story Ever Told Մաքս ֆոն Սյուդով
Չառլթոն Հեսթոն
1984 Ուղևորություն դեպի Հնդկաստան A Passage to India