Ռախիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռախիտ
XrayRicketsLegssmall.jpg
Տեսակ հիվանդություն[1]
Ենթադաս bone remodeling disease[1]
Բուն պատճառ C26878[1] և C26878[2]
Բժշկական մասնագիտություն էնդոկրինոլոգիա
OMIM 264700, 277440, 600081, 600785, 600785, 277440, 600081 և 264700
Հիվանդությունների բազա 9351
MedlinePlus 000344
eMedicine 985510
MeSHID D012279 և D012279
Disease Ontology DOID:10609 և DOID:10609
NCI Thesaurus C26878[1] և C26878[2]
Rickets Վիքիպահեստում

Ռախիտ (հուն.-ողնաշար, մեջք), անգլիական հիվանդություն, հիպո և ավիտամինոզ D, կրծքի և վաղ մանկական տարիքի երեխաների հիվանդություն, ընթանում է նյութափոխանակության, հատկապես հանքային փոխանակության, խանգարումներով։ Ռախիտը զարգանում է վիտամին D-ի անբավարար քանակության և օրգանիզմում դրա առաջացման պրոցեսների խանգարման հետևանքով։ Հիմնականում առաջանում է ձմռան ամիսներին և հատուկ է անհաս հաճախակի հիվանդացող և արհեստական սնվող երեխաներին։ Վիտամին D-ի անբավարարության պատճառով ֆոսֆորի և կալցիումի քանակությունն արյան մեջ նվազում է, ցիտրատների քանակությունը հյուսվածքներում, արյան պլազմայում և մեզում իջնում է։ Խանգարվում է կալցիումի փոխանակությունը արյան և ոսկրային հյուսվածքի միջև։ Հիվանդության առաջին ախտանշանները սովորաբար երևան են գալիս 2 ամսականում։ Երեխան դառնում է անհանգիստ, խանգարվում է քունը, լինում է քրտնարտադրություն, ծոծրակի մազաթափություն։ Հետագայում իջնում է մկանների տոնուսը, որի հետևանքով մեծանում է որովայնի ծավալը, փափկում են ոսկրերը, կողոսկրերի և կողաճառների սահմանում առաջանում են հաստացումներ (ռախիտիկ համրիչներ), մեծանում են գանգի ճակատային և գագաթային թմբերը, գլուխը դառնում է քառակուսի, ձևափոխվում են կրծքավանդակը (հավի կուրծք), ողնաշարը (ռախիտիկ կուզ), կոնքը, կողոսկրերը և խողովակավոր ոսկրերը։ Հաստանում են նախաբազկի ոսկրերի էպիֆիզները (ռախիտիկ ապարանջան) և ձեռքի մատների ֆալանգները։ Ստորին վերջույթները ունենում են կամ o կամ x տառի ձև։ Խանգարվում է նաև ատամների ծլման պրոցեսը։ ժամանակին չբուժելու դեպքում ռախիտային փոփոխությունները կարող են խորանալ կյանքի 2-րդ, 3-րդ տարում և կմախքի ձևախախտումները կարող են մնալ ամբողջ կյանքում։ Ռախիտով հիվանդ երեխաների ֆիզիկական և հոգեկան զարգացումը վատ է ընթանում, ուշ են նստում, քայլում, հիվանդանում են հաճախակի և ծանր ձևով։ Կանխարգելումը պետք է սկսել դեռևս պտղի արգանդային կյանքից։ Անհրաժեշտ է ճիշտ կազմակերպել երեխայի սանիտարահիգիենային ռեժիմը (բավարար չափով մաքուր օդ՝ արեվոտ ժամերին, կոփել օրգանիզմը) և սնուցումը։ Անհրաժեշտ է երեխային կերակրել մայրական կաթով, մեկ ամսականից տալ մրգերի, հատապտուղների, բանջարեղենի հյութեր, 4 ամսականում՝ ձվի դեղնուց, 4,5—5 ամսականում՝ բանջարեղենի պյուրե, շիլա։ Ձմռան ամիսներին՝ վիտամին D, ցիտրատներ, ձկան յուղ և ճառագայթաբուժում՝ սնդիկա-քվարցային լամպով։ Անհաս երեխաներին վիտամին D նշանակում են կյանքի 2-րդ շաբաթից։

Բուժումը. վիտամին D, ցիտրատներ, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում և այլ միջոցներ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png