Ջոն Ռիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Ռիդ
John Reed
Դիմանկար
Ծնվել էհոկտեմբերի 22, 1887(1887-10-22)[1][2][3][…] կամ հոկտեմբերի 2, 1887(1887-10-02)[4]
ԾննդավայրՊորտլենդ[5]
Մահացել էհոկտեմբերի 17, 1920(1920-10-17)[5][1] կամ հոկտեմբերի 19, 1920(1920-10-19)[4]
Մահվան վայրՄոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան[5]
ԳերեզմանԿրեմլի պատի պանթեոն
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Կրոնաթեիզմ
ԿրթությունՀարվարդի համալսարան և Morristown-Beard School?
ԵրկերTen Days that Shook the World? և Insurgent Mexico?
Մասնագիտությունլրագրող, բանաստեղծ, գրող, սցենարիստ և արհմիութենական գործիչ
ԱմուսինԼուիզ Բրայանտ
ԿուսակցությունԱմերիկայի կոմունսիտական-բանվորական կուսակցություն և Ամերիկայի սոցիալիստական կուսակցություն
Ստորագրություն
Johnreed.name.jpg
John Reed (journalist) Վիքիպահեստում

Ջոն Ռիդ (անգլ.՝ John Reed, հոկտեմբերի 22, 1887(1887-10-22)[1][2][3][…] կամ հոկտեմբերի 2, 1887(1887-10-02)[4], Պորտլենդ[5] - հոկտեմբերի 17, 1920(1920-10-17)[5][1] կամ հոկտեմբերի 19, 1920(1920-10-19)[4], Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան[5]), ամերիկացի գրող, հրապարակախոս, սոցիալիստական շարժման գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը (1910Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռիդը ռազմաճակատային թղթակից էր նախ՝ Արևմտյան Եվրոպայում, ապա՝ 1915 թվականից՝ Եվրոպայում։ 1917 թվականի օգոստոսին, որպես ռազմական թղթակից, եկել է Պետրոգրադում, մտերմացել բոլշևիկների հետ, ականատես եղել Ձմեռային պալատի գրավմանը, ներկա եղել սովետների 2-րդ համագումարին։

Բուռն կերպով սատարել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը։ 1918 թվականին վերադառնալով ԱՄՆ, հարել է խորհրդային կուսակցության ձախ թևին։ 1919 թվականից դարձել է այդ կուսակցության անդամ, ընտրվել է 1919 թվականի ապրիլից հրատարակվող «New York Communist» նոր թերթի խմբագիր։ Նույն թվականի օգոստոս-սեպտեմբերին Ռիդը մասնակցել է Ամերիկայի կոմունիստական բանվորական կուսակցության կազմակերպմանը։

1919 թվականի հոկտեմբերին եկել է Մոսկվա, բազմիցս հանդիպել Լենինի հետ։ Ընտրվել է Կոմինտերնի գործադիր կոմիտեի անդամ, մասնակցել նրա 2-րդ կոնգրեսի աշխատանքներին։ Մահացել է տիֆից։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում՝ Կրեմլի պատի մոտ։

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1914 թվականին Ռիդը հրատարակել է «Ապստամբած Մեքսիկան» գիրքը, որում դատապարտելով ԱՄՆ-ին Մեքսիկայի ներքին գործերին միջամտելու համար՝ պաշտպանել է մեքսիկական ժողովրդի հեղափոխական պայքարը։

1919 թվականի մարտին ԱՄՆ-ում հրատարակվել է Ռիդի «10 օր, որ ցնցեցին աշխարհը» գիրքը, որը նրան համաշխարհային ճանաչում է բերել և արժանացել Լենինի բարձր գնահատականին՝ նրա համար գրած առաջաբանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Babelio (ֆր.) — 2007.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 Рид Джон // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png