Սամցխե-Ջավախեթի մարզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Սամցխե-Ջավախեթի մարզ
სამცხე-ჯავახეთი
Სამცხე ჯავახეთი ზამთარში 5.jpg
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան
ԿարգավիճակՄխարե
Մտնում էՎրաստան և Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն
ՎարչկենտրոնԱխալցխա
ՆահանգապետԳեորգի Խաչիձե
Բնակչություն (2002)207 598
Ազգային կազմհայեր (54,6%),
վրացիներ (43,4%),
ռուսներ (1,1%),
օսեր և հույներ (0,4%)[1]
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի (42,3%),
Վրաց Ուղղափառ եկեղեցի (40,9%),
Հայ Կաթոլիկ եկեղեցի (13,2%),
մուսուլմաններ (2,8%)[2]
Տարածք6413
Samtskhe-Javakheti region highlighted on the map of Georgia.svg
ISO 3166-2 կոդGE-SJ
samtskhe-javakheti.gov.ge(վրաց.)

Սամցխե-Ջավախեթի մարզ (վրացերեն՝ სამცხე-ჯავახეთის მხარე՝ Սամցխե-Ջավախեթիս մխարե), վարչական միավոր Վրաստանի հարավարևմուտքում։ Սահմանակից է հարավից Հայաստանի Շիրակի մարզին, արևմուտքից՝ Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետությանը, հյուսիս-արևմուտքից՝ Գուրիայի, հյուսիսից՝ Իմերեթի, հյուսիս-արևելքից՝ Շիդա Քարթլիի, արևելքից՝ Քվեմո Քարթլիի մարզերին։ Վարչական կենտրոնը Ախալցխա քաղաքն է։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից Սամցխե-Ջավախեթի մարզի մի մասը հայկական պատմական Ջավախքն է։ Վերջինս դարեր առաջ բնակեցված է եղել հայերով, սակայն 387 թվականի Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո հայկական որևէ պետության մաս չի կազմել։ Հայերի՝ այստեղ վկայելու մասին վկայում են տեղի պատմական հուշարձանները։ Ժամանակակից ջավախահայերի բացարձակ մեծամասնությունը, սակայն, ոչ թե այդ հայերի, այլ 1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Էրզրումից ու Կարսից գաղթածների հետնորդնեն են։ Մինչև 1921 թվականին Ախալքալաքի գավառը, լինելով Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի մաս, վիճելի է համարվել և խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո մնացել է Վրաստանի տարածքում։ Համաձայն ջավախահայության՝ Վրաստանի ազգայնամոլական քաղաքականությունը հետապնդում է հայությանը այս երկրամասում հայրենազրկելու նպատակներ։ Վրաստանի իշխանություններն, իրենց հերթին, մարզի հայ բնակչությանը մեղադրում են անջատողական ձգտումներ ունենալու մեջ։

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սամցխե-Ջավախեթի մարզը կազմված է 6 շրջաններից՝ Ախալքալաք, Նինոծմինդա, Ասպինձա, Ախալցխա, Բորժոմ և Ադիգեն:

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սամցխե-Ջավախեթի մարզի տարածքը 6413 կմ2 է։ Ըստ 2002 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների՝ նահանգի բնակչության (207 598) 54,6% կազմում են հայերը[3], իսկ 2014 թվականին այստեղ ապրում էր 160 504 մարդ։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]