Սլուբիցե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Սլուբիցե
լեհ.՝ Słubice
Դրոշ Զինանշան
POL Słubice flag.svg POL Słubice COA.svg

Słubice, Polen 001b.jpg
Կոորդինատներ: 52°21′0″ հս․ լ. 14°34′0″ ավ. ե. / 52.35000° հս․. լ. 14.56667° ավ. ե. / 52.35000; 14.56667
ԵրկիրԼեհաստան Լեհաստան
Մակերես19,2 կմ²
ԲԾՄ160±1 մետր
Ժամային գոտիԿենտրոնական եվրոպական ժամանակ, UTC+1 և UTC+2
Փոստային ինդեքսներ69-100
Ավտոմոբիլային կոդFSL
Պաշտոնական կայքslubice.pl
##Սլուբիցե (Լեհաստան)
Red pog.png

Սլուբիցե (լեհ.՝ Słubice, գերմ.՝ Dammvorstadt), քաղաք Օդեր գետի ափին, Լեհաստանի Լյուբուշյայի վոյևոդությունում (մարզում)։ Քաղաքը հանդիսանում է առանձին գմինա (գավառ)։ 2008 թվականի հունիսի 30֊ի տվյալներով՝ քաղաքում բնակվում է 18.148 մարդ։ Քաղաքում է գտնվում պատմական Օլիմպիական ստադիոնը, ինչպես նաև՝ զբոսաշրջային այլ օբյեկտներ, ինչպես օրինակ, Եվրոպայում ամենահին հրեական գերեզմանոցներից մեկը, ճարտարապետական հուշարձաններ, բնական արգելոցներ։ Քաղաքի կրթական կենտրոնը Լեհերենի ինստիտուտն է կամ «Պոլոնիկում Կոլլեգիում»֊ը (Collegium Polonicum)։ Այն կրթական հաստատություն է, որն ստեղծվել է Միցկևիչի անվան համալսարանի և Օդերի եվրոպական համալսարանի կողմից։ Սլուբիցեն հանդիսանում է Լեհական քաղաքների միության անդամ։

Կոլլեգիում Պոլոնիկում համալսարանը Սլուբիցեում

Դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է լեհաստանա֊գերմանական սահմանին, Օդեր գետի արևելյան ափին։ Սլուբիցեի հարավով անցնում է հանրապետական նշանակության «2» ավտոճանապարհը։

Անվան ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլուբիցե քաղաքի անվանման ծագումը շատ վեճերի տեղիք է տալիս: Հնարավոր է, անվանումը ծագել է սլավոնական սլուպին ցեղերի անունից, որոնք Շպրեեի ու Օդերի միջև ընկած տարածքներն են զբաղեցրել: Գոյություն ունի 992 թվականի փաստաթուղթ, որտեղ այլ անվանումների կողքին հիշատակվում է նաև Զուլբիցեն (Zulbica): Այլ աղբյուրներում կարելի է կարդալ, որ Օդեր գետի աջ ափին միջնադարում եղել է Զբիվից, Զբիրվից կամ Զլիվից անունով բնակավայր: «Սլուբիցե»-ն կարող է նաև ծագել լեհերեն «ślub»` հարսանիք և «słup»` սյուն բառերից:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլուբիցեն առաջին անգամ հիշատակվում է տասներորդ դարում որպես Սլիվիցի (Śliwice) գյուղ: 1555-1945 թվականների ընթացքում քաղաքը գերմանական Օդերի Ֆրանկֆուրտի մասն էր: Երկրորդ Աշխարհամարտից հետո ավերակներից սկսեց վերականգնվել արդեն որպես ինքնուրույն քաղաք Լեհաստանի կազմում: 1950 թվականին ստացավ Ռժեպինյան շրջանի կենտրոնի կարգավիճակ, որը 1959 թվականին վերածվեց Սլուբիցեի շրջանի: 1972 թվականին Սլուբիցեն սկսում է հարաբերություններ հաստատել Օդերի Ֆրանկֆուրտի հետ. այդ ժամանակվանից երկու քաղաքների միջև սահմանը բացվում է: Երեք տարի հետո, 1975 թվականին, շրջանը վեր է ածվում համատեղ քաղաք-գմինայի: 1981 թվականին քաղաքի մշակույթի տանը բացվում է «Պատուհան» պատկերասրահը: 1987 թվականին քաղաքն ստանում է տնտեսության զարգացման առաջամարտիկի տիտղոս: 1993 թվականին անց է կացվում ընդհանուր քաղաքային սեսսիա Սլուբիցեի ու Օդերի Ֆրանկֆուրտի միջև: 1994 թվականին սկսվում է ակադեմիական տների (այսինքն, համալսարանական հանրակացարանների) շինարարությունը, իսկ 1995 թվականին սկսվում է Լեհերենի ինստիտուտի շինարարությունը, որը բացվում է 1998 թվականին: 2006 թվականին սկսվում է նոր` «Ֆորում» ակադեմիական տան շինարարությունը: 2008 թվականին Սլուբիցեի մշակույթի տանը բացվում են թատրոն և կինոթատրոն:

Մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլուբիցեի քույր քաղաքների գերբերը

Քաղաքի գլխավոր մշակութային հաստատությունը Մշակույթի տունն է (Słubicki Miejski Ośrodek Kultury), որտեղ գտնվում են «Պատուհան» պատկերասրահը, երիտասարդական մշակութային տունը, թատրոնը, կինոն: «Բոհեմ» պարային ստուդիայում ուսանում են բալետ, բրեյք-դենս: Քաղաքում գործում է ժամանակակից պարի «Ֆրայդա» խումբը, «Ռիթմ» վոկալի խումբը և «Վոլֆ» կինեմատոգրաֆիական խումբը: Սուրբ Ծննդյան տոնից առաջ մշակույթի տանն անց են կացվում հանդիպում-սեմինարներ, որոնց մասնակիցները զբաղվում են նկարչությամբ, լուսանկարչությամբ, քանդակագործությամբ: Այսպիսի սեմինարներից հետո կազմակերպվում են մասնակիցների աշխատանքների ցուցադրություններ: Սլուբիցեում կա նաև երաժշտական համայնք, որը պարբերաբար կազմակերպում է ժամանակակից երաժշտության համերգներ, ինչպես նաև` «Աշնանային երաժշտություն» միջազգային երաժշտական հանդիպումներ, որոնք քաղաքի մշակութային իրադարձությունների օրացույցի մի կարևոր մասն են: Ամեն տարի մշակույթի տունը կազմակերպում է Օդերի Տոն: Քաղաքում գործում է քաղաքային գրադարան` ութ մասնաճյուղերով, մանկավարժական գրադարան և համալսարանական գրադարան: Սլուբիցեում և Օդերի Ֆրանկֆուրտում ամեն տարի անց է կացվում «UNITHEA» թատերական փառատոնը:

Քաղաքում գործում է «Պոլոնիա» ֆուտբոլային ակումբը:

Օլիմպիական ստադիոնը Սլուբիցեում

Զանգվածային լրատվամիջոցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլուբիցեում լույս է տեսնում երեք թերթ. «Սլուբիցեի թերթ» («Gazeta Słubicka»), «Լյուբուշյայի սյունակ» («Pogranicze Lubuskie») և «Սլյուբիցեի սուրհանդակ» («Kurier Słubicki»): Քաղաքում կա նաև «Լյուբուշյայի թերթ»-ի շրջանային ներկայացուցչություն, «Վեկտրա» հեռուստատեսության բաժին: Գործում է տեղական «Հորիզոն-ԹիՎի Սլուբիցե» («Horyzont TV Słubice») քաղաքային հեռուստաընկերությունը, ինչպես նաև` slubice24.pl օնլայն պորտալը, որը հաղորդում է տեղական նորություններ:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլուբիցեում կա 7 մանկապարտեզ, 5 նախնական (այդ թվում և` հատուկ) դպրոց, երկու գիմնազիա, հինգ միջնակարգ դպրոց, մեկ համալսարան, մեկ երաժշտական դպրոց, հինգ այլ դպրոցներ, երկու ինտերնատ, յոթ ուսանողական հանրակացարան:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հին հրեական գերեզմանատուն (հիշատակվում է 1399 թվականին),
  • Սենկևիչի փողոցի 50-րդ տունը, քաղաքի ամենահին շինությունը,
  • 1710 թվականի կառույց, Կադաստրային պալատի շենքը,
  • 1770-1773 թվականներին կառուցված քաղաքապետարանի շենքը,
  • Սուրբ Տիրամոր տաճարը, 1775 թվական
  • «Պեկաո» բանկի շենքը, 1812 թվական
  • Կաթոլիկ ուսանողական կենտրոնի շենքը, 1855 թվական
  • Օլիմպիական ստադիոնը, կառուցված 1914-1927 թվականներին, Լեհաստանում պահպանված ամենահին ստադիոններից մեկը
  • 18, 19 դարերից և 20-րդ դարի սկզբից պահպանված քաղաքային տներ
  • Հուշարձաններ հերոսներին,
  • Վիքիպեդիայի հուշարձան:

Քաղաքի տեսարժան վայր են համարվում նաև զբոսաշրջային մի շարք օբյեկտներ, ինչպես, օրինակ, քաղաքից դուրս կառուցված հեծանվային ճանապարհները:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Frankfurt (Oder) und Słubice — Topographischer Stadtplan, 2007, ISBN 978-3-7490-4170-1.
  • Walter Hausdorf, Siegrid Noack, Słubice — Ulice, drogi i place a ich rozwój historyczny we: Frankfurter Jahrbuch 2005, S. 95-191, ISBN 3-933416-61-2.
  • A. Jermaczek (red.): Wstępna inwentaryzacja przyrodnicza gminy Słubice (mscr.). Projekt WWF «Zielona wstęga Odra — Nysa». Lubuski Klub Przyrodników. Świebodzin 1993.
  • A. Jermaczek, P. Pawlaczyk: Koncepcja ochrony przyrody obszaru objętego projektem WWF «Zielona wstęga Odra — Nysa» — synteza (mscr.). Lubuski Klub Przyrodników, Świebodzin 1996.
  • R. Stańko, A. Jermaczek: Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza oraz projekt ochrony przyrody obszarów zalewowych doliny Odry w rejonie Słubic (mscr.) Projekt WWF «Zielona wstęga Odra — Nysa». Lubuski Klub Przyrodników. Świebodzin 1998.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի պաշտոնական կայք-էջը