Ղոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Ղոմ
պարս․՝ قم
SARASARNAMA Qom.JPG
Կոորդինատներ: 34°38′46″ հս․ լ. 50°52′44″ ավ. ե. / 34.64611° հս․. լ. 50.87889° ավ. ե. / 34.64611; 50.87889
Երկիր Իրան Իրան
Հիմնադրված է 805[1] թ.
Մակերես 123 073 կմ²
ԲԾՄ 928±1 մետր
Բնակչություն 1 292 283 մարդ[2]
Ժամային գոտի UTC+3:30
Հեռախոսային կոդ 0251
Փոստային ինդեքսներ 37100
Պաշտոնական կայք anonymouse.org/cgi-bin/anon-www.cgi/http://www.qom.ir
##Ղոմ (Իրան)
Red pog.png
حرم فاطمه معصومه قم.jpg

Ղոմ[3] (պարս․՝ قم, ɢom), Իրանի Ղոմ նահանգի կենտրոնը, շիաների սուրբ քաղաքը: 2012թ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 1 071 503 մարդ[4]: Քաղաքը զարգանում է արագ տեմպերով: Ղոմի կրոնագիտական դպրոցը շիաների համար Էն Նաջաֆի դպրոցից հետո երկրորդն է իր նշանակությամբ: Քաղաքի մերջակայքում տեղակայված է Իրանի հրթիռային կայանը:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ղոմ քաղաքը տեղակայված է Թեհրանից 150 կմ դեպի հարավ` գետի վրա: Ղոմով է անցնում դեպի Սպահան քաղաք տանող ճանապարհը: Բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 975մ: Քաղաքից ոչ հեռու կան գազի և նավթի հանքավայրեր:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված կարծիք կա, որ Ղոմը գոյություն է ունեցել դեռևս նախաիսլամական շրջանում, սակայն քաղաքի հնագույն պատմության մասին հստակ տվյալներ չկան: Արաբների կողմից քաղաքի գրավումից հետո այստեղ հավաքվել է խալիֆայության ողջ ընդդիմադիր կազմը` քաղաքական փախստականներ և աքսորյալներ, տարբեր աղանդավորներ: Սեֆյանների շրջանում քաղաքը սկսեց արագ կերպով զարգանալ: 16-րդ դարում այն դարձավ շիականության ամենախոշոր կենտրոնը: Ավելի ուշ, աֆղանների հարձակումների ժամանակ, Ղոմը մեծ վնասներ կրեց: Սակայն 19-րդ դարոմ, սկսած Ֆաթհ Ալի Շահի ժամանակաշրջանից, քաղաքը վերականգնվեց և նույնիսկ առաջադրվեց որպես մայրաքաղաքի թեկնածու: Այդ ժամանակաշրջանից քաղաքում պահպանվել են մեծ թվով կրոնական կառուցներ` մզկիթներ, իմամների ու շահերի ընտանիքների անդամների դամբարաններ և կրոնագիտական դպրոցներ: Ղոմում տեղակայված կրոնագիտական կենտրոնը համատեղում է մեծ թվով ուսումնական հաստատություններ, որտեղ սովորում են ինչպես իրանցիներ, այնպես էլ արտասահմանցիներ: Կրոնական կրթական հաստատությունների գործունեությունը ղեկավարվում է Ալ Մուսթաֆա միջազգային համալսարանի կողմից:

Ֆաթիմայի դամբարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ղոմի ամենահայտնի ճարտարապետական հուշարձանը սուրբ Ֆաթիմայի դամբարանն է: Ֆաթիմայի մահից հետո, նրա հայրը` իմամ Մուսան, գերեզմանի վրա կառուցեց փոքրիկ ծղոտե ծածկ: Սակայն հետագայում դամբարանն այնքան հայտնի դարձավ, որ դրա վրա կառուցվեց աշատարկ: Դրանից հետո դամբարանում թաղվում էին իմամ Մուսայի և նրա ժառանգների ընտանիքների բոլոր կանայք: Հետագայում դամբարանն ավելի ընդարձակվեց: Այս հուշարձանի կենտրոնը ութանկյուն տաճարն է: Տաճարի պատերը զարդարված են 19-րդ դարի կեսերին պատկանող գրություններով: Շինության վերևում բարձրանում է 16- մետրանոց գմբեթը, որը կառուցվել է Ֆաթհ Ալի Շահի օրոք: Դամբարաններից մեկի տապանաքարի վրա արված գրությունները պատկանում են 14-րդ դարին: Տաճարից դեպի հարավ տեղակայված շինությունը կոչվում է "Կանանց բակ"; Ասօր անտեղ տեղակայված է դամբարանի թանգարանը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://ketabnak.com/book/55971/راهنمای-قم#desc_start
  2. Պարսկերեն Վիքիպեդիա — 2003.
  3. Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986
  4. World Gezatteer Bevölkerungsdaten 2012

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]