Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո
Tiepolo, Giovanni Battista - Fresken Treppenhaus des Würzburger Residenzschlosses, Szenen zur Apotheose des Fürstbischofs, Detail Giovanni Battista Tiepolo - 1750-1753.jpg
'
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե Giovanni Battista Tiepolo
Ծնվել է 1696, մարտի 5
Ծննդավայր Վենետիկ, Իտալիա
Մահացել է 1770, մարտի 27
Մահվան վայր Մադրիդ, Իսպանիա
Ազգություն Իտալիա Իտալիա
Քաղաքացիություն Flag of Most Serene Republic of Venice.svg Վինիտիկի հանրապետություն
Ոճ բարոկո
Աշխատանքները Q976734?
Գործունեություն նկարիչ
փորագրիչ
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ


Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո (իտալերեն` Giovanni Battista Tiepolo, 1696, մարտի 5, Վենետիկ - 1770, մարտի 27, Մադրիդ), իտալացի նկարիչ և փորագրիչ։ Վենետիկի դպրոցի 18-րդ դարի խոշորագույն ներկայացուցիչ։

Սովորել է Վենետիկում՝ Գրեգորիո Լաձարինիի մոտ, կրել Պաոլո Վերոնեզեի և Ջովաննի Բատիստա Պյացետտիի ազդեցությունը։ Աշխատել է հիմնականում Վենետիկում, ինչպես նաև Միլանում (1731-32, 1737, 1740), Վյուրցբուրգում (1750-53), Մադրիդում (1762-70)։

Տիեպոլոյի վաղ շրջանի (1716-34) գործերում դրսևորվել եննկարչին բնորոշ հարուստ երևակայությունն ու դեկորատիվ թափը (Վենետիկի Դոլֆինո պալատի նկարաշարը, 1725-ից հետո, այժմ` Էրմիտաժում, Սանկտ Պետերբուրգ և այլ հավաքածուներ)։ 1735-50-ին Տիեպոլոյի գործերը դարձել են լայնաշունչ և արտահայտիչ, կոլորիտը պայծառացել է և հարստացել նուրբ երանգներով (Վենետիկի Ջեզուատի, 1737-39, և Սկալցի, 1743-44, եկեղեցիների առաստաղապատկերները)։

1750-60-ականներին մեծ փառքի հասած Տիեպոլոն աշխատել է նաև օտարերկրյա արքունիքների համար, ընտրվել Վենետիկի Գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահ (1756-58)։ Այդ շրջանում են կատարվել նրա լավագույն որմնանկարաշարերը (Վյուրցբուրգի արքեպիսկոպոսական նստավայր, 1750-53, Վենետիկի պալացցո Լաբիա, մոտ 1750 և այլն), որոնք առանձնանում են տոնական ճոխությամբ, տարբեր գույների նուրբ երանգներով հարուստ, պայծառ կոլորիտով։ 1740-50-ականներին են պատկանում կերպարների զգացմունքայնությամբ և վիրտուոզ տեխնիկայով հատկանշվող Տիեպոլոյի հաստոցային կարևորագույն գործերը («Ամփիտրիտեի հաղթարշավը», մոտ 1740, Դրեզդենի պատկերասրահ, «Մոգերի երկրպագությունը», 1753, Հին պինոկոտեկա, Մյունխեն)։ 1762-66-ին Մադրիդում թագավորական պալատի համար գեղանկարել է մի շարք առաստաղապատկերներ։

Տիեպոլոյի ստեղծագործությունն իր ավարտին է հասցրել 16-18-րդ դարերի իտալական մոնումենտալ-դեկորատիվ գեղանկարչության զարգացումը։ Նրա որմնանկարներն ու գեղանկարներն իրենց անհատակ տարածությամբ, անսանձ դինամիկայով և գեղանկարչական ազատությամբ, լուսաօդային էֆեկտների կատարելությամբ, գույների թեթևությամբ ու թափանցիկությամբ, ռակուրսների ու տեսանկյունների նորարարությամբ ու անսպասելիությամբ համաշխարհային մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի բարձունքներից են։ Տիեպոլոն իր կոմպոզիցիաները հրաշալիորեն է կապել ինտերիերին, ստեղծելով ռեալ տարածության խորություն ու ընդարձակության պատրանք։ Հանդես է եկել նաև իբրև դիմանկարիչ, եղել հմուտ գծանկարիչ և օֆորտիստ։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ольшанская Н. И., Тьеполо, М., 1957.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png