Վախթանգ V

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վախթանգ V
վրաց.՝ ვახტანგ V
Դրոշ
Քարթլիի թագավոր
1658 - 1675
 
Ազգություն Քարթլիի թագավորություն Քարթլիի թագավորություն
Դավանանք իսլամ
Ծննդյան օր 1618
Ծննդավայր Թիֆլիս, Քարթլիի թագավորություն
Վախճանի օր 1675
Վախճանի վայր Գանձակ
Թաղված Կում
Դինաստիա Բագրատիոնիներ
Հայր Թեյմուրազ I Մուխրանբատոնի
Ամուսին Մարիամ Դադիանի
Զավակներ չորս զավակ
 
Ինքնագիր Vakhtang V of Kartli signature.svg

Վախթանգ V կամ Շահնավազ (վրաց.՝ ვახტანგ V, 1618, Թիֆլիս, Քարթլիի թագավորություն - 1675, Գանձակ), Քարթլիի արքա 1658-1675 թվականներին: Սերում է Բագրատիոնի-Մուխրանիների ազնվականական տոհմից:

1629-1658 թվականներին եղել է Քարթլիի մուխրան-բատոնի՝ Բախուտա անվան տակ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քարթլիի թագավոր Ռոստոմ I-ը Վախթանգին դարձրել է իր գահի ժառանգորդ: 1654 թվականին Վախթանգը գտնվելով Պարսկաստանում ստիպված է եղել ընդունել իսլամ և հանդես գալ Շահնավազ անվան տակ:

Վախթանգ V-ի քաղաքականության նպատակն էր Քարթլի-Կախեթի և Քարթլիի թագավորությունների միավորումը և Քարթլիի թագավորության ընդարձակումն ամբողջ արևմտյան Վրաստանով: Նա փորձում էր ամրապնդել կենտրոնական իշխանությունը, դրանով իսկ սահմանափակելով նախարարական տների և անհնաանդ իշխանների կառավարչական իրավունքները:

Վախթանգ V-ը խոստովանել է, որ ինքը հանդիսանում է Պարսկաստանի թագավորի վասալը: Նա փորձել է հնարավորինս խաղաղ հարաբերություններ հաստատել հարևան պետությունների հետ: Վախթանգի որդեգրած այս քաղաքականությունը հնարավորություն ստեղծեց տնտեսության զարգացման և շինարարական աշխատանքների վերսկսման համար: Վախթանգ V-ը օգտվելով Իմերեթի և Սամեգրելոյի միջև ծագած հակասությունից մեծացրել է իր ազդեցությունը Կախեթում, և ապա ամբողջ արևմտյան և կենտրոնական Վրաստանում: Շուտով Օսմանյան կայսրությունը ճնշումներ գործադրեց Իմերեթի նկատմամբ: Ջանալով ամրապնդել թագավորական իշխանությունը Վախթանգը փորձել է վերականգնել Կախեթի գահը, սակայն Քարթլիի գլխավոր հակառակորդը գահին բազմեցրեց իր թոռանը՝ Հերակլին: Կախեթը ստացել էր Սասանյան Պարսկաստանի օժանդակությունը:

Եղբայրներ Լուարսաբն ու Արչիլը Քարթլիից փախան Ախալցխա, որտեղ օգնություն խնդրեցին Օսմանյան կայսրությունից՝ Իմերեթում հաստատվելու համար: 1675 թվականին պարսից շահը Վախթանգին կանչել է Պարսկաստան: Ճանապարհին Վախթանգ V-ը ծանր հիվանդացել է, և ապա մահացել: Ներկայումս նա թաղված է Կում քաղաքում:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • История Грузии, Пояснения, Т.4, Тбилиси, 1973
  • Акопашвили Г., Т.4, Тбилиси, 1979