Ցոլակ Խանզադյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Խանզադյան (այլ կիրառումներ)
Ցոլակ Խանզադյան
Ցոլակ Խանզադյան.jpg
Ծնվել է մարտի 23, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})
Ծննդավայր Ղարաքիլիս
Վախճանվել է սեպտեմբերի 19, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}) (49 տարեկանում)
Վախճանի վայր Երևան, ՀԽՍՀ, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն գրականագետ և թարգմանիչ
Լեզու հայերեն
Ազգություն հայ
Կրթություն Լազարյան ճեմարան և Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ
Անդամակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Աշխատավայր Երևանի պետական համալսարան
Ցոլակ Խանզադյան Վիքիդարանում
Tsolak Khanzadyan Վիքիպահեստում

Ցոլակ Խորենի Խանզադյան (մարտի 23, 1886({{padleft:1886|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}), Ղարաքիլիս - սեպտեմբերի 19, 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:19|2|0}}), Երևան, ՀԽՍՀ, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ղարաքիլիսա քաղաքում։ 1905 թվականին ավարտել է Լազարյան ճեմարանը, 1912 թվականին՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Մի քանի տարի ապրել է Բաքվում, մասնակցել տեղի գրական-մշակութային կյանքին։ Բաքվում աշխատակցել է «Գործ» ամսագրին և «Բաքվի ձայն» թերթին, մասնակցել տեղի հայկ. համայնքի գրական-մշակութային կյանքին։

Գրական պրոցեսին բուռն մասնակցություն է ունեցել 1910-1920-ական թթ.՝ հիմնականում հանդես գալով մարքսիստական գրականագիտության դիրքերից։ Այս շրջանում է գրել «Ակամա Հերոստրատները» (1913), «Րաֆֆիի գեղարվեստական հայացքները» (1913), «Քննադատության իրավունքը» (1913), «Ռեալիզմը թատրոնում» (1913), «Ալեքսանդր Ծատուրյան» (1917), «Միքայել Նալբանդյանի «Դիվանի» առթիվ» (1933) և այլ հոդվածներ (մի մասը՝ «Գրասեր» կեղծանվամբ), որոնք կարևոր ներդրում են հայ գրականագիտության մեջ։ Րաֆֆու, Նալբանդյանի, Ծատուրյանի, Թումանյանի ստեղծագործություններին տրված Խանզադյանի բնութագրումները հայ գրականագիտական մտքի լավագույն արտահայտություններից են։

1921 թվականին հրավիրվել է Երևան, նշանակվել նորաստեղծ համալսարանի հասարակական ֆակուլտետի դեկան, ապա եղել է ռուս և անտիկ գրականության ամբիոնի վարիչ։ 1922 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, եղել է համալսարանի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը։ Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է Լենինի երկերի թարգմանությամբ։ Մահացել է 1935-ին Մոսկվայում, թաղվել է Երևանում, Կոմիտասի անվան պանթեոնում։[1]։

Ցոլակ Խանզադյանի գերեզմանը Կոմիտասի անվան պանթեոնում

Ց. Խանզադյանի երկերի մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հոդվածների ժողովածու, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1963, 276 էջ։

Ց. Խանզադյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վ. Ի. Լենին, Ինչ անել, Երևան, 1939։
  • Վ. Ի. Լենին, Մատերիալիզմ և էմպիրիոկրիտիցիզմ, Երևան, 1939։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1986։ էջ էջ 221 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png