Սիդնի Լյումետ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox cinema.png
Սիդնի Լյումետ
Sidney Arthur Lumet
SidneyLumet07TIFF.jpg
Ծնվել էհունիսի 25, 1924(1924-06-25)[1][2][3][4][5][6]
ԾննդավայրՖիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ[1]
Մահացել էապրիլի 9, 2011(2011-04-09)[7][1][2][3][4][5][6] (86 տարեկանում)
Մահվան վայրՆյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ԿրթությունԿոլումբիայի համալսարան
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Գործունեության տարիներ1939-2007
ԱզգությունԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Մասնագիտացումկինոռեժիսոր, սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր, գրող, թատրոնի դերասան, կինոդերասան և թատերական ռեժիսոր
ԱմուսինGloria Vanderbilt, Rita Gam և Gail Lumet Buckley
ՊարգևներՈսկե գլոբուս, Ոսկե արջ, Nastro d'Argento, Blue Ribbon Awards for Best Foreign Film, Bodil Award for Best American Film, Los Angeles Film Critics Association Award for Best Director, Կինեմա Յունգպո պարգև, New York Film Critics Circle Award for Best Director, National Board of Review Award for Best Director, Nastro d'Argento և Կինեմա Յունգպո պարգև
IMDbID 0001486

Սիդնի Լյումետ (անգլ.՝ Sidney Lumet, հունիսի 25, 1924(1924-06-25)[1][2][3][4][5][6], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ[1] - ապրիլի 9, 2011(2011-04-09)[7][1][2][3][4][5][6], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ, նաև դերասան։

Ամերիկյան կինոյի ամենանշանավոր կինոդեմքերից մեկը, նկարահանել է 60-ից ավելի ֆիլմ և սերիալ, 9 ֆիլմի պրոդյուսեր է, 5 սցենարի հեղինակ, խաղացել է որպես դերասան 4 ֆիլմում։ Նրա ֆիլմերը մոտ 50 անգամ տարբեր անվանակարգերում ներկայացված են եղել Օսկար հեղինակավոր մրցանակի, ինքը ռեժիսորը ստացել է 1 պատվավոր Օսկար, 5 անգամ ներկայացված է եղել այդ մրցանակին, 6 անգամ ներկայացված է եղել Ոսկե Գլոբուս մրցանակի, ստացել 1-ը լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում, 4 անգամ ներկայացված է եղել Կաննի կինոփառատոնի մրցանակի, 6 անգամ BAFTA-ի, 7 Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակի (ստացել 2-ը), ստացել է Վենետիկի կինոփառատոնի 1 մրցանակ, 2 Բոդիլ և այլն։

Նրա նկարահանած առաջին իսկ ֆիլմը՝ «12 զայրացած տղամարդ» մեծ հաջողություն է ունեցել կինոաշխարհում, մյուս նշանավոր ֆիլմերից են «Հեռուստացանց», «Շան կեսօր», «Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում» և այլն։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիդնեյ Լյումետը ծնվել է 1924 թվականի հունիսի 25-ին Ֆիլադելֆիա քաղաքում: Փոքր տարիքից դերակատարումերով հանդես է եկել մի շարք թատրոններում, ապա մեկնել է շրջագայությունների:

Առաջին անգամ նա հանդիսատեսին ներկայացել է 1957 թվականին՝ էկրանավորելով Ռ. Ռոուզի «Տասներկու զայրացած տղամարդիկ» հեռուստատեսային պիեսը, որն ամերիկյան առաջադեմ կինոյի նվաճումներից է։ Լավագույն ֆիլմերից են նաև «Կանանց այդ տեսակը» (1959), «Օձի մաշկով մարդը» (1960), «Տեսարան կամրջից» (1961), «Գիշերային երկար ճանապարհորդությունը» (1962), «Անվնաս անկում» (1963), «Վաշխառուն» (1964), «Բլուր» (1965), «Մնաս բարով, Բրավերման» (1968), «Մահացու գործը» (1968), «Ցտեսություն քաջարի մարդ» (1968), «Ճայը» (1969, ըստ Չեխովի), «Ժամադրություն» (1969), «Անդերսոնի հրոսակախումբը» (1972), «Սեպիկո» (1973), «Սպանություն Արևելյան» ճեպընթացում» (1974), «Դոգ Դեյի երեկոն» (1975), «Հեռուստատեսային ստուդիա» (1976), «Նյու Յորքի իշխանը» (1979), «Կախարդը» (1979), «Ինձ հայտնիր քո ցանկությունը» (1980) և 1983 թվականին հինգ «Օսկար» մրցանակներով պարգևատրված «Դատավճիռը» (1982) կինոնկարները:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 645 CC-BY-SA-icon-80x15.png