Ռոբերտ Բրում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Ռոբերտ Բրում
Robert Broom00.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 30, 1866(1866-11-30)[1][2][3]
ԾննդավայրՓեյսլի, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել էապրիլի 6, 1951(1951-04-06)[1][2][3] (84 տարեկանում)
Մահվան վայրՊրետորիա, ՀԱՀ
ՔաղաքացիությունFlag of South Africa.svg ՀԱՀ
ԿրթությունԳլազգոյի համալսարան
Մասնագիտությունմարդաբան, հնէաբան, հնագետ, նախապատմության ուսումնասիրող, գրող, բժիշկ, paleoanthropologist, համալսարանի պրոֆեսոր և կենդանաբան
ԱշխատավայրՍթելլենբոսի համալսարան և Հարավաֆրիկյան Իզիկո թանգարան
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն և Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, Թագավորական մեդալ, Daniel Giraud Elliot Medal?, Ուոլասթոնի մեդալ և Քրունի լեկցիա
Robert Broom Վիքիպահեստում

Ռոբերտ Բրում (անգլ.՝ Robert Broom, նոյեմբերի 30, 1866(1866-11-30)[1][2][3], Փեյսլի, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - ապրիլի 6, 1951(1951-04-06)[1][2][3], Պրետորիա, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի բժիշկ և հնէաբան: 1895 թվականին ստացել է բժշկական կրթություն և 1905 թվականին դարձել բժշկական գիտությունների դոկտոր Գլազգոյի համալսարանից: 1903 թվականից մինչև 1910 թվականը Վիկտորիա քոլեջում (Սթելլենբոս, ՀԱՀ) դասավանդել է կենդանաբանություն և երկրաբանություն և հետագայում դարձել է Քեյփթաունի հարավաֆրիկյան թանգարանի ողնաշարավորների հնէաբանության պահապան[4][5][6][7]: Ռոբերտ Բրումը զգալի ներդրում է ունեցել սողունների և մարդկության նախնիների հնէաբանության բնագավառում:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոբերտ Բրումը ծնվել է 1866 թվականի նոյեմբերի 30-ին Փեյսլիում: 1893 թվականին ամուսնացել է Մերի Բայրդ Բեյլիի հետ[8][9]:

Գլասգոյի համալսարանում ուսանելու տարիներին Բրումը մասնագիտացել է մանկաբարձության մեջ[10][11]: 1895 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո մեկնել է Ավստրալիա՝շարունակելով ուսումնասիրել բժշկություն: 1897 թվականին բնակություն է հաստատել Հարավային Աֆրիկայում[11] նախքան Հարավաֆրիկյան պատերազմը: 1903- 1910 թթ. եղել է Վիկտորիա քոլեջի կենդանաբանության և երկրաբանության պրոֆեսոր (հետագայում՝ Սթելլենբոսի համալսարան), սակայն ստիպված է եղել դուրս գալ այդ պաշտոնից` էվոլյուցիոն հավատ զարգացնելու համար[11]: Բժշկական գործունեություն է ծավալել Հարավային Աֆրիկայի Կառու շրջանում, որը հարուստ է տերապսիդ հանածոներով: Հիմնվելով այդ հանածոների և կաթնասունների անատոմիայի շարունակական ուսումնասիրությունների վրա՝ 1920 թվականին Բրումը դարձել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ: «Թաունգի երեխայի» հայտնաբերելուց հետո Բրումը հետաքրքրվել է մարդու նախնիների փնտրտուքով և սկսել է ուսումնասիրել Յոհաննեսբուրգի հյուսիս-արևմուտքի դոլոմիտ քարանձավների հանածոները, մասնավորապես Ստերկֆոնտեյն քարանձավների (այժմ՝ Մարդկության օրրան, Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ): Ինչպես նաև այս քարանձավներից նկարագրելով ողնաշարավորների հանածոները՝ նա բացահայտել է մի քանի հոմինին հանածոներ, որոնց ամբողջականը ավստրալոպիտեկի գանգն է՝ Միս Պլես մականունով և մասնակի կմախք, որից պարզ է դառնում, որ ավստրալոպիտեկը ուղիղ է քայլել[11]:

Ռոբերտ Բրումը մահացել է 1951 թվականի ապրիլի 6-ին:

Գիտական ավանդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրումին ճանաչում բերեցին գազանակերպ սողունների վերաբերյալ ուսումնասիրությունները: Ռայմոնդ Դարտի կողմից աֆրիկյան ավստրալոպիտեկ երեխայի («Երեխան Թաունգից») գանգի հայտնաբերումից հետո Բրումի հետաքրքրությունը հնագիտության նկատմամբ մեծանում է: 1934 թվականին Բրումը դարձավ Տրանսվաալի թանգարանի հնագիտության ասիստենտ: Հետագա տարիներին Բրումը և Ջոն. Տ. Ռոբինսոնը մի շարք հետաքրքրաշարժ հայտնագործություններ կատարեցին, ներառյալ Ստերկֆոնտեյնի քարանձավի վեց գոմինիդների ֆրագմենտները, որը նրանք անվանեցին Plesianthropus transvaalensis, բայց հետագայում դասակարգվեց, որպես չափահաս աֆրիկյան ավստրալոպիտեկի կերպարանք: 1937 թվականին Բրումը կատարեց իր ամենահայտնի հայտնագործությունը Paranthropus robustus-ը: Այս հայտնագործությունները օգնեցին Դարտուին դասակարգել աֆրիկյան ավստրալոպիտեկների տեսակներին: Բրումի հետագա կարիերան նվիրված է այս վայրերի և այնտեղ հայտնաբերված գոմինիդի վաղ շրջանի մնացորդների բազմաթիվ մեկնաբանություններին: 1946 թվականին Բրումը պարգևատրվեց Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Լոնդոնյան թագավորական ընկերության մեդալով: Ստեղծագործել է մինչև կյանքի վերջին օրերը, մահվանից առաջ նա ավարտել է ավստրալոպիտեկների մասին մենագրությունը:

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռոբերտ Բրումի և Միսս Պլեսի կիսանդրին
Հուշատախտակ Ստերկֆոնտեյն քարանձավներում

Գիտական ամսագրերում Ռոբերտ Բրումի հարյուրավոր ներդրումներից ամենակարևորները՝ Among hundreds of articles contributed by him to scientific journals, the most important include:

  • "Fossil Reptiles of South Africa" in Science in South Africa (1905)
  • "Reptiles of Karroo Formation" in Geology of Cape Colony (1909)
  • "Development and Morphology of the Marsupial Shoulder Girdle" in Transactions of the Royal Society of Edinburgh (1899)
  • "Comparison of Permian Reptiles of North America with Those of South Africa" in Bulletin of the American Museum of Natural History (1910)
  • "Structure of Skull in Cynodont Reptiles" in Proceedings of the Zoölogical Society (1911).
  • The South Africa Fossil Ape-Men, The Australopithecinae (1946).

Գրքեր

  • The origin of the human skeleton: an introduction to human osteology (1930)
  • The mammal-like reptiles of South Africa and the origin of mammals (1932)
  • The coming of man: was it accident or design? (1933)
  • The South African fossil ape-man: the Australopithecinae (1946)
  • Sterkfontein ape-man Plesianthropus (1949)
  • Finding the missing link (1950)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #116714034 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Southern Africa Association for the Advancement of Science — 1902.
  4. Richmond J. (2009)։ «Design and dissent: Religion, authority, and the scientific spirit of Robert Broom»։ Isis; an international review devoted to the history of science and its cultural influences 100 (3): 485–504։ PMID 19960839։ doi:10.1086/644626 
  5. Clark W. E. (1951)։ «Dr. Robert Broom, F.R.S»։ Nature 167 (4254): 752։ PMID 14833380։ doi:10.1038/167752a0 
  6. «ROBERT Broom»։ Lancet 1 (6660): 915–916։ 1951։ PMID 14825857։ doi:10.1016/s0140-6736(51)91306-2 
  7. «ROBERT Broom, M.D., F.R.S»։ British Medical Journal 1 (4711): 889։ 1951։ PMC 2069052։ PMID 14821559 
  8. Johanson, Donald & Maitland Edey. Lucy: The Beginnings of Humankind. New York: Simon & Schuster, 1990 978-0-671-25036-2
  9. Findlay, George H. Robert Broom F.R.S. Palaeontologist & Physician 1866-1951: Biography / Appreciation /Bibliography. Cape Town: A. A. Balkema, 1972. 978-0-86961-018-3
  10. South African History online (23/03/2017) http://www.sahistory.org.za/people/robert-broom
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 «Robert Broom»։ South African History Online։ Վերցված է 23 March 2017