Վաշինգտոնի կոթող

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox architecture.png
Վաշինգտոնի կոթող
Washington Monument Dusk Jan 2006.jpg
'
Վաշինգտոնի կոթողը գտնվում է ԱՄՆում
Վաշինգտոնի կոթող
Կոորդինատներ 38°53′22.11″ հս․ լ. 77°2′6.88″ ամ. ե. / 38.8894750° հս․. լ. 77.0352444° ավ. ե. / 38.8894750; 77.0352444Կոորդինատներ: 38°53′22.11″ հս․ լ. 77°2′6.88″ ամ. ե. / 38.8894750° հս․. լ. 77.0352444° ավ. ե. / 38.8894750; 77.0352444
Գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ, Վաշինգտոն
Կառուցվել է 1866
Շինության ձևը կոթող
Շինարար Ռոբերտ Միլս

Վաշինգտոնի կոթող (անգլ.՝ Washington Monument), մերիլենդյան մարմարով երեսպատված գրանիտե կոթող ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոնում: Կոթողը կշռում է 91.000 տ, բարձրությունը 169 մ է:

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառուցվել է 1848-1884 թվականներին Սպիտակ տան և Կապիտոլիումի միջև Ռոբերտ Միլսի նախագծով: Կոթողը նվիրված է եղել ԱՄՆ առաջին նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնին: Մինչև Էյֆելյան աշտարակի կառուցումը այն եղել է աշխարհի ամենաբարձր կառույցը: Կոթողի վերին մաս կարելի է բարձրանալ 896 հարթակ ունեցող սանդուղքով կամ վերելակով: Կոթողի արևելյան կողմում գագաթին փորագրված է լատիներեն երկու բառ` «Laus Deo», որ թարգմանաբար նշանակում է «Աստծո գովք»:

Վաշինգտոնի կոթողի ստեղծման գործընթացը սկսվել է 1832 թվականին (այդ թվականին նշվում էր Ջորջ Վաշինգտոնի 100-ամյակը): Կապված հոբելյանի հետ` քաղաքացիները կազմակերպել են Վաշինգտոնի կոթողի ստեղծման ընկերություն` հավաքելով նվիրատվություն: 1830-ական թվականների կեսերին հավաքվել էր 28.000 դոլար (2010 թվականի կուրսով` 709.000 դոլար)[1]: Հայտարարվում է կոթողի լավագույն նախագծի մրցույթ:

1835 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ընկերության հիմնադիրները ներկայացնում են ծրագրի նկատմամբ ունեցած իրենց պահանջները: Մրցույթը անցկացվում է 1836 թվականին: Հաղթող է ճանաչվում ճարտարապետ Ռոբերտ Միլսը: Հուշարձանի փոխարեն նա առաջարկում է Վաշինգտոնի արձանով կոթող կանգնեցնել: Սյունը պետք է ունենար 169.3 մ բարձրություն: Կոթողի գագաթը պատված է ալյումինով: Ներքևում այն շրջապատված է կլորավուն սյունաշարով: Սյունաշարի ներսում պետք է տեղադրվեին ամերիկյան հեղափոխության 30 հերոսների արձանները:

Ռոբերտ Միլսի նախագծի էսքիզը

Նախագծի հասցեին հնչած քննադատական կարծիքների պատճառով, որոնք վերաբերում էին նախագծի արժեքին` 1 միլիոն դոլար (21 միլիոն դոլար 2009 թվականի կուրսով), հասարակությունը միանգամից չընդունեց նախագիծը: 1848 թվականին որոշվեց կառուցել միայն կոթողը` սյունաշարի կառուցումը թողնելով հետագային: Այդ ժամանակ հավաքված էր ընդամենը 87.000 դոլար, սակայն կարծում են, որ շինարարության սկիզբը կխթանի գումարի հավաքումը, և մինչև կառույցի ավարտը անհրաժեշտ գումարն ամբողջությամբ կհավաքվի:

Կոթողի բացումը տեղի է ունեցել 1885 թվականի փետրվարի 21-ին[2]: Ներկայիս հուշարձանը ներկայացնում է սյունաշարի կեսը, որի վերին մասում քառանիստ բուրգն է, իսկ ներսում` չորս կողմերի վրա բացվող ութ պատուհաններով դիտահարթակը:

Շինարարության սկզբում երեսպատման սալիկները ձեռք էին բերվել Հռոմի պապ Պիոս IX-ի նվիրատվություններով: Սակայն դրանք հափշտակվում և ոչնչացվում են հակակաթոլիկ և հակաիռլանդական լիգայի կողմից, որ պատմության մեջ է մտել «Անգետիկներ» (անգլ.՝ Know Nothing) անվանումով: Հետագայում «Անգետիկները» միառժամանակ ստանձնում է կոթողի կառուցման ընկերության նկատմամբ վերահսկողություն, ինչը հանգեցնում է նրան, որ ամերիկյան պետությունը հրաժարվում է նախագծին իր մասնակցությունից:

Կոթողի հիմքը չինական քարն է` Սյույ Ցզիյուի (1795-1873) տրակտատում Վաշինգտոնի նկարագրությամբ: Քարը նվիրել են չինացի քրիստոնյաները:

2011 թվականի օգոստոսի 23-ին ԱՄՆ-ի արևելքում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով կոթողի վրա ճաք է առաջացել[3]:

2016 թվականի սեպտեմբերին կոթողը փակվել է վերելակային համակարգի վերանորոգման պատճառով[4]: Այն այցելուների համար կվերաբացվի 2019 թվականին[5]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 28000 1835 usd — Wolfram|Alpha
  2. Marking a people's love, an article from The New York Times published February 22, 1885.
  3. Lenta.ru: Мир: Монумент Джорджа Вашингтона дал трещину из-за землетрясения
  4. Hedgpeth, Dana; Ruane, Michael E. (September 26, 2016). "Washington Monument closed indefinitely over elevator's 'reliability issues'". The Washington Post. Retrieved September 26, 2016.
  5. "David Rubenstein Donates Funds to Modernize Washington Monument Elevator - National Mall and Memorial Parks (U.S. National Park Service)". www.nps.gov. Retrieved December 2, 2016.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]