Սուրեն Զոհրաբյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Սուրեն Գեղամի Զոհրաբյան
Ծնվել էապրիլի 5, 1921(1921-04-05)
ԾննդավայրԱղավնատուն, ՀՀ Արմավիրի մարզ
Մահացել էսեպտեմբերի 10, 2017(2017-09-10) (96 տարեկանում)
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունԵրևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Մասնագիտություննյարդաբան, նյարդավիրաբույժ
ԿոչումՊրոֆեսոր
Գիտական աստիճանբժշկական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր
ՊարգևներԿարմիր Աստղի շքանշան, Հայաստանի Հանրապետութեան գիտության վաստակավոր գործիչ, Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան, Մխիթար Հերացու մեդալ, «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ, «Աշխատանքի վետերան» մեդալ և «Առողջապահության գերազանցիկին» կրծքանշան

Սուրեն Գեղամի Զոհրաբյան (ապրիլի 5, 1921(1921-04-05), Աղավնատուն - սեպտեմբերի 10, 2017(2017-09-10)), հայ բժիշկ, նյարդաբան, նյարդավիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1957), պրոֆեսոր (1958)։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010)։ Հայաստանում նյարդավիրաբուժության հիմնադիրներից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրեն Զոհրաբյանը ծնվել է ՀԽՍՀ Արմավիրի Աղավնատուն գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1942 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը, Մոսկվայի բժշկական ակադեմիայի նյարդավիրաբուժական ինստիտուտում, որտեղ էլ պաշտպանել է թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսության թեզերը։ 1947-1959 թվականներին վերապատրաստվել է Ռուսաստանի բժշկական ակադեմիայի նյարդավիրաբուժության ինստիտուտում[1][2]: 1942 թվականից աշխատել է որպես նյարդաբան, նյարդավիրաբույժ։ Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ զինվորական դաշտային հոսպիտալներում եղել է բաժանմունքի վարիչ։ 1958-1959 թվականներին Երևանի բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտոր, 1958 թվականին կազմակերպել Է ԵԲԻ բժիշկների կատարելագործման ֆակուլտետը։ Ղեկավարել է նյարդաախտաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնն ու կլինիկան։ 1960 թվականին գործուղվել է Իրաք, այնտեղ կազմակերպել նյարդավիրաբուժական կլինիկա, միաժամանակ դասավանդել Բաղդադի բժշկական ինստիտուտում, կատարել բազմաթիվ վիրահատություններ, այնուհետև աշխատել է ԱՄՆ-ում, ապա գործուղվել է Աֆրիկա, աշխատել Հյուսիսային Զամբիայի համալսարանում։

1960-1991 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր նյարդավիրաբույժ, 1960 թվականից՝ նյարդավիրաբույժների հայկական ընկերության նախագահ, 1983 թվականից՝ նյարդավիրաբույժների եվրոպական և համաշխարհային ընկերակցությունների, Եվրասիական նյարդավիրաբույժների ակադեմիայի անդամ, 2004 թվականից՝ ՌԴ բժշկատեխնիկական ակադեմիայի անդամ։

Aquote1.png Բժշկության հանդեպ իմ սերը գալիս է դեռևս դպրոցից, որը կոչվում էր կենտրոնական ցուցադրական դպրոց, չկա հիմա այդ դպրոցը: Դպրոցում սովորել եմ հայ մեծ բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանի, Եղիշե Չարենցի, Պարույր Սևակի, Ակսել Բակունցի զավակների հետ, Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքի նախագծի հեղինակ Ռազմիկ Ալավերդյանի հետ: Մեր դպրոցում էր նաև Ղուկաս Չուբարը՝ Մատենադարանի շենքը զարդարող Մեսրոպ Մաշտոցի և Կորյունի արձանների հեղինակը: Այդ դպրոցն իմ ապագա մասնագիտության որոշման հարցում մեծ ներդրում ունեցավ: Էդվարդ Միրզոյանն անմիջապես ինձ մոտ էր նստում: Միասին չարաճճիություններ ենք արել, անգամ երկու անգամ դպրոցից հեռացվել ենք: Մեր համադասարանցիներից մեկը՝ Մարգարիտա Գաբրիելյանը, որը երաժշտության ոլորտում դարձավ պրոֆեսոր, Էդիկի պատրաստած «թակարդն ընկավ», նստեց թանաքամանի վրա: Մեզ կանչեցին ուսուցչանոց, պարկով ծածկեցինք Էդիկի գլուխը, անդրավարտիքը հանեցինք, իսկ նա, որ շատ կատակասեր էր, կիսամերկ գնաց ուսուցչանոց: Հաջորդ անգամ առանց զգուշացնելու, պատի կուսակցական թերթ փակցնելու համար հեռացվեցինք: Բայց, տեսան, որ «հանցանքը» մեծ չէ, մեզ թույլատրեցին վերականգնել ուսումնական գործընթացը: Դպրոցն ավարտել եմ գերազանցությամբ: Կրթական այդ հաստատության շենքում հիմա Նիկոլ Աղբալյանի անվան դպրոցն է: Լավ մանկավարժներ ունեինք, դպրոցը տասը խումբ ուներ: Ինձ ամենից շատ հետաքրքրում էին ֆիզիկա և կենսաբանություն առարկաները: Ես հետաքրքրվում էի կենդանիներով, թռչուններով: Կամաց-կամաց սեր առաջացավ դեպի մարդկային կառուցվածքը, մարդու կեցվածքը, և ես կարծես՝ որոշեցի, որ երբ դպրոցն ավարտեմ, անպայման գնամ բժշկության ուղղությամբ:
- Սուրեն Զոհրաբյան[3]
Aquote2.png


Ստեղծագործություններ և ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները վերաբերում են երևակայական ցավերի (կաուզալգիա) համախտանիշի, Էպիլեպսիայի տարբեր ձևերի ախտածնության, կլինիկայի և բուժման, գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների և գանգագլխուղեղային վնասվածքների, համաճարակաբանության հարցերին։

Նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության արդիական խնդիրներին նվիրված 4 մենագրությունների և 247 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

Զորաբյանի անունով Է կոչվել Երևանի «Շտապ օգնություն» գիտաբժշկական կենտրոնի նրա նախաձեռնությամբ հիմնադրված նյարդավիրաբուժական կլինիկան։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կինը՝ Լարիսա Մելիք-Մկրտչյան, բժշկուհի
  • Որդին՝ Արշակ Զոհրաբյան, բժիշկ
    • Թոռը՝ Սուրեն Արշակի Զոհրաբյան, առողջապահության կազմակերպիչ
  • Դուստրը՝ Անահիտ Զոհրաբյան, նյարդահոգեբան
  • Դուստրը՝ Նարինե Զոհրաբյան, բժշկուհի

Մենագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Կաուզալգիա-կլինիկան և բուժումը»
  • «Գլխուղեղի և ողնուղեղի հիվանդությունների ախտորոշիչ վիրահատությունները»
  • «Գանգուղեղային վնասվածք»
  • «Նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության մեջ ներվիզմի գաղափարը»

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Патогенез и терапия каузальгического I синдрома, М., 1950;
  • Диагностические операции при заболеваниях головного и спинного мозга, М., 1955;
  • Черепно-мозговая травма, М., 1965.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  2. Սուրեն Գեղամի Զոհրաբյան
  3. «Կոչումով բժիշկ». Զոհրաբյաններ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]